Helon Habila houdt Winternachtenlezing 2012

In 2007 zag de eerste Winternachtenlezing het licht. De Indiase schrijver Pankaj Mishra opende in dat jaar voor het eerst het literatuurfestival Writers Unlimited,voorheen Winternachten, met de Winternachtenlezing. Sindsdien wordt het festival ieder jaar traditiegetrouw geopend op donderdag door, bij voorkeur, een auteur uit een niet Westers land. Na Elif Shafak, Nurudin Farah en Antije Krog is het podium nu voor de Nigeriaanse schrijver Helon Habila.

Sfeervol welkom Winternachtenlezing voor gasten en publiek

Auteurs en vertegenwoordigers van literaire organisaties zitten aan lange tafels in de foyer van Theater aan het Spui. ‘Haagse hapjes’ heeft voor typisch Nederlandse gerechten en zoetigheden gezorgd die de gasten zich laten smaken. Af en toe dralen festivalmedewerkers met dozen en apparatuur langs de eters en zwermt een verloren ziel de tafels langs in de hoop enkele gezichten van schrijvers te herkennen. De voorbereiding voor de Winternachtenlezing, de opening van het literatuurfestival Writers Unlimited is in volle gang.

Enige tijd later druppelen de eerste bezoekers binnen en in de foyer ontstaan kleine groepjes mensen die genieten van een drankje en de latijnsamerikaanse muziek die op de achtergrond speelt. De sfeer komt er al goed in. Wanneer het groene licht wordt gegeven loopt het publiek zonder haast de grote zaal binnen en zoekt een geschikt plekje op. Om in de juiste stemming te komen, geeft de Sierra Leonese sopraan Pearlmira Vincent een roerend optreden.

Het culturele lichaam

Na een korte toelichting van festivaldirecteur Ton van de Langkruis is het woord aan Henk Pröpper, voormalig directeur van het Fonds voor de Letteren en nu directeur van uitgeverij de Bezige Bij. Hij houdt een passioneel betoog over het belang van cultuur en weet op zeer ingenieuze manier lichaamsdelen te gebruiken als metafoor voor onderdelen die essentieel zijn voor de cultuur. Zo is een organisatie als Writers Unlimited zo belangrijk door de frisse lucht die zij door de longen, de culturele instellingen, voert.

Literatuur en de waarheid onder ogen komen

Een voorwoord dat lijkt te zijn afgestemd op de lezing die Helon Habila heeft voorbereid. De Nigeriaanse auteur komt het podium op en zijn hele verschijning straalt bescheidenheid uit. Op rustige toon begint hij zijn lezing getiteld ‘Literatuur als een manier van zien’. In deze lezing gaat hij in op de betekenis van zien, de waarheid onder ogen durven zien. Ook als auteur kan je op verschillende manieren omgaan met de waarheid. Je kunt je verhaal schrijven als ware het een biografie, je kunt feiten verdraaien of je kunt speurwerk verrichten en je best doen niet een land of een bevolkingsgroep te representeren, maar die enkeling te steunen die vecht voor gerechtigheid en op zoek is naar de waarheid.

Kritiek en argumentatie van Jan Brokken en Helon Habila

De lezing wordt afgesloten met een discussie. Bas Heijnen is daarbij de discussieleider en ondervraagt Helon Habila en de Nederlandse Jan Brokken. De focus ligt meer op het werk van Helon Habila en dan met name op diens ‘Oil on Water’, een roman die sterk de invloed van de oliemaatschappij op de Nigeriaanse bevolking en natuur bekritiseerd. Jan Brokken weet Habila te steunen in diens argumentatie over genre, de zoektocht naar de waarheid en de weergave daarvan, schrijfstijl en buitenstaander zijn door korte, duidelijke opmerkingen te maken waardoor Habila en zijn werk wellicht nog beter tot zijn recht komen.

De donderdagavond is gevuld en heeft gediend als prachtige opening voor het thema van Writers Unlimited 2012 ‘Keep on dreaming’. Blijf dromen en houd de waarheid in zicht.