Feestdagen en Poeriem

Joodse feestdagen: Poeriem

Infoteur: Etsel

Het Joodse Poeriem is een feest ter herdenking van de bevrijding van de Joden in Perzië uit de handen van Haman in het midden van de 4de eeuw voor de gewone jaartelling (356). Haman, de vizier van de koning, wilde alle Joden vernietigen. Een beschrijving van deze gebeurtenis staat in het Bijbelboek Esther.


Geschiedenis

Haman was de premier van de Perzische koning Achashverosh. Haman was woedend dat de Jood Mordechai niet voor hem wilde buigen. Hij zei tegen Achashverosh: "één volk verspreid over de provinciën van uw rijk, die wetten hebben die verschillen van alle andere volkeren, mogen niet langer bestaan." Hamans decreet was de fysieke vernietiging van elke Jood in het Perzische rijk dat zich uitbreidde van India tot Ethiopië. Mordechai verzamelde 22.000 Joodse kinderen met wie hij bad en Torastudie deed om Gods genade te krijgen. Hij vroeg ook aan zijn nicht koningin Esther om beroep aan te tekenen bij de koning. Met gevaar voor eigen leven vroeg Esther aan Achashverosh om Haman op te hangen en een tweede decreet uit te vaardigen dat de Joden zichzelf mochten verdedigen tegen degenen die hen wilden vernietigen.

Op 13 Adar -de dag geselecteerd door Hamans poer (lot)- werden talloze gevechten gevoerd in het hele rijk tussen de Joden en degenen die het decreet van Haman wilden uitvoeren. De volgende dag, 14 Adar, werd een dag van feest vanwege de Joodse overwinning. In de ommuurde stad Sjoesjan ging de strijd nog voort en werd de overwinning op 15 Adar gevierd. Mordechai en Eshter stelde daarop het Poeriemfeest in op 15 Adar in de ommuurde steden en 14 Adar in de steden zonder muur.

De dag voor Poeriem wordt de 'vastendag van Esther' genoemd ter herinnering aan het vasten van Esther en haar volk toen zij God baden om redding van Hamans decreet.


Datum

Poeriem wordt op de 14 Adar gevierd. In Jeruzalem wordt het op 15 Adar (Poeriem Sjoesjan) gevierd. Op Poeriem Sjoesjan moesten de Joden zich in de Perzische stad Sjoesjan verdedigen op 14 Adar, zodat hun verlossing pas op 15 Adar kon worden gevierd.

Benaming

'Poer' betekent 'lot'. De naam hangt samen met de snode plannen van Haman die door middel van loten de dag wilde bepalen waarop de Joden vernietigd konden worden.

Gebruiken

In synagoge:
Zowel tijden de avond- als de ochtenddienst wordt het Boek Esther (Megillat Esther) volgens een melodie gereciteerd. Tijdens het uitspraken van de naam Haman maken de kinderen lawaai met rateltjes (gragger) om zo hun afkeer te uiten tegen deze aartsvijand van de Joden. Het Boek Esther wordt voorgelezen uit een perkamenten handgeschreven rol. Deze bestaat uit vele uitvoeringen.

In het gezin:
Op deze feestdag wordt vooral voor kinderen een feest gegeven. De kinderen verkleden zich als figuren uit het Boek Esther of als figuren die op dit moment populair zijn. Er worden speciale maaltijden gehouden en er wordt voedsel verzonden (misjloach manot), zowel aan armen als aan vrienden, kennissen en buren. De maaltijden worden meestal door de verklede kinderen gebracht.

Poeriem kent geen plechtigheden en komt daarom een beetje overeen met carnaval. Bij Poeriem hoort ook een speciaal gebak (kiesjeliesj), ook wel Hamansoren genoemd. Het is dun deeg dat in een pan met olie wordt gebakken en waarbij zij omkrullen. Vandaar de naam Hamansoren. Het gebak wordt met poedersuiker bestrooid.

© 2008 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Feestdagen (Kunst en Cultuur) op 11-01-2008, laatst gewijzigd op 05-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Wegwijs in het jodendom - NIK

Reageer op het artikel "Joodse feestdagen: Poeriem"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.