Pesach: stap voor stap het huis schoonmaken van chameets

Voordat Pesach begint is het van groot belang dat het hele huis schoongemaakt wordt van chameets (gezuurd brood en produkten). In dit artikel wil ik de lezer stap voor stap meenemen naar een chameets vrij huis zodat de Pesach kan beginnen.

Wat is chameets?

Chameets is 'zuurdeeg': elk voedsel dat gemaakt is van graan en water dat doet gisten en rijzen. Voorbeelden zijn: brood, graan, cake, koek, pizza, pasta en bier. Chameets is de antithese van matze, het ongezuurde brood dat we op Pesach eten om de haast te herinneren waarin we Egypte verlieten en het vertrouwen waardoor we verlossing verdienden. Matze is het symbool van de Exodus en neemt een belangrijke plaats in bij de Sederrituelen.

Wat te doen en wat niet te doen met chameets

Achtdagen en acht uur lang mogen we geen chameets eten of bezitten. Omdat we zo gewend zijn aan chameets is het moeilijk er afstand van te nemen. Daarom beginnen voorbereidingen al weken van te voren. Er zijn zes basisstappen: het schoonmaken van het huis, de Pesachkeuken klaarmaken, het verkopen, het zoeken naar, het verbranden en het vernietigen van chameets.

Het schoonmaken van het huis

Het hele huis moet worden schoongemaakt. Praktisch advies: begin bij de slaapkamers, daarna de woonkamer en de ander kamers en pas als laatste de eetkamer en de keuken zodat tot het laatste moment daar chameets kan worden gebruikt. Ook andere eigendommen of gehuurde plekken moeten worden schoongemaakt, zoals kantoor, auto, etc.

Het klaarmaken van de Pesachkeuken

De keuken moet extra goed worden schoongemaakt omdat hier het kosher Pesachvoedsel wordt klaargemaakt. Het is wenselijk speciaal keukengerei te hebben voor Pesach. Is dit niet mogelijk dat moet het worden gekasjerd (in heet water gekookt). Een oven kan worden verhit.

Het verkopen van je chameets

Stel dat je een slijterij bezit of een 100 kamers tellend hotel dan is het heel lastig om dit schoon te maken. Een manier omdat op te lossen is het te verkopen aan een niet-jood gedurende de periode van Pesach. Daarna wordt de verkoop weer ontbonden. Het is geen symbolische verkoop maar een 100% bindende transactie. Denk eraan dat je gedurende deze periode de ruimte niet mag gebruiken of binnentreden. Je lokale rabbijn kan je met de verkoop helpen. Je kan het ook via de websites van joods relieuze groeperingen je chameets verkopen.

Het zoeken

Als het zoeken op de dag voor Pesach op Sjabbat valt (zoals in het jaar 2008) dan wordt het zoeken 24 uur uitgesteld. Het zoeken gebeurt met een kaars, een veer, een houtenlepel en een papieren tas. Deze rite wordt pas toegepast als het hele huis is schoongemaakt. Daarom worden er tien stukjes ingepakte brood in het huis verstopt die de zoeker moet vinden (vooral kinderen vinden dit leuk).

Voor het zoeken moet eerst de zegen worden gemaakt:
Gezegend bent U, Heer onze God, Koning van het Universum, die ons heiligde door Zijn geboden en ons heeft bevolen het zuurdeeg te verwijderen.

Na het zoeken worden de kaars, de veer en de houten lepel in de papieren tas gestopt en morgen verbrandt. Daarna wordt de vernietigingsverklaring opgezegd:
Al het zuurdeeg en alles het gezuurde dat in mijn bezit is dat ik noch heb gezien noch heb verwijderd en waarvan ik onbewust ben, zal als nietig worden beschouwd en geen eigenaar hebben als stof van de aarde.

Het verbranden van de chameets

Wanneer de dag voor Pesach op Sjabbat valt verbranden we de Chameets op vrijdagochtend (zoals bijvoorbeeld in het jaar 2008-5768). Leg de chameets opzij die je op Sjabbat nog wilt gebruiken. Wanneer je de chameets in brand steekt denk dan aan je persoonlijke chameets (de trots, het egoïsme dat je relatie met God, met onze geliefden en onze naasten beïnvloedt) en hoe je ze uit je hart kan verwijderen. De 'deadline' voor het verbranden is een 'seizoens uur' voor de middag (een 'seizoens uur' is 1/12 van de tijd tussen aanbreken van de dag en invallen van de duisternis).

Deadline chameets eten

De absolute deadline is de ochtend voor Pesach, twee 'seizoens uren' voor de middag. Valt de dag voor Pesach op Sjabbat dan eten we chameets (Sjabbatsmaaltijd) vroeg in de dag. Zorg dat je niet kruimelt. De kruimels kunnen met een servet door de wc worden gespoeld.

Het vernietig verklaren van je chameets

Eén seizoens uur voor de middag is de deadline. Zeg hiervoor nogmaals de vernietigingsverklaring op:
Al het zuurdeeg en alles het gezuurde dat in mijn bezit is dat ik nog heb gezien nog heb verwijderd en waarvan ik onbewust ben, zal als nietig worden beschouwd en geen eigenaar hebben als stof van de aarde.

Je bent nu chameets vrij zowel fysiek als geestelijk en vrij om volledig te genieten van de bevrijdingservaring van de sederrituelen en het achtdagen durende Vrijheidsfeest.

Meer over Pesach is te lezen in mijn special De viering van Pesach. © 2008 Etsel, gepubliceerd in Feestdagen (Kunst en Cultuur) op 20-01-2008, laatst gewijzigd op 20-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Pesach: de voorbereiding: Pesach is een feest dat een goede voorbereiding vergt. Hoe bereiken we dit? Door het schoonmaken en het inspecteren van het huis vóór Pesach. Deze intensieve schoonmaak vindt plaats…
• Joodse feestdagen: Pesach (Paasfeest): De Tora (Exodus 23,14) bevat het gebod: 'Driemaal per jaar zult gij een feest voor mij vieren.' Dit heeft betrekking op de drie vreugdefeesten, Pesach, Sjawoeot en Soek…
• Pesach: Kalenderoverzicht van mitswot in 2008 (5768): De Pesach kent een strak schema van mitswot. De voorbereiding vindt al voor het begin van Pesach plaats. Zo moet de eerst geboren zoon vasten; moet de ch…
• Joodse (Hebreeuwse) termen: Joodse feestdagen: Het Jodendom kent zijn eigen Hebreeuwse termen voor verschillende religieuze handelingen. In dit artikel aandacht voor Hebreeuwse termen die betrekking hebben o…
• Makkelijk calorieen verbranden: Calorieen verbranden moeilijk? Helemaal niet! Wist je dat je met gewone dagelijkse activiteiten al heel veel calorieen verbrand? Of dat jouw lichaam in je slaap bezig is om in…

Bronnen en/of referenties

• Chabad