Winnaars Nobelprijs Literatuur 2008 (1977 - 2008)

De Nobelprijs voor de Literatuur 2008 is toegekend aan de Franse schrijver Jean-Marie Gustave Le Clézio. Deze Nobelprijs voor de Literatuur wordt toegekend aan een auteur die “het meest opmerkelijke werk met een idealistische trend” heeft geschreven (aldus Alfred Nobel). Het gaat hierbij om het gehele oeuvre van de auteur en niet specifiek om afzonderlijk werk. Dit artikel gaat hier op in en geeft een overzicht van Nobelprijswinnaars voor de Literatuur van de laatste 31 jaar (1977 - 2008).

Nobelprijs voor de Literatuur

De Nobelprijs voor de Literatuur is een prijs die wordt toegekend aan een auteur, die “het meest opmerkelijke werk met een idealistische trend” heeft geschreven. Dit is hoe Alfred Nobel het zelf letterlijk heeft geformuleerd. Er is in de loop der jaren echter wel sprake geweest van onduidelijkheid en discussie over dit citaat. Het Zweedse woord ‘idealisk’, hetgeen gebruikt is door Alfred Nobel, is namelijk op twee manieren te vertalen: zowel idealistisch als ideaal. Later in de tijd is de toekenning van de prijs in een breder kader komen te staan en behelst nu meer een onderscheiding voor auteurs met blijvende literaire verdiensten.

De Nobelprijs voor de Literatuur betreft een onderscheiding voor het gehele oeuvre van de auteur en niet een afzonderlijk werk, hoewel het soms voorkomt dat een bepaalde titel c.q. boek wordt genoemd bij de uitreiking van de prijs. De toekenning van de Nobelprijs beslaat het gehele terrein van de literatuur, waaronder romans, korte verhalen, toneelstukken, essays, poëzie en ook toespraken.

Nobelprijs voor de Literatuur 2008 - Franse schrijver Jean-Marie Gustave Le Clézio

De Nobelprijs voor Literatuur 2008 is -op 9 oktober- toegekend aan de Franse schrijver Jean-Marie Gustave Le Clézio, die de prijs van ca. 1,1 miljoen euro (10 miljoen Zweedse kronen) op 10 december zal ontvangen. Door het Nobelcomité wordt Jean-Marie Gustave Le Clézio omschreven als:

"schrijver van nieuwe vertrekpunten, poëtisch avontuur en sensuele extase, een verkenner van een menselijkheid voorbij en onder de heersende beschaving."

Le Clézio heeft een kosmopolitische instelling, is iemand die de hele wereld -‘tot in alle hoeken en gaten’- bereist en dan ook onderdeel uitmaakt van die wereld. Hij noemt zichzelf een nomade en is op zoek naar schoonheid en harmonie die -naar zijn idee- verloren zijn gegaan door de industriële samenleving. Hij maakt zich sterk voor behoud van de natuur, het milieu en verdwijnende culturen. Le Clézio verwerkt zijn opgedane indrukken en de mensen die hij ontmoet tijdens zijn reizen, in reisverslagen en romans. Een greep uit zijn werken:

Angoli mala uit 1985 - roman over een indiaan die katholiek is opgevoed, maar terug vlucht naar de jungle
Onitsha uit 1991 - een autobiografische roman over zijn jeugd en o.a. de zeereis naar Nigeria (zie onder)
Révolutions uit 2003 - een (gedeeltelijk autobiografische) roman waarin Le Clézio het spoor en de geschiedenis beschrijft van zijn Bretonse voorouders die in de achttiende eeuw naar het eiland Mauritius emigreerden (zie onder)
La quarantaine uit 1995 - verhaalt over een groep mensen die wordt vastgezet op een eiland tijdens een pokkenepidemie
Hasard / In volle zee uit 1999, een romanverhaal waarin een meisje de oceaan oversteekt als verstekeling op de boot van een excentrieke miljonair

De nu 68-jarige Le Clézio wordt beschouwd als één van de beste auteurs in Frankrijk en behoort tot de literaire top. Hij heeft ruim dertig boeken geschreven. Voor zijn debuutroman ’Le procès-verbal' kreeg hij in 1963 op 23-jarige leeftijd de prestigieuze
Franse prijs: Prix Renaudot. Le Clézio heeft lang te boek gestaan als een onconventionele, vernieuwende en rebelse schrijver, maar ontwikkelde zich later tot een iets rustiger auteur qua stijl en thema. Zijn werk Onitsha uit 1991 is te beschouwen als een keerpunt in zijn oeuvre, dat voor die tijd vooral gekenmerkt werd door thema’s en verhalen waarin vertwijfelde en ontheemde individuen poogden te ontsnappen aan de agressie van de moderne maatschappij.

