Feestdagen en Numeri 8:2

Chanoekastudie: Numeri (7:89 en 8:2)

Infoteur: Etsel

'En toen Mozes kwam naar de tent der samenkomst, om met Hem te spreken, hoorde hij de stem, die tot hem sprak van boven het deksel, dat op de arke van het Getuigenis lag, van tussen de beide Cherubiem; zo sprak Hij tot hem.' Hoe sprak God tot Mozes? 'Spreek tot Aaron en zeg tot hem: wanneer gij de lampen opsteekt, zullen naar de voorzijde van de luchter toe de zeven lampen licht verspreiden' Waarom heeft God licht nodig als Hij zelf licht is? Wat zeggen de joodse commentatoren?


Numeri 7:89

En toen Mozes kwam naar de tent der samenkomst, om met Hem te spreken, hoorde hij de stem, die tot hem sprak van boven het deksel, dat op de arke van het Getuigenis lag, van tussen de beide Cherubiem; zo sprak Hij tot hem.

Rashi:
Men mag denken dat dit (het feit dat alleen Mozes de stem van God hoorde) was omdat de stem erg laag was. Dus het vers benadrukt dat het de stem was -dezelfde stem die tot hem sprak op de Sinaï. Maar wanneer het de ingang bereikte stopte het en breidde zich niet uit buiten het Heiligdom.

De Lubavitcher Rebbe:
Een basis doel van het joodse geloof is dat de mens de vrijheid heeft te kiezen tussen goed en kwaad, tussen de verkleefdheid aan zijn Goddelijke missie in het leven en rebellie er tegen, of zelfs het ontkennen van zijn Schepper. Zoals Maimonides schrijft: "Was het aan God te bepalen dat een persoon rechtvaardig of goddeloos is, of bestaat er iets in de essentie van de aard van een persoon dat hem dwingt richting een specifiek pad, een specifieke overtuiging, een specifiek karaktertrek of een specifieke daad...hoe kon God ons bevelen via de profeten "doe dit" en "doe dit niet", "verbeter je manieren" en "volg je goddeloosheid niet op"? Welke plek heeft de hele Tora? En met welke maatstaf van rechtvaardigheid zou God de goddeloze straffen en de rechtvaardige belonen?

Dit is de diepere betekenis van de 'korte stop' gedaan door de Goddelijke stem bij de ingang van het Heiligdom. Op Sinaï, klonken de woorden "Ik ben God uw God" door het hele universum dat tot elk schepsel en schepping doordrong. Op dat moment was er geen twijfel mogelijk in Gods realiteit of van afwijking van Zijn wil. Maar toen voelde de wereld stilte en de stem trok zich terug om over de Ark der Getuigenis te zweven die Gods Tora bevat en zich beperkte tot de vier muren van het Heiligdom.

Het volume werd niet verlaagd -de stem is niet minder oneindig en almachtig dan het was op de Sinaï. Iemand dit het Heiligheid binnentreedt hoort een stem dat penetreert en door alles dringt, een stem dat geen grenzen of dubbelzinnigheid kent. Maar men kan kiezen buiten het domein van de Tora te blijven, zichzelf de kennis en de levensweg waarin God zichzelf laat horen te ontkennen. Men kan kiezen buiten te blijven in het gebied van Gods zelf opgelegde stilte.

Het is deze keuze dat de uitdaging van het leven schept die van onze elk sterfelijk overwinning een ware en betekenisvolle prestatie maakt.

Numeri 8:2

Spreek tot Aaron en zeg tot hem: wanneer gij de lampen opsteekt, zullen naar de voorzijde van de luchter toe de zeven lampen licht verspreiden.

Midrash Rabbah; Rashi:
Aaron bracht geen schenking (voor de toewijding van het Heiligdom) met de andere princes van de stammen en dus dacht hij: Wee mij! Misschien is het mijn schuld dat God de stam Levi niet accepteert? God zei daarom tegen Mozes: "Ga en zeg tegen Aaron: wees niet bang, voor jou staat een grotere eer te wachten dan deze...De schenkingen zullen van kracht blijven zolang als de Tempel staat, maar de lampen zullen altijd licht geven..."

Nachmanides;
Werden de lampen van de menora ook niet vernietigd met de vernietiging van de Heilige Tempel? Maar deze zinspeelde op de Chanoeka lichten, die werden ingesteld in de tijd van de Tweede Tempel door de Hasmonieten, afstammelingen van Aaron en deze doofden niet.

Midrash Rabbah:
Er staat geschreven: "Noch word je in de duisternis gesteld; de nacht schijnt als de dag, duisternis is als licht" (Psalm 139:12). Toch zegt Hij tegen ons: "Wanneer gij de lampen opsteekt"!

Met welke zaak kan dit worden vergeleken? Met het geval van een koning die een vriend had. De koning zei tegen hem: "Ik wil dat je weet dat ik met je zal dineren. Ga heen en maak de voorbereidingen voor me klaar." Zijn vriend maakte een gemeenschappelijk rustbank klaar, een gemeenschappelijk kroonkandelaar en een gemeenschappelijk tafel. Toen de koning arriveerde kwam hij met ministers die hem vergezelden en een gouden kandelaar ging hem vooraf. De vriend die dit alles zag voelde zich beschaamd en stoptte alles weg dat hij had klaargemaakt. De koning zei tegen hem: "Heb ik je niet vertelde dat ik met je zou dineren? Waarom heb je niets klaargemaakt? Zijn vriend antwoordde hem: Bij het zien van al de praal dat jou vergezelde, voelde ik me beschaamd en stopte alles weg wat ik had klaargemaakt omdat het voor twee personen was bedoeld. De koning zei tegen hem: "Ik zal alle voorwerpen dit ik heb meegebracht opzij schuiven en voor liefde voor jou zal ik niet de mijne gebruiken maar de jouwe!" Dus in ons geval. De Heilige, gezegend zij Hij, is één en al licht; als er staat: "En het licht woont bij Hem (Daniël 2:22). Toch zei Hij tegen Israël: "Maak voor mij een kandelaar en lampen gereed."

Midrash Rabbah:
Wanneer een persoon een huis bouwt, maakt hij de ramen kleiner aan de buitenkant en groter aan de binnenkant zodat het licht van buiten het interieur optimaal zal verlichten. Maar toen Koning Salomo de Heilige Tempel in Jeruzalem bouwde maakte hij kleine ramen binnenin en breed naar buiten zodat het licht naar buiten straalt en de wereld verlicht.

Meer over Chanoeka is te lezen in mijn special Het Chanoeka feest.
© 2007 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Feestdagen (Kunst en Cultuur) op 01-12-2007, laatst gewijzigd op 08-11-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Rashi
  • De Lubavitcher Rebbe
  • Midrash Rabbah
  • Nachmanides

Reageer op het artikel "Chanoekastudie: Numeri (7:89 en 8:2)"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.