Open Monumentendag 2010: aanraders in de provincie Friesland

Op zaterdag 11 en/of zondag 12 september 2010 is het Open Monumentendag. In 1987 werd voor de eerste keer Open Monumentendag georganiseerd in Nederland. Het is bedoeld om mensen in contact te brengen met monumenten. Er is sprake van een decentrale opzet, gemeenten die meedoen hebben een eigen comité, dat zorgt voor een eigen programma. Vanaf 1996 wordt er ieder jaar voor een bepaald thema gekozen, dit jaar: De smaak van de 19e eeuw.

Deelnemende gemeenten in de provincie Friesland

De gemeenten hebben de mogelijkheid gekregen om aanraders door te geven (voor vermelding in een magazine), deze heb ik vermeld en tevens of activiteiten op zaterdag, zondag of op beide dagen worden georganiseerd.

Dongeradeel, zaterdag 11 september

• Stadhuis Dokkum (het stadhuis is omstreeks 1610 in gebruik genomen, de klokkentoren gebouwd in 1717 bevat een carillon uit 1955)
• Koren- en pelmolen Zeldenrust (een stellingmolen uit 1862)

Franekeradeel, zaterdag 11 september

Gaasterlân-Sleat, zaterdag 11 september

• Panoramabehang (Pand Raadhuisstraat 3 te Balk, dit panoramabehang is enig in haar soort in Nederland, is onlangs gerestaureerd en kan deze dag voor het eerst door publiek worden bezichtigd)
• Sint Ludgerus Kerk, RK Kerk en Pastorie te Balk (het is een nieuw monument, gebouwd in de 19e eeuw onder leiding van bouwmeester Teppe)
• Doopsgezinde kerk te Balk (het is een monument uit 1862, het gedicht ‘Mei’ van Herman Gorter wordt voorgedragen in het Nederlands en in het Fries)

Harlingen, zaterdag 11 september

• Stadswandeling De smaak van de 19e eeuw in Harlingen (stadswandeling onder leiding van een gids)
• Puzzeltocht voor de jeugd (met aandacht voor 19e-eeuwse bouwstijlen in Harlingen, gratis af te halen bij het Hannemahuis)
• Vrijmetselaarsloge Deugd en IJver (het gebouw waarin de loge zich bevindt dateert uit de 16e eeuw)

Heerenveen, zaterdag 11 september

• Oranjestein
• Oranjewoud
• Klein Jagtlust (dit werd gebouwd in opdracht van Pieter Heringa Cats, 1823-1880)

Leeuwarden, zaterdag 11 september

• Route langs stegen, gloppen en binnenterreinen (binnenstad Leeuwarden, de wandelroute kun je van te voren verkrijgen bij Historisch Centrum Leeuwarden en bij het Stadskantoor)
• Dichters in stegen en gloppen (op diverse plekken langs bovenstaande route dragen dichters uit eigen werk voor, ook in het Liwwarders en Frysk)
• Haniahof (dit is de voormalige Stadsarmenkamer, heeft een prachtig binnenterrein, is ook op zondagmiddag geopend)

Leeuwarderadeel, zaterdag 11 september

Lemsterland, zaterdag 11 september

• Centrum van Lemmer (muziek beluisteren in de verschillende kerken, markt, poonroken bij de binnenhaven, open huis bij het museum, monumentale schepen, oude auto’s, tractoren, woonwagens en motoren)
• Woudagemaal (het ir. D.F. Woudagemaal uit 1920 staat op de Werelderfgoedlijst, je kunt met de bus vanuit het centrum naar het gemaal)

Menaldumadeel, weekend 11/12 september

• Schoolplatenmuseum Yn ’t Bûthús te Deinum (het museum is gevestigd in een 19e-eeuwse koeienstal, de schoolplaat werd voor het aanschouwingsonderwijs gebruikt als illustratie bij de verhalen die de schoolmeester vertelde, deze leermethode is ontwikkeld in de 19e eeuw)
• Sint Jan (hier is een fototentoonstelling over de panden rondom de kerk die passen bij de smaak van de 19e eeuw, aanvullend is er een wandeling langs de Sint Janswei)

Nijefurd, weekend 11/12 september

• Van Noard naar Súd, de smaak van Workum ( kaasmakerij De Nylander, de Doopsgezinde Kerk, Pottebakkershûs, restaurant Séburch)
• Hindeloopen (optreden van een folkloristische zang- en dansgroep, een bezoekje aan Chocolaterie Koldewijn)
• Zoveel plaatsen, zoveel smaken (bezoek diverse plaatsen in Nijefurd, denk aan molens, kerken en andere monumenten, kinderen ontwerpen op verschillende plaatsen een interieur op schaal)

Opsterland, weekend 11/12 september

• De tropische kas te Beetsterzwaag (aan de Hoofdstraat)
• Fockens State te Beetsterzwaag (deze State is jaren in het bezit geweest van de adel, het was het woonhuis van de eerste Grietman van Opsterland, tegenwoordig is het een galerie)
• Bakkerij te Beetsterzwaag (dit is een monumentaal gebouw, al twee eeuwen in gebruik als bakkerij, in 1904 is de gevel gewijzigd in Jugendstil)

Skarsterlân, weekend 11/12 september

• Pand 99, onderdeel van Museum Joure (eind 19e eeuw was heti de firma Wed. Douwe Egberts gevestigd. C.J. de Jong, de tweede stichter van Douwe Egberts werkte en woonde hier van 1871 tot 1934, zijn levensverhaal wordt verteld)
• Museum Joure (in de 19e-eeuwse werkplaatsen van het museum vertellen een drukker, een klokkenmaker, een koffiebrander, een bakker, een koperslager en zilversmid over hun vak)
• De Witte Os te Joure (in dit winkeltje kun je versgebrande koffie, losse thee en Hollands snoep kopen, de producten worden afgewogen en verpakt in papieren zakjes)

Sneek, zaterdag 11 september

• Architect A. Breunissen Troost (heeft in de tweede helft van de 19e eeuw in Sneek en omgeving meer dan zestig panden ontworpen, er zijn twee rondleidingen langs een selectie van deze monumentale panden)
• Stadhuis (hier wordt een lezing gegeven over de Smaak van de 19e eeuw, aansluitend een proeverij met hapjes uit die tijd, er is plaats voor 50 personen, vooraf aanmelden is niet nodig, maar vol is vol)
• Gerechtsgebouw (in 1839 ontworpen door architect Rollema)

Wûnseradiel, zaterdag 11 september

Wymbritseradiel, zaterdag 11 september

Wil je een bezoek brengen aan een gemeente en er zeker van zijn dat iets open is, kijk dan op www.openmonumentendag.nl. Hier vind je per gemeente het thema waarvoor een gemeente gekozen heeft, telefoonnumer, e-mailadres en website.