Le Clézio is in 1940 geboren in Nice. Zijn familie -van oorsprong van Bretonse afkomst- verhuisde in de achttiende eeuw naar het eiland Mauritius. Le Clézio maakte als achtjarig jongetje een zeereis naar Nigeria, alwaar hij voor het eerst zijn vader ontmoette en heeft enige tijd met zijn ouders in Nigeria gewoond. Hier zou -volgens Le Clézio- de verklaring kunnen liggen voor zijn verlangen naar verre reizen en zijn kosmopolitische instelling.

Winnaar Nobelprijs voor de Literatuur 2007 - Britse schrijfster Doris Lessing

Nobelprijs voor de Literatuur 2007. De 87-jarige Britse schrijfster Dosis Lessing heeft de Nobelprijs voor de Literatuur 2007 toegekend gekregen, waarmee ze de geschiedenis ingaat als oudste prijswinnaar tot dusver, sinds 1901. Doris Lessing wordt door het Nobelcomité omschreven als:

”Een heldendichter van de vrouwelijke ervaringen die met scepticisme, vuur en visionaire kracht een verdeelde beschaving aan een nauwkeurig onderzoek heeft onderworpen''.

Doris Lessing is hiermee de elfde vrouw die de toekenning van de Nobelprijs voor de Literatuur heeft gekregen. Doris Lessing schreef meer dan dertig romans, verhalen en dichtbundels. Haar bekendste werk is het boek The Golden Notebook (1962). Een werk waardoor ze als feministe werd gezien, hetgeen ze zelf nooit zo heeft willen betitelen.
Doris Lessing werd geboren in 1919 in Kermanshah (destijds Perzië, nu het huidige Iran) als dochter van een Britse vader, die bij de Bank of Persia werkte. Ze groeide op in Afrika (de Britse kolonie Rhodesië, vroeger Zimbabwe). Veel van haar boeken gaan over het leven in Afrika. Doris Lessing leeft tegenwoordig in Londen.

Selectie Literatuur Nobelprijs - Zweedse Academie

De Zweedse Academie doet ieder jaar duizenden oproepen aan leden van de Academie, leden van literaire academies, verenigingen, hoogleraren taal- en letterkunde en oud-Nobelprijswinnaars verspreid over de hele wereld om een kandidaat te nomineren. De periode voor voordracht van nominaties is tot 1 februari. Vervolgens worden de genomineerden bekeken door het Nobelprijscomité, waarna een selectie wordt gemaakt en er vijf kanshebbers overblijven. In oktober wordt er gestemd door de leden van de Academie, en de auteur met meer dan de helft van de stemmen, krijgt de Nobelprijs voor de Literatuur toegekend.

De Nobelprijs voor Literatuur kent tot dusver geen Nederlandse winnaars. Er zijn echter wel Nederlandse auteurs voorgedragen voor nominatie. Dit zijn voor zover bekend: Louis Couperus, Henriëtte Roland Holst, Johan Huizinga, Simon Vestdijk, Theun de Vries, Jan de Hartog, Hella Haasse, W.F. Hermans, Gerrit Kouwenaar, Gerard Reve, Harry Mulisch (meerdere keren) en Cees Nooteboom. Wel zijn er Nederlandse Nobelprijswinnaars op de vijf andere gebieden, waarvoor een Nobelprijs wordt uitgereikt; deze zijn te vinden in Nederlandse Winnaars Nobelprijs.

Nobelprijs Inhoud en Procedure

Uitreiking Nobelprijs 10 december. Ieder jaar worden in oktober de toekenningen van de Nobelprijzen bekendgemaakt. De officiële uitreiking vindt volgens traditie plaats op 10 december, hetgeen de sterfdag van Alfred Nobel is. Vijf van de zes Nobelprijzen worden uitgereikt door de Zweedse Academie. Alleen de Nobelprijs voor de Vrede wordt in Noorwegen uitgereikt. Meer en nadere informatie hierover is te vinden in Nobelprijs - Alfred Nobel en Winnaars Nobelprijs voor de Vrede.

