InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Feestdagen > Joodse feestdagen: Rosh Hasjana (Joods nieuwjaar)

Joodse feestdagen: Rosh Hasjana (Joods nieuwjaar)

Joodse feestdagen: Rosh Hasjana (Joods nieuwjaar) Rosh Hasjana behoort samen met Jom Kippoer tot de zogenaamde hoge feestdagen. Ze verschillen van andere Joodse feestdagen omdat ze meer op het individu gericht zijn in plaats van een nationale of historische betekenis zoals bij de ander feesten. De individuele Jood komt bij het Nieuwjaar voor God te staan. De gebeden gaan over zonde, berouw en de ideale levenswandel. Rosj Hasjana en Jom Kippoer worden samen de Ontzagwekkende dagen genoemd. Rosh Hasjana is eigenlijk een uitzondering wat de Joodse feesten betreft. Het gaat over de schepping van Adam en Eva die 2000 jaar vóór de eerste Jood Abraham en 2500 jaar vóór het ontstaan van het Joodse volk leefden. Toch is Rosh Hasjana, hoewel gericht op de hele mensheid, een typisch Joods feest. Tijdens Rosh Hasjana wordt het verhaal over het vastbinden van Izaäk gelezen in Genesis 21:1-22:14.

Rosh Hasjana (Joods nieuwjaar): algemene beschrijving

De maand elloel en de Selichot (gebeden om vergiffenis)

De hele maand elloel wordt op werkdagen na de ochtend dienst op de sjofar (ramshoorn) geblazen ter herinnering aan de Hoge Feestdagen. In de laatste week voor het nieuwe jaar worden speciale smeekbeden (Seliechot) gereciteerd.

Namen voor het nieuwjaar

Er zijn verschillende benamingen voor het nieuwe jaar:
  • Rosh Hasjana: Dit betekent Hoofd van het jaar. Hij luidt het begin van de herfst in, een mooi moment voor zelf-inkeer. De natuur heeft bovendien dan haar jaar-kringloop voltooid.
  • Jom Hadien: De Dag van het Oordeel. De goede en slechte dagen van de Jood worden voorgelegd aan God, die ieder individu beoordeelt.
  • Jom Haziekaron: God herinnert zich op deze dag elk schepsel.
  • Jom Teroe'a: Dag van het Bazuingeschal (BaMidbar 29,1).

Voorschriften

Rosh Hasjana leidt de Tien Boetdagen in, die eindigt op Jom Kippoer. Doel is om Joden ernstig na te laten denken over het achter hem liggende jaar en beterschap te beloven.

Gebruiken in de synagoge

  • Het gebruik van de ramshoorn (sjofar) die oproept tot geestelijke inkeer: "Ontwaakt, gij die slaapt, en denkt na over Uw daden: gedenk Uw Schepper, en keer in tot Hem in boete. Behoort niet tot hen die de werkelijkheid uit het oog verliezen in hun jacht op schaduwen: die hun jaren verkwisten in hun streven naar ijdele zaken die niet kunnen baten of verlossen. Beschouwt Uw ziel zorgvuldig, en overweegt Uw daden; laat een elk van U zijn boze handelingen en gedachten opgeven en laat hem terugkeren tot God, zodat Hij U genade bewijst."(Maimonides).
  • De mantels van de Torarollen en ook het voorhangsel van de Heilige Arke zijn wit van kleur. De mannelijke bezoekers zijn ook gekleed in het wit. Wit symboliseert de reinheid en nabijheid tot God.

Gewoonten in het huisgezin

  • Appel en honing: gegeten met de zegenwens voor een goed en zoet jaar.
  • Er worden geen zure of zoute spijzen gegeten.
  • Bepaalde soorten fruit worden op de tweede avond van het Nieuwjaarsfeest gegeten. Hierover wordt de zegenspreuk Sjehechejanoe uit gesproken.

Algemene gewoonten

  • Het sturen van nieuwjaarskaarten.
  • Tasjlich: het weg werpen van de zonden bij de oever van een rivier. Men spreekt gebeden uit en leest een passage uit het boek Micha.: 'die onze zonden in de diepten der zeeën werpt'.



Rosh Hasjana: een gids voor de gebruiken en gewoontes

Het Joodse nieuwjaar -Rosh Hasjana- kent een aantal gebruiken. Het gaat om het aansteken van de kaarsen door alle vrouwen en meisjes, de nieuwjaarsgroet op de eerste en tweede avond van Rosh Hasjana, het traditionele voedsel die zoetheid en overvloed symboliseren, het blazen op de Sjofar (ramshoorn) dat een oproep is tot berouw, en de Tasjlich (het wegwerpen van de zonden).

Het aansteken van de kaarsen

Meisjes en alle vrouwen die in het huis zijn steken elke avond van Rosh Hasjana kaarsen aan. Hierbij wordt de volgende zegen gezegd:
  • Ba-roech A-tah Ado-nai E-lo-hei-noe me-lech ha-olam asher ki-deshanoe be-mitzvo-tav ve-tzvi-vanoe le-hadlik ner shel Yom Hazikaron. (Gezegend bent U, Heer onze God, Koning van het universum, die ons geheiligd heeft met Zijn geboden en ons opgedragen heeft de kandelaar van de Dag van Herinnering aan te steken.)

Op de tweede dag moet men bij het uitspreken van de zegen de nieuwe vrucht in gedachte hebben die vervolgens wordt gegeten na de Kiddoesj:
  • Ba-roech A-tah Ado-nai E-lo-hei-noe me-lech ha-olam she-heche-ya-noe ve-ki-yi-ma-noe ve-higi-a-noe liz-man ha-zeh. (Gezegend bent U, Heer onze God, Koning van het universum, die ons het leven schonk, ons onderhield, en in staat stelde deze gelegenheid te bereiken.)

Nieuwjaarsgroet

Op de eerste avond van Rosh Hasjana is het de gewoonte elkaar te begroeten met zegens en goede wensen van "Leshana tova tekatev v'etachetem - Mag je ingeschreven zijn voor een goed jaar!"

Traditioneel voedsel

Kiddoesj
Na terugkomst van de synagoge reciteren we de kiddoesj over een glas wijn.

nieuwe vrucht
Op de tweede avond van Rosh Hasjana wordt een 'nieuwe vrucht' op de tafel gelegd die nog niet eerder is geproefd het nieuwe seizoen. Terwijl de Shehecheyanoe zegen wordt gezegd na het aansteken van de kaarsen en de kiddoesj, moet men de nieuwe vrucht in gedachten hebben.

Voor het verdelen van de vrucht wordt de zegen gezegd:
  • Ba-ruch A-tah Ado-nai E-lo-hei-noe Me-lech ha-olam bore pri ha-etz. (Gezegend bent U, Heer onze God, Koning van het universum, die de vrucht van de boom schiep.)

Challah in honing
Volgende op de kiddoesj (en de tweede avond volgend op het eten van de nieuwe vrucht) vindt de rituele handwassing plaats voor het brood. Terug aan tafel wordt de Hamotzie zegen gereciteerd:
  • Ba-ruch atah A-do-nay, E-lo-hei-noe Melech Ha-Olam, hamotzie le-chem min ha-are-tz. (Gezegend bent U, Heer onze God, Koning van het universum, die het brood van de aarde brengt.)

Snijdt de challah, doop het in de honing en neem een stukje. Geef iedereen een stukje en zorg ervoor dat iedereen hetzelfde doet.

Symbolisch voedsel
Op de eerste avond van Rosh Hasjana, na het eten van challa met honing, is het de gewoonte verschillende voedsel te eten die het type jaar symboliseren welke we wensen.

