Wie was Lawrence van Arabië?

Thomas Edward Lawrence was een Brits archeoloog en militair met een grote fascinatie voor de Arabische wereld. Als archeoloog deed hij onderzoek in het Arabisch gebied en leerde er de Arabische taal. Die voorkennis leidde ertoe dat hij in de eerste wereldoorlog een belangrijke functie kreeg in het Britse leger. Samen met Arabische strijders behaalde hij militaire overwinningen op de Turken in Aqaba, Jeruzalem en Damascus. Over zijn leven werd de Oscar-winnende film "Lawrence of Arabia" gemaakt.

Van archeoloog tot militair

Thomas Edward Lawrence was van jongsaf aan gefascineerd door het Midden-Oosten. Na zijn studies in Oxford trok hij naar het Arabisch gebied, waar hij aan de slag ging als archeoloog. Hij leerde er de Arabische taal spreken en bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog nam hij dienst in het Britse Leger.

Lawrence werkte aanvankelijk als officier bij de Britse inlichtingendienst in Egypte, maar daarna wierp hij zich in de militaire strijd. Toen de Britten besloten om in hun strijd tegen de Turken samen te werken met de Arabische leider Hoessein Ibn Ali, kreeg Lawrence een belangrijke rol. Dankzij zijn terreinkennis en zijn kennis van de Arabische taal werd hij aangesteld als verbindingsofficier tussen de Britten en de Arabieren.

Van Aqaba tot Jeruzalem

Als snel bleek dat Lawrence een militair talent was. Bovendien beschikte hij over een groot charisma en straalde hij genoeg ontzag uit om zijn Arabische medestanders tot militaire overwinningen te brengen. Lawrence werkte goed samen met Feisal, de zoon van Hoessein Ibn Ali, en samen met zijn guerilla-eenheden kon Lawrence de strategisch belangrijke stad Aqaba op de Turken veroveren. Lawrence voerde vanuit Aqaba sabotage-aanvallen uit op Turkse legereenheden, waardoor de stad behoed bleef van nieuw Turks oorlogsgeweld.

De verovering van Aqaba was een mijlpaal: Lawrence genoot nu het respect en de steun van de Britse generaal Edmund Allenby. Deze bevorderde hem in november 1917 tot majoor. Allenby deed een beroep op Lawrence en zijn Arabisch woestijnleger om een offensief naar Palestina in te zetten. Allenby en Lawrence veroverden het gebied en traden triomfantelijk Jeruzalem binnen op 11 december 1917. Intussen had Lawrence het idee van een pan-Arabische natie ontwikkeld en werd hierin gesteund door zijn Arabische kompanen.

Lawrence als adviseur van Winston Churchill

Maar na de verovering van Damascus op 1 oktober 1918 werd het Lawrence duidelijk dat de Fransen en de Britten de buit van het Midden-Oosten onder mekaar zouden verdelen. De Turken hadden de wapens neergelegd. Syrië en Libanon werden onder Frans gezag geplaatst, terwijl Palestina en een groot deel van het Arabisch schiereiland onder Britse hoede kwamen.
Op 4 oktober 1918 keerde Lawrence terug naar Groot-Brittannië. In de periode 1920-1922 werd hij nog adviseur van de toenmalige minister van Koloniën Winston Churchill, maar daarna zou hij zich terugtrekken uit het politieke leven.
Lawrence kwam in 1935 om het leven bij een motorongeval.

Lawrence had een boek geschreven met zijn Arabische avonturen als onderwerp. Het boek diende als basis voor de in 1962 uitgebrachte film: Lawrence of Arabia. De film werd geregisseerd door David Lean en de hoofdrol werd gespeeld door de Ierse acteur Peter O'Toole. Andere rollen werden gespeeld door bekende acteurs als Alec Guiness, Omar Sharif en Anthony Quinn. De film was een wereldwijd succes en won zeven Oscars, waaronder die voor beste film en beste regie.