Roberto Bolaño, postume erkenning

De Chileense schrijver en dichter Roberto Bolaño krijgt zes jaar na zijn plotselinge dood eindelijk de erkenning die hij gezien de kwaliteit van zijn oeuvre al eerder had verdiend. Nu wordt hij algemeen gezien als een van de belangrijkste Latijns-Amerikaanse schrijvers van de vorige eeuw.

Mexico

Roberto Bolaño werd in 1953 in Santiago de Chile geboren. Als dyslexisch kind had hij het moeilijk op school en de economische toestand in Chili dwongen zij n ouders er toe naar Mexico te emigreren. Als 13-jarige sloot hij zich hele dagen in de bibliotheek op om te lezen.
Ook zette hij hier zijn eerste schreden op het pad van de poëzie en vormde later het infrarrealismo, een soort dadaïstische beweging. Bolaño stond in die tijd bekend als de schrik van de wereld van de poëzie in Mexico. Zijn belevenissen heeft hij beschreven in Los Detectives Salvajes (De Woeste Zoekers, nu heruitgebracht onder de titel De Wilde Detectives).

Terugkeer naar Chili

In 1973 keerde hij terug naar Chili, waar hij getuige was van de militaire coupe door Pinochet. Als trotskist verzette hij zich tegen deze machtsgreep en werd hij gearresteerd. Na acht dagen werd hij echter al weer vrijgelaten door bemiddeling van een vriend die bij de politie werkzaam was.

Omzwervingen en Spanje

Na enige omzwervingen kwam hij in 1977 in Spanje terecht. Daar stortte hij zich op allerlei baantjes om te kunnen overleven: ober, afwasser, nachtwaker etc.
Toch pikte hij zijn oude roeping als schrijver weer op en begon verhalen in te sturen, waarmee hij verschillende regionale prijzen won. Ook werden zijn eerste werken gepubliceerd, maar die werden nauwelijks opgemerkt. Hij woonde in Blanes en dreef een sieradenwinkeltje.

Succes

In de jaren negentig kwam er wel enige respons op zijn gepubliceerde werk. Bolaño ontving enkele prijzen voor zijn romans en kreeg uiteindelijk met Los Detectives Salvajes nationale en internationale erkenning. Daarnaast schreef hij columns voor o.a. El País en werd gezien als een van de kopstukken van een nieuwe lichting Zuid-Amerikaanse schrijvers. Hij publiceerde nog enkele werken, maar het bleek dat hij ernstig ziek was. Op 15 juli 2003 overleed hij, terwijl hij wachtte op een leverdonor.

2666

Op het moment van zijn overlijden had hij de roman 2666 bijna afgerond. Liefst meer dan 1000 bladzijden had hij al vol geschreven, zijn meest ambitieuze werk tot dan toe. Het boek gaat over een mysterieuze vrouwenmoordenaar in Ciudad Juárez. Ook keren de literatuur detectives terug in hun zoektocht naar een Duitse schrijver en belanden ook in het door angst geteisterde Ciudad Juárez (Santa Teresa in het boek). De verschillende verhalen komen uiteindelijk bij elkaar, maar de vrouwenmoorden blijven onopgelost. Ondanks de 1100 bladzijden blijft het boek boeien door de verteltrant van Bolaño met al zijn uitweidingen, humor, en steeds weer verrassende wendingen.
In 2008 verscheen in de Verenigde Staten pas de Engelse vertaling en begon er een hype te ontstaan en werd Roberto Bolaño gezien als de nieuwe García Marquez en 2666 als Honderd jaar eenzaamheid. Bovendien verschenen er boeken over hem en werd ouder werk vertaald als gevolg van het literaire succes.
Onlangs verscheen ook de Nederlandse vertaling, dus kunnen ook de Nederlandse lezers zich een oordeel vormen over de kwaliteit van dit meesterwerk. En misschien krijgt Roberto Bolaño ook hier zijn postume bestseller.

Bibliografie

• Consejos de un discípulo de Morrison a un fanático de Joyce (1984)
• La pista de hielo (1993).
• La literatura nazi en América (1996)
• Estrella distante (1996), in Ned. vertaling Het Lichtend Kwaad.
• Llamadas telefónicas (1997), verhalen.
• Los detectives salvajes (1998), (in Ned. vertaling De Woeste Zoekers/De Wilde Detectives)
• Amuleto (1999).
• Monsieur Pain (1999)
• Nocturno de Chile (2000)
• Tres (2000), poëzie
• Condorito (2000)
• 
  Los perros románticos. Poemas 1980-1998 (2000), poëzie.
• Putas asesinas (2001), verhalen.
• Amberes (2002)
• Una novelita lumpen (2002).
• El gaucho insufrible (2003), verhalen.
• Entre paréntesis (2004), artikelen, essays, interviews, toespraken)
• 2666 (2004), postuum (in Ned. Vertaling 2666)
• La universidad desconocida (2007), poëzie (postuum)
• El secreto del mal (2007), verhalen (postuum)