We dopen een stukje zoete appel in honing en spreken de zegen uit:
  • Ba-ruch A-tah Ado-nai E-lo-hei-noe Me-lech ha-olam bore pri ha-etz. (Gezegend ben U, Heer onze God, Koning van het universum, die de vrucht van de boom schept.)

  • Ye-hi ratzon she-ti-cha-desh alei-nu shanah tovah u-m'tu-kah. (Mag het Uw wil zijn voor ons een goed en zoet nieuwjaar te hernieuwen.)

Een hoofd van een vis, ram of ander kosjer dier wordt geserveerd. Dit symboliseert ons verlangen "aan het hoofd van de klas" te zijn dit jaar.

Een granaatappel wordt gegeten dat symboliseert een jaar dat vol is met mitswot en goede daden.

Daarnaast wordt er voedsel gegeten dat zegen en voorspoed symboliseert, bijvoorbeeld een wortelsalade.

Rosh Hasjana Cuisine
De focus is gericht op zoet voedsel dat ons verlangen symboliseert en zoet jaar met zegens en overvloed te hebben. Er worden ook geen noten gegeten. Het Hebreeuwse woord voor noot is 'egoz' dat dezelfde numerieke waarde heeft als 'chet' (zonde).

Het blazen op de Sjofar

wat is een sjofar?
Een sjofar is een hoorn van een kosjer dier. Wanneer je in de sjofar blaast komt er een geluid uit.

wanneer wordt de sjofar gebruikt?
In de Bijbel wordt Rosh Hasjana de 'Dag van het Sjofar blazen' genoemd. De Sjofar wordt op beide dagen geblazen, behalve als het sjabbat is.

waarom wordt de sjofar gebruikt?
Ten eerste omdat het een mitswa is. Ten tweede om ons wakker te schudden en ons te verbinden met onze bron en ons te herinneren aan onze goddelijke missie.

voor wie is de sjofar bestemd?
Voor alle Joodse mensen. We moeten ons allemaal verbinden met de bron.

waar wordt de sjofar gebruikt?
In de synagoge. De Sjofar wordt geblazen na de Tora lezing.

hoe wordt de sjofar geblazen?
De sjofar blazer reciteert twee zegens en blaast dan drie soorten:
  • Tekia (een lange blaasstoot van een paar seconde)
  • Shevariem (drie middellange blaasstoten)
  • Terua (een minimum van drie korte blaasstoten)

Het minimum aantal blaasstoten is dertig. In de synagoge worden honderd stoten geblazen.

Het wegwerpen van de zonden - Tasjlich

Op de eerste dag van Rosh Hasjana, na het middaggebed, gaan we naar een water met vis en reciteren de Tasjlich gebeden, waar we symbolisch onze zonden wegwerpen in het water en onze tekortkomingen achterlaten. Zo kan het nieuwe jaar met een schone lei worden begonnen.

Wanneer de eerste dag van Rosh Hasjana op Sjabbat valt, wordt het op de tweede dag van Rosh Hasjana gedaan. Wanneer het helemaal niet op Rosj Hasjana kan worden gedaan dan wordt het op de laatste dag van Soekot gedaan.

Het volgende wordt gezegd:
Wie, God, is er als U, die ongerechtigheid vergeeft en aan overtreding voorbijgaat voor de rest van Zijn volk, Zijn bezit. Hij houdt niet voor altijd vast aan Zijn woede omdat Hij graag genadig wil zijn. Moge Hij zich steeds weer over ons ontfermen, onze ongerechtigheden verdoezelen en al onze zonden in het diepste van de zee werpen (Mich 7,18:19). (En alle zonden van Uw volk, het Huis-Jisrael, wil die werpen op een plaats waar er niet meer aan gedacht wordt en er geen aandacht aan wordt geschonken en waar ze nooit meer bij iemand naar boven komen).
Bewijs Ja'akov trouw, Awraham de liefde, die U onze voorouders van oudsher onder ede beloofd hebt (Mich 7,20).




Rosh Hasjana: Joden vieren de schepping van Adam

De Joden vieren alleen Joodse feesten: Pesach, Sjawoeot, Jom Kippoer, Simchat Tora, Soekot, Chanoeka, Poeriem, Lag Ba'Omer, Tisha Be'Av, etc. Rosh Hasjana is eigenlijk een uitzondering. Het betreft de schepping van Adam en Eva die 2000 jaar vóór de eerste Jood Abraham en 2500 jaar vóór het ontstaan van het Joodse volk leefden. Toch is Rosh Hasjana, hoewel gericht op de hele mensheid, een typisch Joods feest.

Joden vooral op zichzelf en op God gericht

Het gaat de Jood om zijn relatie met God en zijn mede-Joden. Joden studeren, bidden en doen aan liefdadigheid als Joden. Joden worden Joods geboren en trouwen met Joden. Zij sterven als Joden en worden als Joden begraven. In tegenstelling tot vele andere religies zijn Joden niet geïnteresseerd in het bekeren van niet-Joden tot het Jodendom; sterker nog zij raden meestal niet-Joden af om tot het Jodendom toe te treden.

Waarom vieren de Joden dan toch Rosh Hasjana dat gericht is op de hele mensheid?

Het Jodendom heeft een universele boodschap dat voortvloeit uit de Noachidische geboden: civilisatie beschaving van de wereld

Fatsoen (Derech Erets) kwam vóór de Tora. Voordat de Joden de Tora ontvingen kregen Adam en Eva de fundamentele wetten van de beschaving nog vóór de Zondeval. Later gaf God deze wetten aan Noach ná de Zondvloed. De wetten worden de Zeven Noachidische geboden genoemd en zijn bestemd voor de gehele mensheid.

De Noachidische wetten vormen GEEN religie. Het is ook geen afgezwakte vorm van het Jodendom voor niet-Joden. Het heeft zelfs niets met het Jodendom van doen omdat het Jodendom toen nog niet eens bestond. De Noachidische geboden zijn Gods blauwdruk voor de beschaving van de wereld. Deze wetten zijn noodzakelijk om een rechtvaardige, morele en ethische samenleving op aarde te bouwen. Het gaat om basis wetten zoals: moord niet; steel niet; pleeg geen echtbreuk; eet geen vlees van een levend dier; creëer een rechtvaardige samenleving.

De belangrijkste Noachidische wet is het geloof in Eén God. Dat betekent dat alleen God bestaat en verder niets. Zonder God bestaat er dus ook geen moraliteit. Het gaat om het besef dat er een Hogere Macht is dan wijzelf. Een Macht die het leven heeft geschapen en die regels heeft opgelegd voor een humaan leven.

Kan er een humane wereld zijn zonder God?

Wanneer we het hebben over de beschaving kijken we al snel hoe de wereld zich heeft ontwikkeld. De wereld heeft zich in ruim 5700 jaar sinds de schepping van Adam en Eva aardig weten te ontwikkelen. Het heeft weliswaar heel wat oorlogen gekost maar vooral sinds de Industriële Revolutie is de mens er met sprongen op vooruit gegaan. Hoewel? Een grote Tsunami kan in een paar uur tijd heel wat wegvagen. De beschaving is dus heel kwetsbaar, vooral ook wanneer we kijken naar één van de grootste beschavingen in West-Europa zo'n honderd jaar geleden: Duitsland. Daar woonden de grootste filosofen, dichters, wetenschappers, componisten, etc. Maar ondanks deze grote beschaving was het juist het beschaafde Duitsland waar de grootste misdaad tegen de menselijkheid plaatsvond: de Holocaust.

De mens kan dus niet alleen op zichzelf vertrouwen. We hebben de hulp nodig van een Hogere Macht. En dat is wat de Joden op Rosh Hasjana herdenken. God schiep man en vrouw, God schonk hen het leven en God gaf de regels. God is de reden van ons bestaan. Zonder God is er niets.



