Ellen Johnson Sirleaf, president van Liberia

Sirleaf is de eerste vrouwelijke president van Afrika. Ze heeft zich al jarenlang in gezet voor haar land, Liberia. Een land dat tientallen jaren door burgeroorlog en geweld geteisterd werd. In 2011 kreeg Sirleaf, samen met twee andere vrouwen, de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt.

Econome

Sirleaf werd geboren in 1938 in Monrovia, de hoofdstad van Liberia. Haar moeder was onderwijzeres en reisde per kano van de ene school naar de andere. Sirleaf ging in Monrovia naar school en vertrok vervolgens naar de VS om haar studie verder af te maken. Ze behaalde een diploma in economie aan de University of Colorado en een MA in public administration aan Harvard. Intussen was ze ook nog getrouwd en kreeg vier zonen. Haar huwelijk was slechts van korte duur en liep op een scheiding uit.

Politiek

In de late jaren zeventig begon Sirleaf kritiek te uiten op de economische politiek in haar land. President Tolbert was aan de macht en toen de rellen in het land uit de hand dreigden te lopen na aangekondigde prijsverhogingen van rijst vroeg hij Sirleaf om plaats te nemen als minister van financiën. Haar baan was maar een kort leven beschoren, hoewel ze in die korte tijd probeerde om veranderingen in de economie op gang te brengen. In 1980 echter werd Tolbert vermoord tijdens een militaire coup en Samuel Doe, een jonge sergeant kwam aan de macht. Hij benoemde Sirleaf tot hoofd van de nationale bank, maar Sirleaf gaf al snel haar baan als protest tegen de schendingen van mensenrechten door het nieuwe regime.

Gevangenschap

In 1985 werd Sirleaf twee maal gevangen genomen door het regime. Ze werd beschuldigd van hoogverraad omdat ze kritiek had geuit op het regime. Ze werd echter vrijgelaten nadat er druk was uitgeoefend om vrije verkiezingen te organiseren. In oktober 1985 werden er daadwerkelijk verkiezingen gehouden en Sirleaf kwam als winnaar uit de strijd. Doe negeerde de verkiezingen echter en bleef aan de macht. In november werd een poging gedaan om Doe uit zijn macht te ontzetten, maar dit mislukte. Sirleaf en andere oppositieleden werden gevangen genomen en gemarteld. Na zeven maanden werd Sirleaf vrijgelaten en ze vluchtte naar de VS.

Etnische onrust

In 1989 probeerde een groep rebellen onder leiding van voormalig minister Charles Taylor Doe uit zijn macht te ontzetten. Al snel splitste zich een groep rebellen af onder leiding van Prince Johnson. Aanvankelijk steunde Sirleaf Johnson en zamelde geld voor hem in. Johnson en zijn troepen namen Doe gevangen en vermoordden hem op gruwelijke wijze. Vervolgens kondigde Johnson aan dat hij, samen met Sirleaf en nog een ander persoon het land zouden leiden tot er nieuwe verkiezingen waren gehouden. Sirleaf distancieerde zich van hem toen de burgeroorlog zich voortzette en uitmondde in etnische slachtpartijen.

In 1996 was er een korte adempauze van relatieve rust in Liberia. Er werden verkiezingen aangekondigd. Sirleaf die bij de VN werkte (bij de UNDP als Africa director) keerde terug naar Liberia en deed mee aan de verkiezingen. Johnson won de verkiezingen echter, ondanks zijn reputatie voor wreedheid had hij een aura van sterke man om zich heen. Sirleaf droeg het verleden van mislukte pogingen tot democratie met zich mee.

Verkiezingen

In 2003 werden er opnieuw verkiezingen uitgeschreven en opnieuw kwam Sirleaf terug naar Liberia als leider van de Unity Party. Zo gauw Sirleaf in Liberia verscheen verbood Johnson alle politieke bijeenkomsten, hij was duidelijk bevreesd voor haar invloed. In augustus 2003 vluchtte Johnson naar Nigeria omdat hij beschuldigd werd van oorlogsmisdaden tijdens zijn activiteiten in buurland Sierra Leone. In Liberia werd een interim-regering gevormd, maar Sirleaf werd niet als president benoemd. Eind 2005 zouden er nieuwe verkiezingen worden gehouden en Sirleaf gaf aan dat ze opnieuw een poging wilde doen om president te worden. Inmiddels was ze aangewezen als voorzitter van de Governance Reform Commission.

President

In 2005 werd Sirleaf gekozen met 60% van de stemmen. Haar grootste tegenstander de voetballer George Weah beschuldigde haar van fraude, maar de verkiezingen werden internationaal goedgekeurd. Sirleaf stond voor de enorme taak om een land dat totaal in puin lag opnieuw op te bouwen. Het grootste deel van de bevolking zat zonder werk, scholen waren er nauwelijks meer, stromend water en electriciteit waren in de meeste gebieden niet meer aanwezig. Sirleaf zette zich met hart en ziel in voor haar taak en boekte successen, maar de problemen waren groot. Er werd gevreesd dat opnieuw militairen de macht zouden grijpen, omdat de veranderingen niet snel genoeg gingen. Tot nog toe is Sirleaf echter geliefd, er is zelfs een hiphop-liedje aan haar opgedragen, waarin ze wordt aangesproken als ‘Ma’, een andere titel is de IJzeren Dame. Ze vertegenwoordigt moederlijkheid met tegelijkertijd een harde hand om veranderingen door te voeren. Liberia zal het hard nodig hebben.

Meer informatie over de vrouwen die de Nobelprijs voor de Vrede van 2011 hebben gewonnen is te vinden in de Special Nobelprijswinnaressen.
Meer informatie over invloedrijke vrouwen is te vinden in de Special Invloedrijke en Belangrijke Vrouwen.