De Nobelprijs - Het bedrag bestaat uit een medaille, een persoonlijk certificaat en 10 miljoen Zweedse Kronen, hetgeen om en nabij de 1,1 miljoen euro is. Hoewel dit een enorm bedrag is, blijken de Nobelprijswinnaars het prestige, de eer en erkenning die de prijs met zich meebrengt, het meest belangrijk te vinden.

De Nobelprijs voor de Literatuur bestaat sinds 1901. In dit eerste jaar was de filosoof en auteur Sully Prudhomme uit Frankrijk de Nobelprijswinaar. Een bekend werk van Prudhomme uit 1865 is "Stances et Poèmes".

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de Nobelprijswinnaars voor de Literatuur vanaf 1977 tot heden.

Winnaars Nobelprijs voor de Literatuur van 1977 tot en met 2008

Jaar	Land	Nobelprijs Literatuur	Jaar	Land	Nobelprijs Literatuur
2008	Frankrijk	Jean-Marie Gustave Le Clézio
2007	Engeland	Doris Lesssing	1992	St. Lucia (Caribische eilanden)	Derek Walcott
2006	Turkije	Orhan Pamuk	1990	Mexico	Octavio Paz
2005	Engeland	Harold Pinter	1989	Spanje	Camilo José Cela
2004	Oostenrijk	Elfriede Jelinek	1988	Egypte	Naguib Mahfouz
2003	Zuid-Afrika	John Maxwell Coetzee	1987	Rusland/VS	Joseph Brodsky
2002	Hongarije	Imre Kertész	1986	Nigeria	Wole Soyinka
2001	Engeland	V.S. Naipaul	1985	Frankrijk	Claude Simon
2000	Frankrijk	Gao Xingjian	1984	Tsjechoslowakije	Jaroslav Seifert
1998	Portugal	José Saramago	1983	Engeland	William Golding
1997	Italië	Dario Fo	1982	Colombia	Gabriel García Márquez
1996	Polen	Wisława Szymborska	1981	Engeland	Elias Canett
1995	Ierland	Seamus Heaney	1980	Polen/Verenigde Staten	Czesław Miłosz
1994	Japan	Kenzaburo Oë	1979	Griekenland	Odýsseas Elýtis
1993	Verenigde Staten	Toni Morrison	1978	Verenigde Staten	Isaac Bashevis Singer
			1977	Spanje	Vicente Alexandre

Een goed totaaloverzicht kun je vinden in de Special Nobelprijzen & Nobelprijswinnaars, met alles over de diverse Nobelprijzen, alle Nobelprijswinnaars of specifiek de Nederlandse Nobelprijswinnaars en over Alfred Nobel zelf.

Nobelprijswinnaars 1977 - 2008

© 2007 - 2010 Sila, gepubliceerd in Diversen (Kunst en Cultuur) op 15-10-2007, laatst gewijzigd op 10-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sila is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Nobelprijs & Winnaars.

Verwante artikelen

Nederlandse Nobelprijs Winnaars: Nederlandse Nobelprijswinnaars. Sinds de uitreiking van de Nobelprijs in 1901, ontvingen achttien Nederlanders de Nobelprijs op vijf gebieden, te weten Natuurkunde, Scheikund…
De Nobelprijs & Alfred Nobel: De Nobelprijs is vernoemd naar Alfred Nobel, die zijn initiatief tot de Nobelprijzen testamentair heeft bepaald. De Nobelprijzen worden uitgereikt sinds 1901 voor degenen die zi…
Winnaars Nobelprijs Economie 2008 (1977 - 2008): De Nobelprijs voor de Economie wordt toegekend aan degenen die zich op dit gebied verdienstelijk hebben gemaakt. De Nobelprijs voor de Economie 2008 is toegek…
De nobelprijs: Alfred Nobel: De nobelprijs is afkomst van Alfred Nobel, die stierf op 10 december 1896. Op zijn sterftedag word ieder jaar in Zweden de nobelprijs uitgereikt. Waarom de nobelprijs word uitger…
Winnaars Nobelprijs voor de Vrede 2008 (1977 - 2008): De Nobelprijs voor de Vrede wordt toegekend aan degenen die zich verdienstelijk hebben gemaakt ter bevordering van de vrede. De Nobelprijs voor de Vrede…

Bronnen en/of referenties

Schoutemaker, J. Wetenschap op zijn Hoogtepunt. Educatieve Geschriften
Recente ontwikkelingen diverse media
www.nobelprice.com

Reageer op het artikel "Winnaars Nobelprijs Literatuur 2008 (1977 - 2008)"

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.