AKO Literatuurprijs
Vanaf 1987 wordt ieder jaar de AKO Literatuurprijs uitgereikt. Deze wordt uitgereikt in het genre literatuur fictie en non-fictie. Uit een selectie van ruim 20 boeken worden er 6 genomineerd. Het eerste jaar won J. Bernlef de prijs. In 2007 was de prijs voor A.F.Th. Van der Heijden, die de prijs al voor de 2e keer in ontvangst mocht nemen. Op 31 oktober 2011 zal deze prijs voor de 25e keer worden uitgereikt.Algemeen
In 1986 is door de Stichting AKO Literatuur Prijs ingesteld en in 1987 voor de eerste keer uitgereikt. Men wil hiermee bereiken dat literatuur wat meer in de belangstelling komt, eigenlijk de belangstelling voor boeken in het algemeen.Jaarlijks wordt de prijs uitgereikt voor Literatuur fictie (literair verhalend proza voor volwassenen) en non-fictie (zoals onder ander reisverhalen). Om voor deze prijs in aanmerking te komen, moeten de boeken zijn uitgegeven tussen 1 juli waarin de prijs wordt uitgereikt en 1 juli van het jaar daarvoor.
De Literatuurprijs
- De eerste zes jaar, namelijk van 1987 tot en met 1992, vond er een feestelijk diner voor de genodigden plaatst. Alleen de bekendmaking van de prijswinnaar werd door de NOS uitgezonden.
- De daarop vier jaar, van 1993 tot en met 1996, werd de prijsuitreiking tijdens een uitzending van het programma van Sonja Barend bekendgemaakt. Dit was een rechtstreekse uitzending, die geheel in het teken stond van de Literatuurprijs. Het laatste jaar in het “B&W café”, de jaren ervoor in “De Rode Hoed”. In 1994 werd de opzet voor één jaar veranderd, er was een jury bestaande uit beroepscritici, uit België en Nederland, die een zes titels nomineerden. Daarna waren er ongeveer 30 literatuurlezers die hun stem uitbrachten en hiermee de keuze bepaalden.
- In 1997 tot en met 1999 heette de prijs de Generale Bank Literatuurprijs. Vanaf 1997 tot en met 2000 werd de prijs uitgereikt in het programma van Hanneke Groenteman, “De Plantage”. De prijs heet dan weer de AKO Literatuurprijs.
- In 2001 mag Sonja Barend het programma nog een keer brengen vanuit “De Rode Hoed”.
- In 2002 stapt men over naar RTL4, Barend & Van Dorp waren dat jaar de gelukkigen om de winnaar in hun programma te mogen verwelkomen. Dit bevalt de AKO zo goed dat in 2004 een samenwerking wordt aangegaan met RTL Boulevard. Dit programma verwelkomt ook de winnaar van 2005.
- In 2005 vindt er een wijziging van de jury plaats. Aan deze jury wordt een “bevlogen lezer” toegevoegd. Deze is ieder jaar anders, en hoeft niet als recensent zijn brood te verdienen. Ook de juryvoorzitter is ieder jaar iemand anders en afkomstig uit het openbare leven. Deze komt vaak uit de politiek.
Winnaar 1987
Voor de eerste AKO literatuurprijs waren genomineerd:- H.C. ten Berge, “Het geheim van een opgewekt humeur”
- J. Bernlef, “Publiek geheim”
- Ineze van Dullemen, “Het gevorkte beest”
- Hermine de Graaf “Aanklacht tegen onbekend”
- Frans Kellendonk, “Mystiek lichaam”
- J. Ritzerfeld, “Zee van marmer”
De winnaar was J. Bernlef, hij won een geldprijs van fl. 50.000,--.
Bernlef is de pseudoniem van Hendrik Jan Marsman, een Nederlands schrijver en dichter. Hij is geen familie van de beroemde dichter H. Marsman, dus koos hij voor een andere pseudoniem. Hij koos de naam van de uit de 8e eeuw blinde Friese dichter / zanger. Van deze zanger zijn alleen titels teruggevonden.