Rosh Hasjana: Het vastbinden van Izaäk -Genesis 21:1-22:14

In Genesis 21 en 22 wordt verteld hoe Abraham en Sara op late leeftijd een zoon krijgen, Izaäk. Wanneer Izaäk 37 jaar oud is, stelt God Abraham op de proef door hem te verzoeken Izaäk als brandoffer te brengen op de berg Moria. Uiteindelijk wordt Abraham tegengehouden. God heeft gezien dat Abraham hem voldoende trouw is. In plaats van Izaäk brengt Abraham een ram als brandoffer.

Genesis 21:1-22:14

De Here bezocht Sara, zoals Hij gezegd had, en de Here deed aan Sara, zoals Hij gesproken had. En Sara werd zwanger, en zij baarde Abraham een zoon in zijn ouderdom, ter bestemder tijd, waarvan God tot hem gesproken had. En Abraham noemde de zoon, die hem geboren was, die Sara hem gebaard had, Izaäk...Toen zij te Beersheva het verbond gesloten hadden, gingen Abimelech en zijn legeroverste Pichol heen, en keerden naar het land der Filistijnen terug. En Abraham plantte te Beersheva een tamarisk, en riep daar de naam van de Here, de eeuwige God, aan. En Abraham vertoefde vele dagen als vreemdeling in het land der Filistijnen. Hierna gebeurde, het dat God Abraham op de proef stelde. Hij zei tot hem: Abraham, en deze zei: Hier ben ik. En Hij zei: Neem toch uw zoon, uw enige, die gij liefhebt, Izaäk, en ga naar het land Moria, en offer hem daar tot een brandoffer op een der bergen, die Ik u noemen zal...Toen sloeg Abraham zijn ogen op en daar zag hij een ram achter zich, met zijn horens verward in het struikgewas. En Abraham ging en nam de ram en offerde hem ten brandoffer in plaats van zijn zoon. En Abraham noemde de plaats: De Here zal er voorzien; waarom nog heden gezegd wordt: Op de berg des Heren zal er in voorzien worden.

De volledige tekst in het Hebreeuws luidt:

א וַיהוָה פָּקַד אֶת-שָׂרָה כַּאֲשֶׁר אָמָר וַיַּעַשׂ יְהוָה לְשָׂרָה כַּאֲשֶׁר דִּבֵּר. ב וַתַּהַר וַתֵּלֶד שָׂרָה לְאַבְרָהָם בֵּן לִזְקֻנָיו לַמּוֹעֵד אֲשֶׁר-דִּבֶּר אֹתוֹ אֱלֹהִים. ג וַיִּקְרָא אַבְרָהָם אֶת-שֶׁם-בְּנוֹ הַנּוֹלַד-לוֹ אֲשֶׁר-יָלְדָה-לּוֹ שָׂרָה יִצְחָק. ד וַיָּמָל אַבְרָהָם אֶת-יִצְחָק בְּנוֹ בֶּן-שְׁמֹנַת יָמִים כַּאֲשֶׁר צִוָּה אֹתוֹ אֱלֹהִים. ה וְאַבְרָהָם בֶּן-מְאַת שָׁנָה בְּהִוָּלֶד לוֹ אֵת יִצְחָק בְּנוֹ. ו וַתֹּאמֶר שָׂרָה צְחֹק עָשָׂה לִי אֱלֹהִים כָּל-הַשֹּׁמֵעַ יִצְחַק-לִי. ז וַתֹּאמֶר מִי מִלֵּל לְאַבְרָהָם הֵינִיקָה בָנִים שָׂרָה כִּי-יָלַדְתִּי בֵן לִזְקֻנָיו. ח וַיִּגְדַּל הַיֶּלֶד וַיִּגָּמַל וַיַּעַשׂ אַבְרָהָם מִשְׁתֶּה גָדוֹל בְּיוֹם הִגָּמֵל אֶת-יִצְחָק. ט וַתֵּרֶא שָׂרָה אֶת-בֶּן-הָגָר הַמִּצְרִית אֲשֶׁר-יָלְדָה לְאַבְרָהָם מְצַחֵק. י וַתֹּאמֶר לְאַבְרָהָם גָּרֵשׁ הָאָמָה הַזֹּאת וְאֶת-בְּנָהּ כִּי לֹא יִירַשׁ בֶּן-הָאָמָה הַזֹּאת עִם-בְּנִי עִם-יִצְחָק. יא וַיֵּרַע הַדָּבָר מְאֹד בְּעֵינֵי אַבְרָהָם עַל אוֹדֹת בְּנוֹ. יב וַיֹּאמֶר אֱלֹהִים אֶל-אַבְרָהָם אַל-יֵרַע בְּעֵינֶיךָ עַל-הַנַּעַר וְעַל-אֲמָתֶךָ כֹּל אֲשֶׁר תֹּאמַר אֵלֶיךָ שָׂרָה שְׁמַע בְּקֹלָהּ כִּי בְיִצְחָק יִקָּרֵא לְךָ זָרַע. יג וְגַם אֶת-בֶּן-הָאָמָה לְגוֹי אֲשִׂימֶנּוּ כִּי זַרְעֲךָ הוּא. יד וַיַּשְׁכֵּם אַבְרָהָם בַּבֹּקֶר וַיִּקַּח-לֶחֶם וְחֵמַת מַיִם וַיִּתֵּן אֶל-הָגָר שָׂם עַל-שִׁכְמָהּ וְאֶת-הַיֶּלֶד וַיְשַׁלְּחֶהָ וַתֵּלֶךְ וַתֵּתַע בְּמִדְבַּר בְּאֵר שָׁבַע. טו וַיִּכְלוּ הַמַּיִם מִן-הַחֵמֶת וַתַּשְׁלֵךְ אֶת-הַיֶּלֶד תַּחַת אַחַד הַשִּׂיחִם. טז וַתֵּלֶךְ וַתֵּשֶׁב לָהּ מִנֶּגֶד הַרְחֵק כִּמְטַחֲוֵי קֶשֶׁת כִּי אָמְרָה אַל-אֶרְאֶה בְּמוֹת הַיָּלֶד וַתֵּשֶׁב מִנֶּגֶד וַתִּשָּׂא אֶת-קֹלָהּ וַתֵּבְךְּ. יז וַיִּשְׁמַע אֱלֹהִים אֶת-קוֹל הַנַּעַר וַיִּקְרָא מַלְאַךְ אֱלֹהִים אֶל-הָגָר מִן-הַשָּׁמַיִם וַיֹּאמֶר לָהּ מַה-לָּךְ הָגָר אַל-תִּירְאִי כִּי-שָׁמַע אֱלֹהִים אֶל-קוֹל הַנַּעַר בַּאֲשֶׁר הוּא-שָׁם. יח קוּמִי שְׂאִי אֶת-הַנַּעַר וְהַחֲזִיקִי אֶת-יָדֵךְ בּוֹ כִּי-לְגוֹי גָּדוֹל אֲשִׂימֶנּוּ. יט וַיִּפְקַח אֱלֹהִים אֶת-עֵינֶיהָ וַתֵּרֶא בְּאֵר מָיִם וַתֵּלֶךְ וַתְּמַלֵּא אֶת-הַחֵמֶת מַיִם וַתַּשְׁקְ אֶת-הַנָּעַר. כ וַיְהִי אֱלֹהִים אֶת-הַנַּעַר וַיִּגְדָּל וַיֵּשֶׁב בַּמִּדְבָּר וַיְהִי רֹבֶה קַשָּׁת. כא וַיֵּשֶׁב בְּמִדְבַּר פָּארָן וַתִּקַּח-לוֹ אִמּוֹ אִשָּׁה מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם. {פ}

