Israëlische premiers: Golda Meir

Golda Meir (1898-1978) was de vierde premier van Israël. Zij is tot op heden de enige eerste minister van Isra"el geweest. Onder haar leiding verloor Israël bijna de Jom Kippoer oorlog in 1973. In 1978 overleed ze aan kanker. Ze werd ook wel de "IJzeren Dame" genoemd, nog voordat margareth Thacher die titel kreeg.

Jeugd

Golda Meir werd in Kiev in de Oekraïne geboren. Ze had 7 zusters, waarvan er 5 in hun babytijd overleden. In 1906 ging ze met haar ouders naar de Verenigde Staten. Ze kwamen terecht in Milwaukee, Wisconsin, waar haar vader werk vond als timmerman en haar moeder een kruidenierszaak begon.

Op 19-jarige leeftijd trouwde ze met Morris Myerson. Daarna maakte ze haar school af. Ze werd ondertussen lid van de Zionistische jeugdbeweging, Haboniem. Ze was daarin erg actief met het houden van speeches. In 1921 ging ze naar Palestina en woonde in kibboets Merhavhya in de Israël Vallei. Omdat Golda bekend stond om haar leidinggevende capaciteiten koos de kibboets haar als afgevaardigde van de Histadroet, de socialistische vakbond. Na de kibboets vertrok ze naar Tel Aviv en later naar Jeruzalem. Ze kreeg twee kinderen, een zoon en een dochter. Ondertussen gingen zij en haar man apart leven hoewel ze niet van elkaar scheidden. In 1934 ging Golda voor de Histadroet naar Amerika.

Knessetlid, minister en premier

Na de oprichting van de staat Israël werd Golda ambassadeur in Moskou voor een korte periode. Vervolgens diende ze vanaf 1949 tot 1956 als minister van arbeid. Ze introduceerde grote huis- en wegenprojecten. In 1956 werd ze minister van buitenlandse zaken. Ze haalden banden aan met Afrikaanse landen en ze geloofde dat Israël een voorbeeld staat kon zijn voor Afrikaanse landen. In 1966 werd ze ziek en trad terug. Maar spoedig keerde ze op het publieke toneel terug als secretaris generaal van de Mapai.

In 1969 werd ze de opvolger van Levi Eshkol die aan een hartaanval was overleden. Ze ontmoette vele wereldleiders en promootte haar visie op vrede. In 1970 accepteerde ze een Amerikaans initiatief om de Uitputtingsoorlog met Egypte te beëindigen. Israël zou zich terugtrekken naar veilige erkende grenzen.

In 1972 werd Meir geconfronteerd met het Olympische drama in München waarbij 13 Israëlische sporters werden vermoord. Ze zwoor wraak en Israël rekende af met de aanstichters van het geweld.

In 1973 kwam de bijna fatale Jom Kippoeroorlog. De militaire inlichtingendienst van Israël hadden inschattingsfouten gemaakt en Israël werd bijna overrompeld door Egypte en Syrië. Zes uur voor de oorlog ontmoette Meir minister van Defensie Dayan en opperbevelhebber Elazar. Dayan geloofde niet in oorlog terwijl Elazar pleitte voor een aanval op Syrië. Meir was ehter bang dat een aanval op Syrië zou betekenen dat de VS geen wapens aan Israël zouden leveren. Daarom werd besloten niet aan te vallen. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Kissinger zei later dat Israël inderdaad geen wapens zou hebben gekregen.

Na de oorlog werd Meir geplaagd door onderzoeken naar het falen van de Jom Kippoeroorlog. De Agranat Commissie beschuldigde Golda Meir echter niet en haar partij won de verkiezingen in december 1973. Toch trad Meir in april 1974 af omdat ze voelde dat dit de wil van het volk was. Jitschak Rabin nam het roer over.

In 1975 ontving Meir de Israël Prijs en in 1978 overleed ze aan kanker. Ze ligt op de Herzlberg in Jeruzalem begraven.

Meer informatie is te lezen in mijn special Biografie van alle Israëlische premiers vanaf 1948.