Donjon in het Valkhofpark Nijmegen wordt herbouwd

Ooit stond in het Valkhof een burcht. Deze Valkhofburcht werd ooit door Frederik Barbarossa verbouwd. Hij liet de vervallen palts (koninklijke verblijfplaats) verbouwen tot een prachtige burcht met een imposante hoge toren. In 2006 werd er een referendum gehouden over het herbouwen van deze grote toren. 63% van de stemmen was positief en de stenen replica van de toren wordt in de toekomst gebouwd.

Valkhofburcht

Keizer Barbarossa herbouwt de verwaarloosde koninklijke verblijfplaats, ook wel palts genoemd. De hoofdtoren van het kasteel valt daarbij door zijn grote hoogte erg op. De burcht, gebouwd van kostbare tufsteen, werd in februari 1796 verkocht en vervolgens gesloopt om van de tufstenen gebouwen in Amsterdam en elders in Nederland te bouwen. Alleen de Sint Nicolaaskapel en de Barbarossaruïne zijn van de paltsgebouwen overgebleven.

Valkhof

Wie Nijmegen over de Waalbrug binnenkomt ziet rechts op een kleine heuvel de Belvedère en het daarnaast gelegen park Het Valkhof. Het is gissen naar waar de naam van het park vandaan komt. Ooit woonde Lodewijk de Vrome er en hield er valken, maar de naam kan net zo goed een verbastering zijn van Frankenhof of Waalhof. J.D. Zocher ontwierp in 1832 een nieuw Valkhofpark in Engelse stijl. In 1878 werd er door de Vlaamse tuinarchitect Lieven Rosseels een nieuwe indeling gemaakt met daarin een brug over de Voerweg naar het Kelfkensbos. Hendrik van Lunteren zorgde er in de jaren dertig van de negentiende eeuw voor dat het Valkhof geleidelijk aan in een volkspark veranderde. Er werden banken en een muziekkiosk geplaatst om eenieder de gelegenheid te geven om wat vertier te maken.

Donjon

De donjon, hoofdtoren van een kasteel of vesting, van de Valkhofburcht diende als toevluchtsplek in tijden van beleg. De originele hoogte van de donjon was 43,5 meter, zo is in historische documenten te lezen.

Donjon 2005 - 2006

Ter gelegenheid van de viering het 2000 jaar bestaan van Nijmegen in 2005 werd de donjon naar een ontwerp van Jeroen de Groot nagebouwd. Doeken met daarop de contouren van ramen, kantelen en metselwerk afgedrukt dienden als omhulsel van de kilometers steigerpalen die dienden als raamwerk voor de replica donjon. Vele duizenden bezoekers konden tegen betaling met een lift of via een trap omhoog gaan en op een platform dat op 33 meter hoogte geplaatst was over de stad uitkijken. Deze replica donjon van de Valkhofburcht was te bezoeken van Juli 2005 tot Oktober 2006.

Plan

Naar aanleiding van dit vele bezoek hield de gemeente Nijmegen in 2006 een referendum onder de inwoners van Nijmegen. Het onderwerp van dit referendum was: "Moet de donjon herbouwd worden?". De uitslag van dit referendum was 63% van de stemmen voor herbouw van de donjon. Bij de herbouw gelden een aantal randvoorwaarden zoals:

• Er wordt door de gemeente geen geld gestoken in de herbouw van de donjon.
• De herbouw van de donjon moet met authentiek materiaal gebeuren en de donjon moet op het origineel lijken.
• Het publiek moet toegang hebben tot de donjon.

Monument
Aangezien het Valkhof wettelijk beschermd is als archeologisch rijksmonument is het niet vanzelfsprekend dat de donjon herbouwd mag worden. Tevens is het Valkhof onderdeel van Beschermd Stadsgezicht Benedenstad en als zodanig door het rijk beschermd. Veranderingen en wijzigingen zijn door deze bescherming moeilijk te realiseren aangezien hiervoor vergunningen aangevraagd moeten worden. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen is degene die hiervoor toestemming moet geven. Ook moet er een wijziging van het bestemmingsplan doorgevoerd worden. Hiervoor is toestemming van de Gedeputeerde Staten van Gelderland nodig.

Binnenkort te verschijnen roman over het Valkhof en zijn donjon

Nog dit jaar (2011) verschijnt er een roman over het Valkhof en de herbouw van zijn donjon. Feiten en fictie lopen in deze roman, die Inwisselbaar Verleden heet, door elkaar. Schrijfster van deze roman is Yana van Tienen.