כב וַיְהִי בָּעֵת הַהִוא וַיֹּאמֶר אֲבִימֶלֶךְ וּפִיכֹל שַׂר-צְבָאוֹ אֶל-אַבְרָהָם לֵאמֹר אֱלֹהִים עִמְּךָ בְּכֹל אֲשֶׁר-אַתָּה עֹשֶׂה. כג וְעַתָּה הִשָּׁבְעָה לִּי בֵאלֹהִים הֵנָּה אִם-תִּשְׁקֹר לִי וּלְנִינִי וּלְנֶכְדִּי כַּחֶסֶד אֲשֶׁר-עָשִׂיתִי עִמְּךָ תַּעֲשֶׂה עִמָּדִי וְעִם-הָאָרֶץ אֲשֶׁר-גַּרְתָּה בָּהּ. כד וַיֹּאמֶר אַבְרָהָם אָנֹכִי אִשָּׁבֵעַ. כה וְהוֹכִחַ אַבְרָהָם אֶת-אֲבִימֶלֶךְ עַל-אֹדוֹת בְּאֵר הַמַּיִם אֲשֶׁר גָּזְלוּ עַבְדֵי אֲבִימֶלֶךְ. כו וַיֹּאמֶר אֲבִימֶלֶךְ לֹא יָדַעְתִּי מִי עָשָׂה אֶת-הַדָּבָר הַזֶּה וְגַם-אַתָּה לֹא-הִגַּדְתָּ לִּי וְגַם אָנֹכִי לֹא שָׁמַעְתִּי בִּלְתִּי הַיּוֹם. כז וַיִּקַּח אַבְרָהָם צֹאן וּבָקָר וַיִּתֵּן לַאֲבִימֶלֶךְ וַיִּכְרְתוּ שְׁנֵיהֶם בְּרִית. כח וַיַּצֵּב אַבְרָהָם אֶת-שֶׁבַע כִּבְשֹׂת הַצֹּאן לְבַדְּהֶן. כט וַיֹּאמֶר אֲבִימֶלֶךְ אֶל-אַבְרָהָם מָה הֵנָּה שֶׁבַע כְּבָשֹׂת הָאֵלֶּה אֲשֶׁר הִצַּבְתָּ לְבַדָּנָה. ל וַיֹּאמֶר כִּי אֶת-שֶׁבַע כְּבָשֹׂת תִּקַּח מִיָּדִי בַּעֲבוּר תִּהְיֶה-לִּי לְעֵדָה כִּי חָפַרְתִּי אֶת-הַבְּאֵר הַזֹּאת. לא עַל-כֵּן קָרָא לַמָּקוֹם הַהוּא בְּאֵר שָׁבַע כִּי שָׁם נִשְׁבְּעוּ שְׁנֵיהֶם. לב וַיִּכְרְתוּ בְרִית בִּבְאֵר שָׁבַע וַיָּקָם אֲבִימֶלֶךְ וּפִיכֹל שַׂר-צְבָאוֹ וַיָּשֻׁבוּ אֶל-אֶרֶץ פְּלִשְׁתִּים. לג וַיִּטַּע אֶשֶׁל בִּבְאֵר שָׁבַע וַיִּקְרָא-שָׁם בְּשֵׁם יְהוָה אֵל עוֹלָם. לד וַיָּגָר אַבְרָהָם בְּאֶרֶץ פְּלִשְׁתִּים יָמִים רַבִּים.

א וַיְהִי אַחַר הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה וְהָאֱלֹהִים נִסָּה אֶת-אַבְרָהָם וַיֹּאמֶר אֵלָיו אַבְרָהָם וַיֹּאמֶר הִנֵּנִי. ב וַיֹּאמֶר קַח-נָא אֶת-בִּנְךָ אֶת-יְחִידְךָ אֲשֶׁר-אָהַבְתָּ אֶת-יִצְחָק וְלֶךְ-לְךָ אֶל-אֶרֶץ הַמֹּרִיָּה וְהַעֲלֵהוּ שָׁם לְעֹלָה עַל אַחַד הֶהָרִים אֲשֶׁר אֹמַר אֵלֶיךָ. ג וַיַּשְׁכֵּם אַבְרָהָם בַּבֹּקֶר וַיַּחֲבֹשׁ אֶת-חֲמֹרוֹ וַיִּקַּח אֶת-שְׁנֵי נְעָרָיו אִתּוֹ וְאֵת יִצְחָק בְּנוֹ וַיְבַקַּע עֲצֵי עֹלָה וַיָּקָם וַיֵּלֶךְ אֶל-הַמָּקוֹם אֲשֶׁר-אָמַר-לוֹ הָאֱלֹהִים. ד בַּיּוֹם הַשְּׁלִישִׁי וַיִּשָּׂא אַבְרָהָם אֶת-עֵינָיו וַיַּרְא אֶת-הַמָּקוֹם מֵרָחֹק. ה וַיֹּאמֶר אַבְרָהָם אֶל-נְעָרָיו שְׁבוּ-לָכֶם פֹּה עִם-הַחֲמוֹר וַאֲנִי וְהַנַּעַר נֵלְכָה עַד-כֹּה וְנִשְׁתַּחֲוֶה וְנָשׁוּבָה אֲלֵיכֶם. ו וַיִּקַּח אַבְרָהָם אֶת-עֲצֵי הָעֹלָה וַיָּשֶׂם עַל-יִצְחָק בְּנוֹ וַיִּקַּח בְּיָדוֹ אֶת-הָאֵשׁ וְאֶת-הַמַּאֲכֶלֶת וַיֵּלְכוּ שְׁנֵיהֶם יַחְדָּו. ז וַיֹּאמֶר יִצְחָק אֶל-אַבְרָהָם אָבִיו וַיֹּאמֶר אָבִי וַיֹּאמֶר הִנֶּנִּי בְנִי וַיֹּאמֶר הִנֵּה הָאֵשׁ וְהָעֵצִים וְאַיֵּה הַשֶּׂה לְעֹלָה. ח וַיֹּאמֶר אַבְרָהָם אֱלֹהִים יִרְאֶה-לּוֹ הַשֶּׂה לְעֹלָה בְּנִי וַיֵּלְכוּ שְׁנֵיהֶם יַחְדָּו. ט וַיָּבֹאוּ אֶל-הַמָּקוֹם אֲשֶׁר אָמַר-לוֹ הָאֱלֹהִים וַיִּבֶן שָׁם אַבְרָהָם אֶת-הַמִּזְבֵּחַ וַיַּעֲרֹךְ אֶת-הָעֵצִים וַיַּעֲקֹד אֶת-יִצְחָק בְּנוֹ וַיָּשֶׂם אֹתוֹ עַל-הַמִּזְבֵּחַ מִמַּעַל לָעֵצִים. י וַיִּשְׁלַח אַבְרָהָם אֶת-יָדוֹ וַיִּקַּח אֶת-הַמַּאֲכֶלֶת לִשְׁחֹט אֶת-בְּנוֹ. יא וַיִּקְרָא אֵלָיו מַלְאַךְ יְהוָה מִן-הַשָּׁמַיִם וַיֹּאמֶר אַבְרָהָם אַבְרָהָם וַיֹּאמֶר הִנֵּנִי. יב וַיֹּאמֶר אַל-תִּשְׁלַח יָדְךָ אֶל-הַנַּעַר וְאַל-תַּעַשׂ לוֹ מְאוּמָה כִּי עַתָּה יָדַעְתִּי כִּי-יְרֵא אֱלֹהִים אַתָּה וְלֹא חָשַׂכְתָּ אֶת-בִּנְךָ אֶת-יְחִידְךָ מִמֶּנִּי. יג וַיִּשָּׂא אַבְרָהָם אֶת-עֵינָיו וַיַּרְא וְהִנֵּה-אַיִל אַחַר נֶאֱחַז בַּסְּבַךְ בְּקַרְנָיו וַיֵּלֶךְ אַבְרָהָם וַיִּקַּח אֶת-הָאַיִל וַיַּעֲלֵהוּ לְעֹלָה תַּחַת בְּנוֹ. יד וַיִּקְרָא אַבְרָהָם שֵׁם-הַמָּקוֹם הַהוּא יְהוָה יִרְאֶה אֲשֶׁר יֵאָמֵר הַיּוֹם בְּהַר יְהוָה יֵרָאֶה.

