InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Feestdagen > Vuurwerk, waar vandaan en wat te koop

Vuurwerk, waar vandaan en wat te koop

Vuurwerk, waar vandaan en wat te koop Een vuurwerkmaker was in vroegere tijden een heel belangrijk en natuurlijk ook geheimzinnig beroep. Vooral in tijden van oorlog, want vuurwerk werd veelal gebruikt bij oorlogshandelingen. Men vulde bommen vol met kruit. Hiermee schoot men voornamelijk kasteelmuren stuk. Ook werden er vuurpijlen gebruikt om de vijand bang te maken.

Vuurwerk

Voordat het buskruit werd uitgevonden, had de mens al knallers gevonden. Dit waren stukjes verse bamboe, waarvan ontdekt was dat ze exploderen wanneer zon stukje in het vuur werd gegooid. Dit goedje knetterde, werd zwart en na een tijdje ontplofte het onverwachts. Dit komt omdat bamboe zo snel groeit. De lucht en het sap die binnenin de plant vastzitten, gaan dan uitzetten en barsten als ze verhit worden.
Niemand weet wie het eerst de scheikundige stoffen mengde die buskruit vormen. Met grote zekerheid wordt vermoed dat het eerste buskruit in China gemaakt werd. Denk maar aan het Bengaals vuur, wat lijkt te verwijzen naar De Bengalen.
De samenstelling van buskruit wordt het eerst genoemd in een Chinees boek dat ongeveer in het jaar 1044 werd geschreven. De kans is zeer zeker aanwezig dat de Chinezen al veel eerder buskruit hebben gebruikt. Chinezen waren, en zijn nog steeds, heel goed in het maken van vuurwerk.

Europa ontdekt het buskruit

Rond 1200 keerde de Europese reiziger ]Marco Polo terug van zijn reizen naar het Oosten. Hij bracht het geheim van buskruit met zich mee naar zijn land. Een Engelse scholier, Roger Bacon, was één van de eerste Europeanen die het buskruit bestudeerde en erover schreef. Hij wist dat salpeter de oorzaak was voor het angstaanjagende geluid van de knallers, en ontdekte een manier om het natuurlijke mineraal uit de aarde te reinigen voor een krachtiger zwart poeder. Hij realiseerde de mogelijkheid van deze inhoud om de oorlog te revolutioneren en veroorzaakte vele doden, dus hij schreef zijn uitvinding in codetaal die men de eerste honderd jaar niet kon ontcijferen. Zo ongeveer 600 jaar geleden maakt Berthold Schwarz (een Duitse monnik), een mengsel van enkele scheikundige stoffen. Hierdoor vloog een deel van het klooster de lucht in. Hierdoor heeft hij waarschijnlijk, net als de Chinezen, de juiste verhouding ontdekt tussen de stoffen salpeter, zwavel en koolstof dat samen buskruit vormde. Rond 1550 was de hoeveelheid van salpeter ongeveer rond 75 % van het totale buskruitmengsel, met 15% houtskool en 10% zwavel (diezelfde formule word nu, 500 jaar later, nog steeds gebruikt! Het is de oudste bekende vuurwerksamenstelling die nog steeds gefabriceerd en gebruikt wordt ) .

Een vuurwerkmaker was in vroegere tijden een heel belangrijk en natuurlijk ook geheimzinnig beroep. Vooral in tijden van oorlog], want vuurwerk (niet zoals wij het tegenwoordig kennen) werd veelal gebruikt bij oorlogshandelingen. Men vulde bommen vol met kruit. Hiermee schoot men voornamelijk kasteelmuren stuk. Ook werden er vuurpijlen gebruikt om de vijand bang te maken. Helaas stierven veel vuurwerkmakers in de oorlog, niet door de vijand, maar omdat zij niet altijd even correct met hun buskruit omgingen. Het gewone volk had hier weinig kaas van gegeten en zagen vuurwerkmakers als tovenaars en magiërs.

Het vuurwerk zoals wij dit kennen, bestaat zo ongeveer pas vanuit de middeleeuwen. Informatie over strijkers, rotjes, kanonslagen en dergelijke kunnen we vanuit de vorige eeuw bijna niets terugvinden. Uiteraard vierde men de jaarwisseling, ook hierbij werd veel herrie gemaakt. Dit was om, zoals in de oude tijden gebruikelijk was, de boze geesten en spoken die aan het eind van het jaar terugkwamen op aarde, weg te jagen. Natuurlijk werd de jaarwisseling wel gevierd, maar de gebruiken waren heel anders dan nu. Hoe harder het lawaai, hoe beter. Daarom werd er veel met vuurwapens in de lucht geschoten.

Geheimhouding

De receptuur van vuurwerk moest angstvallend geheimgehouden worden. In de negentiende eeuw boekte de scheikunde grote vooruitgang, dit had uiteraard ook grote gevolgen voor het maken vuurwerk. Er waren zelfs handboeken waarin uitvoerig het maken van vuurwerk stond beschreven. Er is de laatste jaren weinig wijziging geweest in de soorten materialen.

