Chanoeka: de overwinning van het licht op de duisternis

Wat is Chanoeka? ...Toen de koninklijke Hasmonietische familie won en de Grieken had verslagen, zochten en vonden zij slechts één kruikje pure olie...genoeg om de menora één enkele dag te verlichten. Maar een wonder gebeurde, en zij branden de menora met deze olie maar liefst acht dagen lang. Het volgende jaar stelde zij het Chanoeka feest in en prezen en dankten God.

Bijzonder wonder

Veel wonderen, groot en klein, gaan vergezeld met de bevrijding van Israël van de Hellenistische overheersing en het terugkrijgen van de Heilige Tempel als een lichthuis voor God. Maar er is één bijzonder wonder, zo zegt de Talmoed, dat de kern vormt van Chanoeka: het wonder van het kruikje met pure olie dat acht dagen brandde.

De uitdaging waar het joodse volk voor stond was nooit eerder zo groot. Hellenisme, een verderfelijk mengsel van hedonisme en filosofie, kon niet weerstaan worden door de conventionele gereedschappen van joods leren en traditie. Slechts het kruikje van pure olie -de super-rationele, super-egoïstische essentie van de joodse ziel van waaruit de joodse intrinsieke zelfopoffering loyaal aan God zou kunnen schijnen, hield het joodse geloof weg van het moddermoeras van Hella. Slechts door het tevoorschijn halen van deze innerlijke reserve van onbesmettelijke olie waren we in staat de heidens indringer van Gods huis te verjagen en de fakkel van Israël als een licht voor de naties opnieuw aan te steken.

Maar deze olie was slechts voor één dag genoeg. Wanneer de diepste ego van een persoon wordt uitgedaagd wordt de essentiële olie van zijn ziel gestimuleerd en geen kracht op aarde kan deze vlam stillen; maar dan gebeurt het moment, de omwenteling gaat naar het routineniveau en de persoon wordt achtergelaten met zijn gewone, sterfelijke ik.

Het licht verdrijft de duisternis

Het wonder van de Chanoeka was dat zij de menora brandden met deze olie voor acht dagen. Het kruikje olie verlichtte de zeven kamers van de ziel (liefde, beperking, harmonie, ambitie, devotie, verbinding en ontvankelijkheid van waaruit alle gevoelens en motivatie van het hart afstammen). Dit was niet slechts een lichtflits in een zee van duisternis, maar een vlam bestemd om puurheid en licht te verspreiden voor alle generaties, onder alle omstandigheden.

Meer over Chanoeka is te lezen in mijn special Het Chanoeka feest.

Lees verder

• Chanoekastudie: (Numeri 7:12-23)
• Chanoekastudie: Numeri (7:89 en 8:2)
• Chanoekastudie: Numeri (8:2-4)
• Chanoeka: nachtlicht
• Chanoeka: overzicht van gebeden, tora-gedeelten en liederen