(Genesis 21:1)

God herinnerde Sarah

Herinnering, koningschap en shofarot
"Herinnering" is één van de drie hoofdthema's van Rosh Hasjana (de andere zijn "Koningschap" en "Shofarot"). Want het is de dag waarop "de herinnering van al het bestaan voor U komt."

(Genesis 21:6)

En Sara zei: God heeft gemaakt, dat ik lach: ieder die het hoort, zal om mijnentwil lachen

Kroning
Het concept van Rosh Hasjana als de dag van Gods "kroning" als koning van het paradijs verklaart een verwarrend paradox in de aard van de dag. Aan de ene kant, Rosh Hasjana is wanneer we voor de Grote Koning staan en trillend het juk van Zijn soevereiniteit accepteren. Aan de andere kant, is het een feest (jom tov). In Nehemia 8:10 staat: "Deze dag is de Here, uw God, heilig; bedrijft geen rouw en weent niet."

Maar zo is de aard van een kroning: het is een gebeurtenis dat trilling en vreugde, ontzag en viering combineert. Want ware koningschap ontleent zich aan vrijwillige onderwerping van een volk aan hun soevereiniteit.

(Genesis 21:12)

In alles wat Sara tot u zegt, moet gij naar haar luisteren

profetie Sara
Dit leert ons dat Sara superieur was in profetie ten op zichten van Abraham.

(Genesis 21:17)

En God hoorde de stem van de jongen

eigen gebed
Dit leert ons dat een gebed van een persoon voor zichzelf verkiesbaar is boven gebeden van anderen voor hem en eerder wordt geaccepteerd (Want hoewel het vers meldt dat Hagar weent, vertelt het ons de God het geschreeuw van Ismaël hoorde).

(Genesis 21:17)

Want God heeft naar de stem van de jongen gehoord, daar waar hij is

beoordeling
De engelen kwamen haastig om hem aan te klagen en riepen uit: "Meester van het Universum! Zou U een bron brengen naar iemand die later Uw kinderen met dorst ombrengen?" "Hoe is hij nu?" vroeg God. "Rechtvaardig", zeiden de engelen. God zei: "Ik beoordeel een mens alleen op het moment zoals hij is."

(Genesis 21:21)

En zijn moeder nam voor hem een vrouw uit het land Egypte

vrouw uit Egypte
Rabbi Jitschak zei: Gooi een stok in de lucht en het zal op de grond terugvallen. Er staat geschreven "En zij had een Egyptische slavin, wier naam Hagar was"; daarom nam zijn moeder voor hem een vrouw uit het land Egypte.

(Genesis 21:33)

En Abraham plantte te Beersheva een tamarisk, en riep daar de naam van de Here, de eeuwige God, aan

gastvrijheid
Wanneer de gasten van Abraham hem wenste te zegenen voor zijn gastvrijheid, zou hij tegen hen zeggen: "Is het voedsel dat jullie gegeten hebben door mij verschaft? Je moet Hem danken, prijzen en zegenen die de wereld geschapen heeft!"

schepselen van God
Wanneer Abraham naar zijn gasten keek, zag hij geen heidenen en afgodendienaars; hij zag schepselen van God, mannen en vrouwen geschapen naar het Goddelijk beeld die een potentie hadden hun Schepper te erkennen en Zijn wil te dienen. Een vriendelijk woord en een helpende hand zal deze innerlijke potentie aan het licht brengen. Soms is meer 'druk' nodig.

(Genesis 22:1)

Hierna gebeurde het, dat God Abraham op de proef stelde

God test de rechtvaardige
God test niet de goddeloze, maar de rechtvaardige. Net zoals een pottenbakker alleen de goede vaten test en niet de slechte. Alleen de goede vaten zullen niet breken zelfs met vele slagen.

controverse
Izaäk en Ismaël hadden een controverse. Ismaël zei tegen Izaäk: "God houdt meer van mij dan van jou, want ik werd besneden op mijn dertiende, maar jij werd besneden als een baby en kon niet weigeren". Izaäk antwoordde terug: "Jij gaf slechts drie druppels bloed aan God. Ik ben nu 37, en als God gevraagd had mij op te offeren, zou ik niet weigeren." Toen zei de Heilige: "Dit is het moment!"

Joods zijn
Joods zijn is een staat van wezen. Dit is de diepere betekenis van het debat tussen Ismaël en Izaäk. Een Joodse baby is onbewust van de besnijdenis. Dit is precies wat besnijdenis betekent: de relatie met God is niet wat een Jood denkt, voelt of doet, maar is zijn Jood-zijn.

(Genesis 22:3)

En hij zadelde zijn ezel

ezel van de Masjiach
Dit is dezelfde ezel waarmee Mozes naar Egypte reed (Exodus 4:20); en dit is dezelfde ezel waarmee de Masjiach zal arriveren (Zacharia 9:9)

(Genesis 22:9)

En hij bond zijn zoon Izaäk vast

vastbinden
Kan men iemand van 37 jaar vastbinden zonder zijn instemming? Maar toen Abraham zijn zoon Izaäk ging offeren, zei Izaäk tegen hem: Vader, ik ben een jonge man en ik ben bang dat mijn lichaam zal trillen uit angst voor het mes en ik je verdriet zal doen, waardoor het offer zal mislukken; bindt me daarom vast.

(Genesis 22:14)

En Abraham noemde de plaats Adonai-Yireh

Jeruzalem
Sem (de zoon van Noach) noemde het Salem, want er staat geschreven: En Melchizedek, de koning van Salem (Genesis 14:18). De Heilige zei: Als Ik het Yireh noem zoals Abraham deed, dan zal Sem, een rechtvaardige man, het berouwen; terwijl als Ik het Salem noem zoals Sem deed, dan zal Abraham, een rechtvaardige man, het berouwen. Daarom noem ik het Jeruzalem, dat beide namen Yireh en Salem bevat.

Rosh Hasjana - traditionele recepten

Gebakken appel

Ingrediënten
  • 4 pond kook appels (bijv. Golden Delicious) geschild en in stukken gesneden
  • ½ kop suiker
  • 1 eetlepel vanille
  • 1 theelepel kaneel

Bereiding
Verwarm de oven voor. Doe de stukken appels met suiker, vanille en kaneel in een pan en bedek deze met folie. Bak het 40 minuten. Haal de folie eraf en bak het 20 minuten. Doe de puree in een mixer en serveer het daarna warm of koud.

Kaneel-chocolade chips biscotti

Ingrediënten
  • 1 kop canola olie
  • 1 kop suiker
  • 3 eieren
  • 3 koppen meel
  • 2 theelepels bakpoeder
  • 1 kop fijn gehakte pecannoten
  • 1 kop melk chocolade chips
  • 1 eetlepel suiker
  • 1 eetlepel kaneel

Bereiding
Verwarm de oven voor. Klop de olie, suiker en de eieren. Voeg meel en bakpoeder toe en meng het goed. Doe de noten en chocolade chips erbij. Verdeel het deeg in 4 stukken en leg het op een licht ingevette bakplaat. Sprenkel de kaneel-suiker mix er overheen. Bak het 20 minuten. Snij het in kleine stukjes en bak het nog 15 minuten.