De jury dat eerste jaar bestond uit:
- Hans van Mierlo, voorzitter
- Pierre H. Dubois
- Kees Fens
- Hella S. Haasse
- Paul de Wispelaere
De winnaars van begin tot heden
| Jaar | Winnaar | Titel boek |
|---|---|---|
| 1987 | J. Bernlef | Publiek geheim |
| 1988 | Geerten Meijsing | Veranderlijk en wisselvallig |
| 1989 | Brigitte Raskin | Het koekoeksjong |
| 1990 | Louis Ferron | Karelische nachten |
| 1991 | P.F. Thomése | Zuidland |
| 1992 | Margriet de Moor | Eerst grijs dan wit dan blauw |
| 1993 | Marcel Möring | Het grote verlangen |
| 1994 | G.L. Durlachter | Quarantaine |
| 1995 | Connie Palmen | De vriendschap |
| 1996 | Frits van Oostrom | Maerlants wereld |
| 1997* | A.F.Th. van der Heijden | Onder het plaveisel het moeras |
| 1998 | Herman Franke | De verbeelding |
| 1999 | Karel Glastra van Loon | De Passievrucht |
| 2000 | Arnon Grunberg | Fantoompijn |
| 2001 | Jeroen Brouwers | Geheime kamers |
| 2002 | Allard Schröder | De hydrograaf |
| 2003 | Dik van der Meulen | Multatuli: Leven en werk van Eduard Douwes Dekker |
| 2004 | Arnon Grunberg | De asielzoeker |
| 2005 | Jan Siebelink | Knielen op een bed violen |
| 2006 | Hans Münstermann | De bekoring |
| 2007** | A.F.Th. van der Heijden | Het Schervengericht |
| 2008 | Doeschka Meijsing | Over de Liefde |
| 2009 | Erwin Mortier | Godenslaap |
| 2010 | David van Reybrouk | Congo, een geschiedenis |
| 2011 | Marente de Moor | De Nederlandse maagd |
*in 1997 was A.F.Th. van der Heijden genomineerd met twee titels.
** 2007: Dhr. Van der Heijden wilde niet aan één tafel zitten met zijn collega schrijver Arnon Grunberg. Tussen de beide schrijvers was enige onenigheid. Van der Heijden verwijt zijn collega dat hij door hem, in het programma Pauw en Witteman, in een open brief “een gevaarlijke paranoïde gek” werd genoemd die rijp is voor een dwangbehandeling in de Amsterdamse Valeriuskliniek. Overigens heeft Grunberg Van der Heijden wel de hand geschud en gefeliciteerd met zijn behaalde prijs.
De prijs in 2011
Uit de voorselectie werd door de jury een lijst van 25 boeken gekozen.De zes genomineerden uit de lijst van 25 waren:
- Jeroen Brouwers, “Bittere bloemen”
- Pieter Buwalda, “Bonita Avenue”
- Anton Grunberg, “Huid en Haar”
- Marente de Moor, “De Nederlandse maagd”
- Marja Pruis, “Kus me, straf me”
- P.F. Thomése, “De weldoener”
De jury bestaat dit jaar uit:
- Ernst Hirsch Balin, oud-minister van Justitie (en tevens voorzitter)
- Maarten Dessing , recensent
- Frank Hellemans, literair criticus en docent communicatiegeschiedenis en journalistiek
- Toef Jaeger, rescensent
- Katthy Matthys, freelance journalist
- Fleur Speet, literair criticus
© 2007 - 2012 Storm, gepubliceerd in Diversen (Kunst en Cultuur) op .
Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Storm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer informatie…
Boekrecensie: Omdat ik begeer Grunberg (1971) debuteerde met de roman Blauwe maandagen (1994). Hij won twee AKO-Literatuu…
Bernlef - Publiek Geheim | AKO Literatuurprijs 1987 Goede literatuur is als goede wijn: een bekroning voor het beste prod…
Biografie A.F.Th. van der Heijden A.F.Th. van der Heijden wordt geboren in 1951. Wanneer hij 28 jaar oud is heeft hij al…
De Gouden Uil van België Ieder jaar wordt in België de "Gouden Uil Literatuurprijs" uitgereikt. In zowel de categori…
Gerelateerde links
De Dagbladgoud Prijs.Gerelateerde artikelen
Enkele Nederlandse literatuurprijzen in de kijker De AKO Literatuurprijs en de Libris Literatuurprijs worden vaak samen m…Boekrecensie: Omdat ik begeer Grunberg (1971) debuteerde met de roman Blauwe maandagen (1994). Hij won twee AKO-Literatuu…
Bernlef - Publiek Geheim | AKO Literatuurprijs 1987 Goede literatuur is als goede wijn: een bekroning voor het beste prod…
Biografie A.F.Th. van der Heijden A.F.Th. van der Heijden wordt geboren in 1951. Wanneer hij 28 jaar oud is heeft hij al…
De Gouden Uil van België Ieder jaar wordt in België de "Gouden Uil Literatuurprijs" uitgereikt. In zowel de categori…
Reageer op het artikel "AKO Literatuurprijs"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.