Beleef de kerstsfeer in middeleeuws York

York is één van de mooiste steden van Groot-Brittannië. In november maakt het zich op voor de Kerst met feestelijk verlichte straten, prachtig versierde kerstbomen, winkels met de mooiste etalages, aloude gebruiken en pleinen vol kerstkramen. De Minster-kathedraal met zijn duizenden glas-in-lood raampjes is het opvallende middelpunt van de stad. Een weekend York is niet goedkoop, maar diverse reisorganisaties bieden in deze periode redelijk geprijsde arrangementen aan.

Het middeleeuws centrum van York

York is zonder twijfel één van de mooiste stadjes van Groot-Brittannië. Het middeleeuws centrum met smalle steegjes en scheefgezakte (vakwerk)huizen is het meest aantrekkelijk. Het ligt binnen de gave stadsmuren en is voor een groot deel autovrij. Hiier vind je luxe speciaalzaken met de voor Engeland zo typerende, stijlvolle winkelpuien, oude pubs en talrijke kerken. De gotische Minster –groter dan die van Canterbury en hoger dan menig kantoorgebouw– steekt boven alles uit.

Vier kleurrijke markten in York

De Britten brengen de kerstdagen voornamelijk in huiselijke kring door. Winkels en zelfs veel hotels zijn dan ook met de kerstdagen gesloten. Hoe anders is dat in de laatste vier weekeinden voor kerst. Dan worden er kerstconcerten, theatervoorstellingen en kerstmarkten georganiseerd. Ook de belangrijkste musea hebben in de adventsperiode thematische exposities. De kerstactiviteiten in York beginnen in het vierde weekend voor kerst. Vier dagen lang is er een kerstmarkt in het autovrije centrum. Je kunt er terecht voor Yorkshire specialiteiten zoals kazen en cakes, voor handwerkartikelen en andere kerstcadeaus. Achter de kramen staan Britten in middeleeuwse kledij. In de daaropvolgende weekeinden is het de beurt aan een Farmers Market met lokale lekkernijen en een Craft Market met keramiek, houtsnijwerk en textiel uit de omgeving. In het laatste weekend voor kerst wordt een Continental Market met kaas, wijn en ambachtelijke cadeaus uit heel Europa georganiseerd.

Spook- en kerstwandelingen

Spoken en geesten spelen een belangrijke rol in het leven en bijgeloof van de Yorkers. Er wordt wel gefluisterd dat de meubels op onbewaakte ogenblikken bewegen. Er worden dan ook veel begeleide spookwandelingen georganiseerd. Gekleed in een zwarte cape en met dito hoed nemen gidsen je 's avonds mee op een tocht door donkere stegen. De wandeling is ondergeschikt aan de verhalen en je hoort meer over de stad dan je ziet. Eén van de meest professionele 'ghostwalks' maak je met The Original Ghost Walk, die voor de Kings Arms pub vertrekt. Wie in kerststemming wil blijven kan overdag de 'St. Nicholas Walk' lopen. Op deze wandeling wordt over het leven en de legende van St. Nicholas verteld. Een bezoek aan het mooie Chapter House in de York Minster (zie afbeelding rechts), met middeleeuwse glas-in-lood afbeeldingen van onder meer St. Nicholas, is bij de prijs inbegrepen. De wandelingen starten bij Museum Gardens.

Kerst in York door de eeuwen heen

De geschiedenis van York gaat ver terug, via de middeleeuwen en de Vikingtijd tot de Romeinse periode. Uit elke periode zijn wel legenden, fundamenten of voorwerpen bewaard gebleven. Met de kerstdagen in zicht richten de belangrijkste musea in York hun zalen tijdelijk opnieuw in. In het grote Castle Museum, waar je door 300 jaar geschiedenis wandelt, worden de verschillende zalen in traditionele kerststijl gedecoreerd. In het laatste weekend van november zijn er ook demonstraties kerstcake versieren, kerstboom optuigen en stijlvol kerstcadeaus inpakken. In hetzelfde weekend kun je in het interessante National Railway Museum luisteren en kijken naar verhalen en een melodrama uit de Edwardiaanse periode (begin vorige eeuw). Wie zich hult in een kostuum uit die tijd hoeft geen entree te betalen. Ook 60-plussers mogen dat weekend gratis naar binnen. Wie wil weten hoe men in de Georgiaanse periode (18e eeuw) kerst vierde, die moet naar Fairfax House gaan. Het prachtig ingerichte huis is sowieso een bezoek waard. Je ziet er ook de eerste versierde kerstboom van York (rond 1820).

Culturele agenda

Muziekliefhebbers kunnen hun hart ophalen in de weken voor kerst in York. Bij het York Early Music Centre en de VVV ter plaatse is een uitgebreid programma verkrijgbaar. In St. Margarets Church worden concerten gegeven en kerstverhalen verteld, gebaseerd op de romans van Charles Dickens, William Barnes en George Elliot. Elk jaar heeft het York Theatre Royal een speciale kerstvoorstelling, die druk wordt bezocht. Wie de taal goed beheerst en houdt van Britse humor, moet beslist naar de voorstelling 'Jack and the Beanstalk', een humoristisch sprookje, gaan.

Britse kerstcadeaus

In tegenstelling tot vroeger, kun je tegenwoordig voor de meest exotische koffiearoma's en mooi koffieservies terecht in kleine koffiehuizen. Ook speciale bonbonwinkels –in York staan twee chocoladefabrieken– zijn er genoeg. Wie thee en lekker gebak wil nuttigen moet naar Little Betty's gaan. In deze piepkleine winkel uit grootmoeders tijd bedienen de winkelmeisjes je in klederdracht. Cadeauwinkels zijn er in allerlei soorten en maten, maar het meest opvallend zijn de speciaalzaken. Zo vind je de Cat-shop in Grape Lane, met knuffels, lijsten en serviezen in de vorm van poezen. In the Model Boat Company in Minstergate staan alle cadeaus in het teken van boten, water en vissen. Zoek je voor kerst nog ludieke kaarsen, ga dan naar African Images in Stonegate. Hier vind je kaarsen in allerlei vormen en maten, van giraffes tot tijgers en andere Afrikaanse thema's. Design voor in de keuken en op tafel vind je in The Dining Warehouse (Little Stonegate) en Lakeland&Limited (Low Petergate).

Tips:

• In York zijn prachtige, sfeervolle maar dure hotels. Goedkoper zijn echter de arrangementen van reisorganisaties.
• Neem je seniorenpas of studentenkaart mee; daarmee krijg je korting bij veel bezienswaardigheden.
• Met een rondvaart in York zie je vanaf het water zeker niet de mooiste delen van de stad.
• Ga niet met Kerstmis naar York; winkels en zelfs veel hotels zijn dan gesloten.