Dadel vierkantjes

Ingrediënten
  • 2½ kop dadels
  • 2/3 kop bruine suiker
  • 1 kop water
  • 1 theelepel vanille
  • 1½ kop meel
  • 1½ kop havermout
  • 1 kop suiker
  • ½ theelepel baksoda
  • ½ kop kaneel
  • 1 kop margarine in stukjes gesneden

Bereiding
Verwarm de oven voor. Meng de dadels, 2/3 kop bruine suiker, water en vanille in een kleine pan. Breng het aan de kook voor 3 minuten. Doe meel, havermout, 1 kop bruine suiker, baksoda en kaneel in een schaal en mix het. Voeg stukken boter toe. Doe het mengsel in een pan. Leg daar bovenop de dadels. Bak het 30-40 minuten. Koel het af en stop het in de koelkast. Serveer het koel.

Verse vruchten

Ingrediënten
  • 10 grote Granny Smith appels in plakjes
  • ¾ kop suiker
  • 1 eetlepel maizena
  • 1½ theelepel kaneel
  • ½ theelepel nootmuskaat
  • 5 eetlepels zachte margarine
  • 1 kop suiker
  • 1 grote eiwit
  • 1 theelepel vanille
  • 1 kop meel
  • ¾ kop havermout
  • 1 theelepel kaneel

Bereiding
Verwarm de oven voor. Meng de appels, suiker, maizena, kaneel en nootmuskaat in een pan. Meng de margarine met suiker. Klop het eiwit met de vanille. Doe er meel, havermout en kaneel in en strooi het over de appelmix. Bak het 1 uur.

Havermoutkoekjes met chocolade chips en gedroogde kersen

Ingrediënten
  • 1 kop zachte margarine
  • 1¼ kop bruine suiker
  • 2 eieren
  • 2 theelepels vanille
  • 1¾ kop meel
  • 1 theelepel baksoda
  • 2½ kop havermout
  • 2 kop melk chocolade chips
  • 1 kop kop gedroogde kersen

Bereiding
Meng de margarine met de suiker. Voeg de eieren en vanille toe en klop het goed. Breng de meel en baksoda erbij. Voeg de havermout, chocolade chips en kersen toe en meng het goed. Bak het 10 minuten en laat het afkoelen.

Sorbet speciaal

Ingrediënten
  • 2 koppen Graham cracker kruimels
  • ¼ gesmolten margarine
  • 1 pint aardbeien sorbet
  • 1 pint citroen sorbet
  • 1 pint bosbessen sorbet
  • 1 pint perzik sorbet

Bereiding
Meng de cracker kruimels met de margarine. Doe het in een pan en laat het 1 uur afkoelen. Laat de sorbet een beetje zacht worden. Doe de verschillende sorbets op de korst. Laat het vriezen. Doe er eventueel fruit op.

Witte chocolade chips en veenbessen biscotti

Ingrediënten
  • 1/2 kop zachte margarine
  • 1½ kop suiker
  • 2 eieren
  • ½ theelepel vanille
  • 2½ kop meel
  • 1 theelepel baksoda
  • 1½ kop gedroogde veenbessen
  • 1 kop witte chocolade chips

Bereiding
Verwarm de oven voor. Meng margarine met suiker. Voeg eieren en vanille toe en klop het goed. Meng de meel met baksoda, dan veenbessen en witte chocolade. Maak er 3 blokken van en leg het op de bakplaat. Smeer het in met eiwit. Bak het ½ uur. Laat het afkoelen en snijdt het in plakken. Leg het terug op de bakplaat en bak het 10 minuten. Laat het afkoelen.

Rosh Hasjana - honingkoekjes, honingcake, snoepappel recepten

Honingkoekjes

Ingrediënten
  • 3 eieren
  • 1/2 kop suiker
  • 1/2 kop olie
  • 1 kop honing
  • 3 1/2 kop bloem
  • 1 theelepel bak soda

Bereiding
Mix eieren, suiker, olie en honing zeven minuten lang. Voeg geleidelijk de bloem en de bak soda toe. Zet het voor 12 uur in de oven. Verwarm de over voor tot 350 graden. Doe wat bloem op je handen en vorm het deeg in balletjes. Maak de balletjes een beetje plat en stop ze in de oven om ze voor 15 minuten te bakken op een ingevette en met meel ingesmeerde bakplaat.

Honingcake

Ingrediënten
  • 3 eieren
  • 1 1/3 kop honing
  • 1 1/2 kop suiker
  • 1 kop zwarte koffie
  • 2 eetlepels bakpoeder
  • 3 eetlepels margarine
  • 1 theelepel bak soda
  • 4 koppen bloem
  • 1 theelepel kaneel

Bereiding
Verwarm de oven voor. Vet de pan in en doe er een laagje bloem in. Mix eieren en honing. Voeg suiker toe en ga door met mixen. Meng in een aparte schaal de koffie en bakpoeder en voeg het toe aan de eiermix. Voeg margarine toe, bak soda, bloem en kaneel. Meng het goed. Stop het beslag in de pan en bak het voor een uur.

Snoepappel

Ingrediënten
  • 10 kleine rode appels
  • 2 koppen suiker
  • 1/2 kop siroop
  • 3/4 kop water
  • 8 druppels rode voedselkleurstof
  • 10 barbecue vleespennen

Bereiding
Was en droog de appels af. Prik elke appel op een vleespen. Meng suiker, siroop en water in een pan en verwarm het tot de suiker smelt. Wanneer het begint te koken voeg je de voedselkleurstof toe. Laat het 20 minuten koken zonder te roeren, tot het een temperatuur van 160 graden bereikt. Haal het dan van het vuur af.

Doop de appels één voor één in het mengsel. Draai de appels rond zodat het mengsel goed om de appel komt te zitten. Haal het daarna uit de pan en laat het afkoelen.

Rosh Hasjana - Joods-Marokkaanse maaltijden recepten

Groene bonen en wortel salade

Ingrediënten
  • 1 pond verse groene bonen
  • 4 gesneden wortels
  • 2 eetlepels olie
  • 2 eetlepels wijnazijn
  • ½ theelepel zout
  • peper naar smaak
  • ½ rode ui

Bereiding
Was de bonen en snijdt de uiteinden eraf. Maak de wortels klaar. Kook de bonen en wortels in een pan met een kleine hoeveelheid water (15-20 minuten). De groenten moeten zacht maar wel knapperig blijven. Doe de groente in een schaal. Voeg er olie, wijnazijn, zout en peper aan toe. Snijdt de halve ui en voeg deze toe. Giet tot slot nog wat dressing bij de groenten.

Gestoofde zoete aardappels

Ingrediënten
  • 3 grote zoete aardappels
  • 4 eetlepels margarine
  • ¼ kop gestampte ananas
  • ½ kop bruine suiker
  • een scheutje citroensap

Bereiding
Verwarm de oven voor. Snijdt de aardappelen in de lengte en plaats ze in een bakpan. Bak het 1 uur in de oven. Schraap de pulp uit de aardappelen en doe deze in een schaal waarbij de aardappel 'schelpen' overblijven. Voeg aan de pulp de resterende ingrediënten toe. Vul de aardappel 'schelpen' met het mengsel en bak het ongeveer 10 minuten tot het bruin is.

Gesneden lamsvlees in abrikozen champignon saus

Ingrediënten
  • 4 pond lamsvlees
  • 2 gesneden uien
  • 3 teentjes knoflook (heel of gehakt)
  • 1 pond gesneden champignons
  • 2/3 kop abrikoos uit blik
  • 1 kop droge rode wijn
  • ½ kop water
  • ¼ theelepel peper
  • 2 laurierblaadjes

Bereiding
Doe de groente, abrikoos, het vocht en de kruiden in een schaal. Roer alles goed door elkaar. Doe vlees in de braadpan en giet het abrikoosmengsel er overheen. Bak het 2-2,5 uur. Wanneer het klaar is laat u het afkoelen en stopt het een aantal uur in de koeler. Voordat u het gaat serveren warmt u het 30 minuten in de oven op (verwarm de oven voor (180 graden)).