Momenteel komt 90 % van het totale vuurwerkaanbod uit China. De rest uit diverse Europese landen.

Soorten vuurwerk

Er zijn duizenden soorten vuurwerk. Diverse soorten pijlen, vulkanen , grondbloemen. Vuurwerk is onder te verdelen in de volgende soorten.
  • het Akoestisch grondvuurwerk: dit vuurwerk produceert lawaai (men noemt dit akoestische effecten) op of vlakbij de grond, het knalt, knettert of kermt. Sommige soorten vertonen daarnaast ook nog andere opmerkelijke effecten vlakbij de grond, zoals kleurige vlammen en snelle lichtflitsen. Voorbeelden van dit vuurwerk zijn: de zevenklapper, de strijker en de ratelband
  • het Grond- en Siervuurwerk: dit vuurwerk stoot vlakbij de grond felle of gekleurde vlammen en vonken, spetterend glinsterend vuur of gekleurde rook uit. Sommige soorten maken daarnaast vlakbij de grond geluid in de vorm van geknetter, knallen, gezoem of gefluit. Voorbeelden van dit vuurwerk zijn: de fontein, de grondbloem en de draaibloem.
  • het Luchtvuurwerk: dit vuurwerk spreidt zijn effect ten toon op tenminste 3 meter hoogte. Deze effecten zijn zeer verschillend meestal komen er felle of gekleurde sterren, allerlei vonken en/of rook uit de pijl. Ook komt er vaak een geluid in de vorm van geknetter, knallen, gezoem of gefluit bij te pas. Maar ook het afvuren of lanceren van dit vuurwerk vanaf de grond kan al gepaard gaan met spectaculaire effecten, zoals vonkensporen en gegier. Voorbeelden van luchtvuurwerk zijn: de Romeinse kaars, de vuurpijlen en raketten.

Grondstoffen voor speciale kleuren

Voor het maken van vuurwerk is naast het gebruik van buskrui, ook een ander chemisch middel nodig. Dit om een andere kleur of een bepaald effect met het vuurwerk te verkrijgen.
Voorbeelden hiervan zijn:
  • magnesium- of aluminiumpoeder voor wit licht,
  • bariumverbindingen zorgt voor helder groen licht,
  • koperverbindingen voor paarse en blauwe tinten (dit was vanwege zijn makkelijke onplofbaarheid, nogal zeldzaam),
  • strontiumverbindingen voor rood licht,
  • Sodium ionen geven een mooie goudgele gloed.

Vuurwerk, van alles is er te koop

De laatste jaren is er op vuurwerkgebied van alles te koop, enkele in het oog springende namen:

  • Majestic Fountain (fontein met rode en witte sterren, afsluitend met een crackling en glitter schoten)
  • Crackling Pearls (multishot met rode staart effecten die in de lucht prachtige crackling sterren worden in rood, groen en blauw)
  • Black Box Finale (Een echte finale voor elke show. Een overvloed aan sterren in blauw en paars. Witte glitter, gouden waterval effecten, kroon effecten afgewisseld met zilveren crackling bloemenpracht)
  • Lynx (56 schots super box die met verschillende gekleurde staarten de lucht in schieten, waar ze uiteen knallen in gekleurde sterren met een crackling palmeffect)
  • Crocodile (750 schots super raketbatterij met luchthuilers met een rood-crackling, groen-crackling en zilver-crackling staart)

Lees verder

© 2006 - 2014 Storm, gepubliceerd in Feestdagen (Kunst en Cultuur) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Vuurwerk overzicht, Nieuwjaar oudjaar, Wilt U Ook Interessant Werk en Feestdagen Startpagina.
Gerelateerde artikelen
Vuurwerkvrije bungalowparken: geen geknal in oudejaarsnachtVuurwerkvrije bungalowparken: geen geknal in oudejaarsnachtLandal Greenparks biedt al vanaf 2008 jaar bungalowparken aan waar met de jaarwisseling geen vuurwerk wordt afgestoken.…
Waarom steken we met oud en nieuw vuurwerk af?We steken allemaal elk jaar met oud en nieuw vuurwerk af. waarom steken we vuurwerk af en hoe is vuurwerk ontstaan?
Goedkoop vliegen naar VenetiëVlieg voordelig naar Venetië vanuit Nederland, of net over de grens. Wie op vliegveld Venetië Marco Polo landt treft het…
Oud en Nieuw vieren in Maastricht 2009/2010Oud en Nieuw vieren in Maastricht 2009/2010Het bourgondische Maastricht biedt het ideale decor voor een onvergetelijke jaarwisseling. Er zijn vele bijzondere manie…
Vuurwerk: kopen van vuurwerkVuurwerk: kopen van vuurwerkIeder jaar tijdens de jaarwisseling wordt er voor miljoenen aan vuurwerk de lucht ingeschoten. Al dat vuurwerk geeft een…

Reageer op het artikel "Vuurwerk, waar vandaan en wat te koop"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Storm
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Feestdagen
Special: Nieuwjaar
Schrijf mee!