December, feestmaand met Plumpudding
Vroeger was het Kerstfeest een eenvoudig gebeuren met de nadruk op het Christelijke feest waarbij de geboorte van het kindje Jezus werd herdacht. Een feestelijke maaltijd met een prachtig dessert was in veel gezinnen gebruikelijk.Vroeger
In de jaren na de tweede wereldoorlog hadden de mensen niet veel geld te besteden. Men wilde het kerstfeest wel passend vieren en dit gebeurde op heel traditionele wijze. De Kerstboom werd pas geplaatst op de middag voor kerst. Ook het stalletje wat in katholieke gezinnen heel belangrijk was werd dan tevoorschijn gehaald. Opnieuw opgepoetst kreeg het een plaatsje onder of bij de kerstboom. Als er niet veel geld was voor kerstballen dan werd er ruim "engelenhaar" in de boom gelegd en er werden echte kaarsjes in de boom geplaatst. De beeldjes van het stalletje waren meestal van gips, soms zelfs door een van de gezinsleden zelf uitgezaagd met de figuurzaag maar een enkeling had ook echte stenen beeldjes. Het stalletje was meestal van hout maar werd ook wel van "grotpapier" zelf gemaakt.De kaarsjes mochten pas branden op de eerste kerstdag. Een hele grote verandering heeft plaatsgevonden nu tegenwoordig al vanaf begin december overal de kerstbomen met lichtjes te zien zijn en de woningen van binnen en van buiten met veel kerstverlichting zijn versierd.
Op eerste Kerstdag gingen de rooms katholieke mensen naar de nachtmis. Deze begon om vijf uur 's morgens en bestond uit drie missen. Je zat dan wel gauw zo'n twee uur in de kerk. Later werden de tijden van de missen verplaatst naar twaalf uur en nu ook meestal op kerstavond. De drie missen hebben plaats gemaakt voor een Hoogmis.
Na de nachtmis werd er thuis een ontbijt gemaakt waarbij warme worstenbroodjes werden gegeten en ook de Kerstbrood werd aangesneden. Pas op dat moment werden de kaarsjes aangestoken en ieder kreeg ook een kaarsje naast zijn of haar bord. Als kind vond je dit een geweldig moment. Daarna werden de noodzakelijke huishoudelijke werkzaamheden verricht. Om tien uur volgde verse koffie met tulband of kerstkrans en voor de kinderen limonade en daarna men ging de warme maaltijd voorbereiden. De radio werd aangezet om de pauselijke zegen te verkrijgen "het Urbi et Orbi" en ook de kerstboodschap van de Koningin werd beluisterd. In de meeste gezinnen werd het kerstdiner 's middags genuttigd en nadat alles weer netjes was opgeruimd gingen de mensen stalletjes kijken. De kerken bleven de gehele dag open en zodoende kon men daar dan de grote kerststal bekijken. Ook kloosters en die waren er vele in het rooms katholieke zuiden hadden een kerststal die bewonderd mocht worden. Heel mooi waren de stallen waarbij een "knikengeltje" zat en waar je als kind dan een cent mocht offeren. Het engeltje gaf dan een knikje uit dankbaarheid. Aansluitend volgde dan de kerkdienst die Het Lof werd genoemd, waarbij kerstliedjes werden gezongen. Thuis volgde een kopje thee met wat lekkers en de kaarsjes werden weer aangestoken en bleven ook branden tijdens de broodmaaltijd. 's Avonds werd er nog wat naar de radio geluisterd en men ging vroeg naar bed.
De tweede Kerstdag werd gebruikt voor familiebezoek of theatervoorstelling op kleine schaal.
Omdat men veel probeerde zelf te bakken werd de Plumpudding al begin december gemaakt. Deze kan n.l. vier tot zes weken bewaard worden.
Recept plumpudding
Pudding voor 8 personenBenodigdheden:
- 150 gram kalfsniervet (mag ook boter zijn)
- 250 gram witte bloem
- 700 gram gedroogde vruchten (rozijnen, krenten, abrikozen, pruimen etc.)
- 150 gram sucade
- 75 gram gesuikerde sinaasappelschilletjes
- 100 gram gepelde amandelen
- 150 gram oud brood zonder korst
- 100 gram suiker
- 1 theelepel speculaaskruiden
- mespuntje zout
- 1 citroen
- 4 eieren
- 1 dl. rum
- 1/4 liter melk
Bereidingswijze:
Vermeng boter en bloem. Hak de gedroogde vruchten in kleine stukjes en vermeng ze met het brood. Ook de noten klein hakken en met de sucade en sinaasappelschilletjes toevoegen. Voeg het gezeefde citroensap toe en de suiker met de kruiden en het zout. Klop de eieren los en roer ze door het mengsel. Doe de melk erbij en voeg tenslotte de rum toe. Het gehele mengsel in een puddingvorm doen, waarvan de rand tevoren met boter is bestreken en die geschikt is voor warme pudding. Laat de pudding au bain marie gedurende 6 uur koken. Daarna kan men de pudding rustig enige weken bewaren.
Voor het kerstdiner wordt de pudding wederom minstens 1 uur op dezelfde wijze gekookt. Na het storten van de pudding eerst goed laten drogen. Dan rum over de pudding schenken en direct aansteken.
Er kan een aparte rumsaus, maar ook vruchtensaus bij geserveerd worden. Succes verzekerd.
© 2010 - 2012 Celientje1, gepubliceerd in Feestdagen (Kunst en Cultuur) op .
Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
De kerststal: de betekenis en veranderingen door de eeuwen Veel mensen hechten veel waarde aan een kerststal in hun huis…
Gezellig de winter door met kaarsen Vele van ons vinden de winter het gezelligste seizoen.Lekker warm bij de kachel, knus…
Kerstvakantie 2009: leuke dingen doen Kerst. De uitgesproken feestdag om er voor het diner op uit te gaan. Enkele eveneme…
Kerstvakantie 2009: kerstmarkten in Noord-Holland In de kerstperiode is het altijd leuk om een kerstmarkt te bezoeken. Je…
Gerelateerde artikelen
Handvaardigheid in de bovenbouw, een hippe kerststal Deze moderne versie van de kerstal is een mooie aankleding voor het…De kerststal: de betekenis en veranderingen door de eeuwen Veel mensen hechten veel waarde aan een kerststal in hun huis…
Gezellig de winter door met kaarsen Vele van ons vinden de winter het gezelligste seizoen.Lekker warm bij de kachel, knus…
Kerstvakantie 2009: leuke dingen doen Kerst. De uitgesproken feestdag om er voor het diner op uit te gaan. Enkele eveneme…
Kerstvakantie 2009: kerstmarkten in Noord-Holland In de kerstperiode is het altijd leuk om een kerstmarkt te bezoeken. Je…