Marokkaanse challe

Ingrediënten
  • 12 koppen meel
  • ½ kop suiker
  • 3 eieren plus 1 dooier
  • ½ kop slaolie
  • 1 eetlepel sesamzaad
  • 1 eetlepel anijszaad
  • 2 pakjes gist
  • 3 koppen warm water

Bereiding
Doe de meel in een grote schaal. Maak een kuiltje in het midden en voeg er suiker, olie, zout, sesamzaad en anijszaad aan toe. Laat de gist in een kop warm water rijzen. Voeg de gist dan in het kuiltje. Meng het meel nu geleidelijk met alle ingrediënten in het kuiltje. Doe er eventueel meer water bij. Kneed alles tot een half stijve deeg op een houten ondergrond. Maak van het deeg een bal en stop het in een schaal. Bedek het met een theedoek. Laat het rijzen en kneed het nogmaals. Maak vijf stukken van het deeg. Maak van elk stuk een bal of maak er een lang stuk van en draai het in een spiraal met het eind van het deeg op het hoogste punt in het centrum. Bedek het ongeveer 1 uur met een theedoek totdat het twee keer zo groot is. Verwarm de oven voor. Leg het deeg op de bakplaat en smeer het in met het resteren eigeel en een eetlepel olie. Bak het 35-45 minuten.

Marokkaanse vis

Ingrediënten
  • 1-3 pond witte vis
  • 1 grote groene of rode peper
  • 1-2 tomaten
  • 2-3 teentjes knoflook
  • water
  • ¾ theelepel zout
  • 2 theelepels saffraan
  • 3 eetlepels olie

Bereiding
Maak de vis schoon en droog het. Snij de peper en tomaten en de knoflook. Plaats daar bovenop de vis. Voeg voldoende water toe. Breng het aan de kook. Voeg zout, saffraan en olie toe. Laat het 40-50 minuten sudderen. U kunt het warm of koud serveren.

Rosh Hasjana - Joods-Russische maaltijden recepten

Gekruide sperziebonen

Ingrediënten
  • 3 pond verse sperziebonen
  • 2 theelepels zout
  • ¼ kop olie
  • ¼ theelepel geelwortel
  • ½ theelepel komijn
  • ¼ kop water

Bereiding
Was en maak de bonen schoon. Stop alle ingrediënten in een pan en roer het goed. Kook het en laat het 30 minuten zachtjes verder koken. Dien het warm of koud op.

Honing-matse-kip

Ingrediënten
  • 2-3 pond kipfilet in acht stukken gesneden
  • 2 geklopte eieren
  • 1 eetlepel water
  • 1 kop matse meel
  • 1 theelepel zout
  • 1/8 theelepel peper
  • ½ kop olie
  • ½ kop heet water
  • ¼ kop honing
  • 1 kop sinaasappelsap

Bereiding
Maak de kipfilet schoon. Meng in een diepe schaal eieren en water en meng het goed. Meng in een andere diepe schaal de matse meel, zout en peper. Doop de kip in het eiermengsel en rol het dan door het matse meel. Verhit de olie in een pan en braad hier de kip in, ongeveer 5 minuten per kant. Ondertussen mengt u het water, de honing en het sinaasappelsap. Giet het over de kip en bedek het. Plaats de kip in een voorverwarmde oven en bak het 45 minuten tot het mals is.

Kippensoep

Ingrediënten
  • 3-5 pond kipfilet in stukjes
  • 12 koppen water
  • 3 wortels
  • 1 stronk selderij
  • 1-2 pastinaken
  • 1 ui
  • 1 theelepel zout
  • ¼ theelepel peper

Bereiding
Maak de kipfilet schoon. Vul een soeppan met de 12 koppen water. Breng het aan de kook. Doe de kip en groente erin. Voeg zout en peper toe. Er kunnen nog eventuele andere ingrediënten worden toegevoegd: peterselie, 1 teentje knoflook en 1 zoete aardappel. Laat het 2 uur zachtjes op het gas koken en verwijder de knoflook. Dien de soep heet op.

Israëlische salade

Ingrediënten
  • 2 grote tomaten
  • 2 komkommers
  • 1 rode of groene peper
  • 1 sjalot
  • 2 teentjes gemalen knoflook
  • 1 eetlepel gemalen verse peterselie
  • ½ theelepel zout
  • peper naar smaak
  • 1 theelepel verse munt (optioneel)
  • ¼ kop olie
  • 2-3 eetlepels citroensap

Bereiding
Was de tomaten en snijdt deze in stukken. Schil de komkommers en snijdt deze in stukken. Voeg peper toe. Hak de sjalot fijn. Doe alle groente in de schaal en voeg de resterende ingrediënten toe. Roer het goed en zet het in de koelkast tot het opgediend kan worden.

Gefilte fish

Ingrediënten
  • 2 schoongemaakte wortels
  • 3 gesneden uien
  • 6-8 koppen water
  • 2 theelepels zout
  • ½ peper
  • 1 theelepel suiker (optioneel)
  • 1 pond snoek
  • 1½ pond witte vis
  • ½ pond karper
  • 3 eieren
  • ¼ kop matse meel (optioneel)
  • 3 middelgrote uien
  • ¼ kop koud water
  • 1-2 theelepels zout
  • ½ theelepel peper

Bereiding
Snij de wortels door de helft en maak de uienringen van elkaar los. Stop deze in een pan met water en laat ze een paar minuten koken. Doe de vis en uien in een grote schaal. Voeg eigeel, matse meel, water, zout en peper samen. Roer het eiwit en voeg het aan de vis toe. Maak de handen nat en vul ze met het vismengsel. Maak ronde of ovale ballen. Stop ze in de pan wanneer de saus snel kookt. Laat de ballen 1½ uur zachtjes koken.

Rozijnen challe

Ingrediënten
  • 4 koppen warm water
  • 2 eetlepels droge gist
  • 4 eieren
  • ½ kop olie
  • ½ kop honing
  • 2 koppen rozijnen
  • 14-15 koppen meel
  • 1 eetlepel zout

voor de bovenkant
  • 1 geklopt ei
  • maanzaad

Bereiding
Schenk warm water in een grote kom. Roer de gist erin en voeg dan de eieren, olie, honing en rozijnen toe. Meng het goed en voeg ongeveer de helft van het meel toe. Roer het opnieuw goed. Laat het 45 minuten tot 1 uur rijzen. Voeg de zout aan de resterende meel toe. Mix en kneed het op een licht met meel ingesmeerde ondergrond. Voeg alleen meel toe zolang het kneedbaar blijft. Het deeg moet zacht blijven. U kunt het desgewenst nog een uur laten rijzen. Scheidt de challe met een zegen. Verdeel het deeg en maak broden. Plaats de challe in een vette pan en laat het 45 minuten tot 1 uur rijzen. Verwarm de over voor. Smeer de broden met het geklopte ei en de maanzaad in. Bak het brood 30-45 minuten.

Mini worteltjes in Hawaiiaanse kersensaus

Ingrediënten
  • 6 ons baby worteltjes
  • 10 ons maraschino kersen
  • 16 ons ananas stukjes met sap
  • 3 kaneelstokjes
  • ½ theelepel citroensap
  • ¼ kop suiker
  • 2-3 eetlepels maïzena
  • ¾ kop koud water

Bereiding
Meng alle ingrediënten m.u.v. maïzena in een pan en kook het. Meng in een aparte schaal maïzena geleidelijk met koud water. Het moet erg glad worden. Giet de gekookte worteltjes erbij en roer zachtjes. Kook het ongeveer drie minuten.

