Israëlische premiers: Levi Eshkol

Levi Eshkol (1895-1969) diende als de derde Israëlische premier van 1963 tot aan zijn dood in 1996 als gevolg van een hartaanval. Hij was de eerste Israëlische premier die tijdens zijn functie stierf. Later zou Jitschak Rabin nog worden vermoord.

Jeugd

Levi Eshkol werd in Oratov bij Kiev in de Oekraïne geboren. Zijn moeder had een Chassidische achtergrond terwijl zijn vader van een mitnagdistische familie kwam, twee tegenstrijdige joods religieuze achtergronden. Levi ontving traditioneel onderwijs. In 1914 vertrok hij naar Palestina en werd vrijwilliger in het Joodse Legioen.

Parlementariër

Na de vestiging van de Staat Israël werd Eshkol in 1951 voor de Knesset gekozen als lid van de Mapai-partij. Hij diende tot 1952 als minister van landbouw en werd daarna minister van financiën toen Eliezer Kaplan stierf. Hij bleef 12 jaar lang op die positie. Hij werd een belangrijk persoon binnen de Mapai en nadat in juni 1963 Ben Goerion aftrad werd hij premier van Israël. Later bekoelde de relatie met Ben Goerion toen de laatste aandrong op een onderzoek naar de Lavon-affaire, waarbij een Israëlische operatie in Egypte mislukte. David Ben Goerion faalde echter om Eshkol uit te dagen en trad uit de Mapai-partij om een nieuwe partij, Rafi, op te richten. Rafi werd evenwel verslagen door Mapai/Mapam. Daarmee werd Eshkol de onbetwiste leider in het land. Ben Goerion bleef hem echter afschilderen als een onbekwame politicus.

Eshkols eerste termijn zag een economische opbloei veroorzaakt door het watersysteem dat was aangelegd. Israëls gecentraliseerde planeconomie had geen systeem van zelfregulerende mechanismen om de groei te kalmeren. De economie raakte overhit. De werkloosheid begon toe te nemen en bereikte de 12 procent in 1966, toch diende de recessie de economische gebreken te helen en er trad een herstel op gedurende de jaren 1967-1973. Dit herstel was overigens mede te danken aan de Zesdaags Oorlog waarbij israël veel gebeid veroverde.

Gedurende zijn ambtstermijn werd het lichaam van de rechtse politicus Ze'ev Jabotinsky in Israël begraven. Dat was uitzonderlijk voor een socialistische premier.

Eshkol werkte aan verbetering van Israëls buitenlandse relaties door contacten te leggen met West-Duitsland alsook de Sovjet Unie. Dit laatste land stond sommige joden toe naar Israël te emigreren. Hij was ook de eerste premier die op het Witte Huis werd uitgenodigd. Israël werd een belangrijke bondgenoot van Amerika en kreeg veel politieke en militaire steun. De militaire steun was belangrijk voor de Zesdaagse Oorlog die in 1967 werd gevoerd. Eerder werd Israël door Frankrijk geboycot met de levering van militaire wapens.

Eshkol stond bekend als een treuzelaar en aarzelde om een oorlog te beginnen met Egypte naar aanleiding van Nassers provocaties. Hij vormde daarom een regering van Nationale Eenheid (met de Herut-partij van Menachem Begin) en gaf met moeite het ministerie van defensie aan oorlogsheld Moshe Dayan die nauwe contacten onderhield met David Ben Goerion waar Eshkol een hekel aan had. Maar door de grote overwinning bleef Eshkol aan de macht tot 1969 toen hij stierf aan een hartaanval. De overwinning van Israël bracht het land in het bezit van de Sinaï woestijn, de Golan Hoogvlakte, de Gaza-strook, de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem. Onder Eshkol begon ook de eerste kolonisatie van de veroverde gebieden.

Meer informatie is te lezen in mijn special Biografie van alle Israëlische premiers vanaf 1948. © 2007 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Biografie (Kunst en Cultuur) op 27-12-2007, laatst gewijzigd op 01-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Israëlische premiers: lijst met premiers (1948 tot heden): De premier van Israël is het hoofd van de Israëlische regering en de belangrijkste figuur in de politiek (de president is een ceremoniële functie).…
• Israëlische premiers: Golda Meir: Golda Meir (1898-1978) was de vierde premier van Israël. Zij is tot op heden de enige eerste minister van Isra"el geweest. Onder haar leiding verloor Israël bijna de Jom Kip…
• Israëlische premiers: Ehud Barak: Ehud Barak (1942) is de tiende premier van Israël. Hij diende in de periode 1999-2001. Hij is de meest onderscheiden Israëlische soldaat. Na 2001 stapte hij uit de politiek,…
• Israëlische premiers: Jitschak Rabin: Jitschak Rabin (1922-1995) was de vijfde premier van Israël. Hij heeft twee termijnen gediend. De eerste termijn was van 1974 tot 1977 en de tweede termijn was van 1992…
• Israëlische premiers: Shimon Peres: Shimon Peres (1923) is de achtste premier van Israël. Hij is tweemaal tot eerste minister gekozen(1984-1986 en 1995-1996). Ook was hij een keer vervangend premier. Hij is…

Bronnen en/of referenties

• Wikipedia