Sjabbat van A tot Z

Hoe ziet precies de sjabbat eruit? Welke handelingen verricht men? Hoewel de sjabbat een rustdag is, betekent dit niet dat men moet blijven slapen of niets doen. De sjabbat gaat gepaard met een heel ritueel van eten, zingen, lezen, studeren, etc. Voor degene die echt strikt de sjabbat na willen komen is dit overzicht een mooie handleiding.

Sjabbat van A tot Z

a) Verlaat je werk vrijmiddag vroeg zodat je tijd hebt om je op sjabbat thuis voor te bereiden.

b) Maak het huis schoon ter ere van de sjabbatsbruid.

c) Kook de sjabbatmaaltijden tijdig vóór de sjabbat. Zet het op een warme onderzetter dat de maaltijden voor sjabbat warm houdt.

d) Dek de sjabbatstafel met: kandelaars en kaarsen, twee hele broden challah op een dienblad en bedek het met een kleedje, een kop en wijn voor kiddoesj; en het mooiste tafelkleed.

e) Neem een bad of een douche en kleed je gepast.

f) Steek de sjabbatskaarsen 18 minuten voor zonsondergang aan.

g) Vanaf nu tot het einde van de sjabbat is het verboden te werken zoals gedefinieerd is in de sjabbatswetten.

h) Bid de speciale sjabbatsgebeden (bij voorkeur in de synagoge) inclusief het Lecha Dodi lied -"Kom mij geliefde, begroet de bruid, laat ons de aanwezigheid van sjabbat ontvangen..."

i) Neem plaats rond de eettafel en zing "Shalom Aleichem" (welkom aan de Sjabbat engelen). Zing dan Spreuken 31 (Een vrouw van moed), gecomponeerd door Koning Salomo als een ode aan de Joodse vrouw.

j) Schenk een kop koshere wijn of druivensap in een speciale kop en reciteer de Kiddoesj dat de heiligheid van de sjabbat verklaart.

k) Ga naar de gootsteen en doe de rituele handwassing van beide handen voordat het brood wordt gegeten: vul een grote kan met water en giet het water over elk van de handen drie keer en reciteer de bijpassende zegen.

l) Keer terug naar de tafel, reciteer de zegen over de challah, snijdt het in stukken, doop het in zout, eet er wat van en geef iedereen een stukje challah.

m) Serveer het sjabbatsmaal. Het traditionele vrijdagavond menu bestaat uit gefilte fish (of een andere soort vis), kippensoep met matze ballen of noodles, een kip of kugel en tzimmes, en een dessert.

n) Tussen de verschillende gangen worden er sjabbatsliederen gezonden (zemirot) en stukjes (parasja) uit de Tora bediscussieerd. Aan het einde van de maaltijd wordt de zegen uitgesproken.

o) Als het niet te laat is, doe dan wat aan Tora-studie of lees een Joods boek.

p) Ga naar bed en geniet van de sjabbatsrust.

q) Wandel 's ochtends naar de sjoel voor de ochtenddienst en de Tora-lezing.

r) Keer naar huis terug en begin aan een sjabbatsmaal. De instructies zijn dezelfde als bij het vrijdagavondmaal. Traditioneel voedsel voor de dagmaaltijd zijn eiersalade met ui en de mystieke sjabbat cholent -een zacht gekookte stoofschotel. Vergeet niet te zingen, de Tora te bediscussiëren en de zegen aan het einde van de maaltijd.

s) De sjabbatmiddag wordt besteed aan het bestuderen van de Tora.

t) Aan het einde van de middag worden de middaggebeden opgezegd; in de zomer wordt dit opgevolgd door het bestuderen van een hoofdstuk van de Ethiek van de Vaderen.

u) Eet de derde lichte maaltijd, tussen mincha en maariv.

v) Ongeveer een uur na zonsondergang, wanneer het donker is, is de sjabbat over. Reciteer de avondgebeden.

w) Nu is het tijd voor de Havdala, de scheidingsritueel met een overstromend kop wijn, spijs en gevlochten kaars.

x) Er is nog één maaltijd: Melaveh Malkah ("Vaarwel aan de Koningin"), een lichte maaltijd vergezeld van liederen over de profeet Elija en verhalen over de rechtvaardigen.

y) Begin de week met hernieuwde spirituele energie en visie verkregen door de sjabbat.

z) Herhaal de volgende week.

Sjabbat Shalom!

Meer over de Sjabbat is te lezen in mijn specialDe viering van de Sjabbat. © 2007 - 2008 Etsel, gepubliceerd in Feestdagen (Kunst en Cultuur) op 02-12-2007, laatst gewijzigd op 23-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De viering van de Sjabbat: De sjabbat is niet alleen een rustdag, maar ook een heilige dag waarbij de mens zich bezig houdt met geestelijke en godsdienstige zaken. Het maatschappelijk belang van de sjabbat i…
• De kaarsen bij de sjabbatsmaaltijdviering: Kaarsen spelen een belangrijke rol bij de viering van de sjabbatsmaaltijd. Het is de plicht van de vrouw om de kaarsen te ontsteken vlak voor het begin van de sjabb…
• Pesach: Kalenderoverzicht van mitswot in 2008 (5768): De Pesach kent een strak schema van mitswot. De voorbereiding vindt al voor het begin van Pesach plaats. Zo moet de eerst geboren zoon vasten; moet de ch…
• Speciale Sjabbatot (Sjabbats): De periode tussen het einde van de joodse maand sjewat en het begin van de maand niesan bevat vier speciale sjabbatot. Hierbij worden extra gedeelten uit de Tora gelezen. Daarn…
• Week voor trouwen en de trouwdag - Joods orthodoxe visie: De periode voor het trouwen brengen de bruid en bruidegom apart door. Dit is meestal een week. Ze zien elkaar pas weer tijdens de bruiloft. De dag va…

Bronnen en/of referenties

• Chabad