Wislawa Szymborska, Dichteres en Nobelprijswinnares

Toen Szymborska de Nobelprijs voor Literatuur won in 1996 was ze nauwelijks bekend buiten haar vaderland Polen. Sinds die tijd is een deel van haar werk in andere talen vertaald. In Polen geniet ze grote bekendheid en faam.

Jeugd in Krakow

Szymborska werd geboren in 1923 in Bnin in het westen van Polen. Het gezin verhuisde in 1931 naar Krakow. Als kind speelde ze graag theater en later raakte ze geïnteresseerd in films. Toen Polen bezet werd door de Duitsers weigerde haar moeder Krakow te verlaten en Szymborska volgde illegale lessen en nam deel aan een illegale theatergroep. Van 1945 tot 1948 studeede ze Poolse taal en sociologie aan de Jagiellonian Universiteit van Krakow. Tijdens haar studie ontmoette ze Czeslaw Milosz, die haar werk beïnvloedde. Van 1951 tot 1980 werkte ze bij het literaire tijdschrif Zycie Literacia (Literair Leven) als columniste en redactrice voor poëzie.

Dichteres

Zelf maakte Szymborska haar debuut als dichteres in 1945, waarbij een gedicht van haar gepubliceerd werd in de krant Dziennik Polski. Drie jaren later had ze haar eerste gedichtenbundel geschreven, maar die werd niet gepubliceerd. De communisten, die op dat moment de touwtjes streng in handen hadden, vond haar werk te complex en ‘bourgeois’. Ze bracht veranderingen aan en uiteindelijk werd haar eerste bundel in 1952 uitgegeven. Ook verschenen gedichten van haar hand in het tijdschrift waar ze voor werkte Zycie Literacia. Een gedichtenbundel die ze in 1957 publiceerde is betekent een breuk met de socialistisch-realistische literatuur.

Nobelprijs voor Literatuur

Tien jaar later publiceerde ze de bundel STO POCIECH, wat als haar eerste echte volwassen werk kan worden beschouwd. Sinds het begin van de jaren negentig is Szymborska weduwe en woont in Krakow. Na het winnen van de Nobelprijs voor Literatuur in 1996 trok ze zich tijdelijk terug in Zakopane. Ze is iemand die erg op haar privacy gesteld is. Haar gedichten blinken uit door ironie, humor en een misleidende eenvoud. Ze zijn daarnaast heel persoonlijk. De Tweede Wereldoorlog en het communisme hebben haar werk weliswaar beïnvloedt, omdat zoals ze zelf zegt politiek altijd invloed heeft op het leven van mensen, maar ze ziet haar gedichten als vooral betrekking hebbend op mensen en het leven. Naast de Nobelprijs vielen andere prijzen haar ten deel, zoals de Goethe Prijs en de Poolse Pen Club prijs.

Meer informatie over dit onderwerp is te vinden in de Special Nobelprijswinaressen voor Literatuur.