Zoete aardappeltjes en wortel tzimmes

Ingrediënten
  • 1 pond wortels
  • 6 zoete aardappels
  • ½ kop pruimen
  • 1 kop sinaasappelsap
  • ½ kop honing of bruine suiker
  • ½ theelepel zout
  • ¼ theelepel kaneelstokje2 eetlepels margarine
  • 20 ons stukjes ananas uit blik
  • 11 ons mandarijnen uit blik

Bereiding
Maak de wortels schoon en snij ze in stukken. Kook de wortels en de zoete aardappels, doe wat zout erbij. Kook het tot het gaar is. Giet het af en doe het in een pan met de pruimen. Meng het. Verwarm de oven voor. Meng de sinaasappelsap, honing, zout en kaneel. Giet het in de pan. Doe er bovenop margarine. Bak het 30 minuten. Voeg ananas en mandarijnen toe en bak het 10 minuten.

Tzimmes

Ingrediënten
  • 1 theelepel olie
  • 4-6 gesneden wortels
  • 1 grote zoete aardappel in stukken
  • 2-3 theelepels honing
  • ¼ kop sinaasappelsap
  • een snufje zout
  • 2 plakken ananas in stukken
  • ½ theelepel nootmuskaat

Bereiding
Bedek de bodem van een pan met olie en verwarm het. Voeg de wortels toe en kook het 10-15 minuten. Voeg de aardappel, honing, sinaasappelsap en een snufje zout toe. Laat het 30 minuten zachtjes koken. Voeg desgewenst ananas en nootmuskaat toe.

Tongfilet

Ingrediënten
  • 2 tongfilet (4 stukken)
  • 1 citroen in dunne plakjes
  • ¼ kop droge witte wijn
  • ¾ theelepels zout
  • 1 geklopte ei
  • ¼ kop melk
  • ¾ kop fijne droge broodkruimels
  • 1 grote gesneden knoflook teen
  • 2 theelepels gehakte peterselie
  • ¼ theelepel zwarte peper
  • 4 eetlepels olijfolie
  • 1 eetlepel ongezoute boter

Bereiding
Verwarm de oven voor. Combineer de vis met de citroen plakjes, wijn en ¼ theelepel zout in een schaal. Marineer de vis en laat het 30 minuten staan. Meng in een andere schaal het ei, melk en ¼ theelepel zout. Meng het met de broodkruimels, knoflook, peterselie, peper en resterende ¼ theelepel zout in een schaal. Doop de stukken vis in het eimengsel en daarna in de broodkruimelmengsel. Bak de twee stukken vis 4-5 minuten en daarna de twee andere stukken.

Rosh Hasjana - o.a. honingcake, appelcake recepten

Appelmoescake

Ingrediënten
  • 1 kop margarine
  • 1 blikje bananen babyvoeding
  • 2 eieren
  • 1 blikje appelmoes
  • 4 koppen meel
  • 1 eetlepel baksoda
  • 2 eetlepels kaneel
  • 1 theelepel gemalen noten
  • ½ theelepel zout

Bereiding
Verwarm de oven voor. Meng de margarine en het blikje bananen babyvoeding. Voeg de eieren toe en meng het goed. Doe de appelmoes erbij en mix het. Voeg daarna de andere ingrediënten toe. Schenk het beslag in een cakevorm en laat het 1 uur in de oven bakken.

Honingcake

Ingrediënten
  • 1 kop gestampte walnoten
  • ½ kop olie
  • 1 ¼ kop honing
  • 6 eieren
  • ¼ theelepel kaneel
  • ¼ theelepel gember
  • een snuifje kardemom
  • 2 koppen meel
  • ½ eetlepel bakpoeder
  • ½ kop suiker

Bereiding
Verwarm de oven voor. Doe de gestampte walnoten in een bakpan en rooster het 10 minuten lang (af en toe de pan schudden). Mix de olie, honing, eiergeel en kruiden. Voeg de meel en bakpoeder toe en mix het glad. Voeg geleidelijk suiker toe bij het eiwit. Voeg het eimengsel geleidelijk aan het honingmengsel toe. Giet het beslag in de cakevorm. Bak de cake 60-75 minuten. Laat het 20 minuten afkoelen en haal het dan uit de cakevorm om verder af te koelen.

Appelcake

Ingrediënten
  • 4 koppen gesneden Granny Smith appels
  • 3 eetlepels kaneel
  • 5 eetlepels suiker
  • 4 eieren
  • 1 kop olie
  • ¼ kop sinaasappelsap
  • 1 eetlepel vanille
  • 3 koppen meel
  • 3 theelepels bakpoeder

Bereiding
Verwarm de oven voor. Meng de appels, kaneel en suiker en zet het apart. Mix de eieren, olie, sinaasappelsap en vanille. Voeg de droge ingrediënten toe. Schenk 1/3 van het beslag in een cakevorm. Voeg de helft van de appels toe, dan weer 1/3 beslag, vervolgens de resterende appels en de rest van het beslag. Bak het 1-1,2 uur. Laat het 10 minuten afkoelen voor dat het uit de cakevorm wordt gehaald.

Mexicaanse cake

Ingrediënten
  • 1/2 kop margarine
  • ¼ kop cacaopoeder
  • 1 kop water
  • 2 koppen meel
  • 2 koppen suiker
  • ½ kop room gecombineerd met 1 theelepel witte wijn
  • 2 eieren
  • 1 theelepel baksoda
  • 1 theelepel vanille
  • 1 theelepel kaneel
  • 1 theelepel instant koffie

Bereiding
Verwarm de oven voor. Meng margarine, cacao en 1 kop water in een roerpannetje. Breng het aan de kook en haal het van het gas af. Voeg de resterende ingrediënten toe. Giet het in een cakevorm en bak het 20 minuten.

Zure room koffie cake

Ingrediënten
  • 1 kop boter
  • 1 kop suiker
  • 4 eieren
  • 1 theelepel vanille
  • 3 koppen meel
  • 4 eetlepels bakpoeder
  • 1 theelepel baksoda
  • 1 kop zure room

aftoppen
  • ½ kop suiker
  • ½ kop bruine suiker
  • 1 theelepel kaneel

Bereiding
Verwarm de oven voor. Meng boter en suiker tot een glad geheel. Voeg eieren eraan toe en meng het goed. Doe er vanille bij. Meng het baksoda in de zure room. Meng de droge ingrediënten. Voeg de meel en zure room aan het eimengsel en doe daarbij de droge ingrediënten. Giet het halve beslag in de cakevorm en top het gedeeltelijk af met de bovenstaande ingrediënten en giet de rest van het beslag en vervolgens verder aftoppen. Bak het 50 minuten en laat het 10 minuten afkoelen voor het uit de cakevorm te halen.

Chococake

Ingrediënten
  • 1 pak cake mix
  • 1 pak instant chocolade pudding
  • ½ kop koffie
  • 4 eieren
  • 1 kop zure room
  • ½ kop koolzaadolie
  • ½ kop kahlua (alcoholische drank)
  • 2 koppen choco chips voor degenen die een extra rijke chocolade smaak willen hebben.

Bereiding
Verwarm de oven voor. Meng alle ingrediënten samen en voeg als laatste (facultatief) de chocolade chips toe. Bak het 55 minuten. Laat het 10 minuten afkoelen voor dat u het uit het cakevorm haalt.

Lees verder

© 2007 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse (Hebreeuwse) termen: Joodse feestdagenHet Jodendom kent zijn eigen Hebreeuwse termen voor verschillende religieuze handelingen. In dit artikel aandacht voor H…
Feest- en gedenkdagen in 2010Feest- en gedenkdagen in 2010Natuurlijk staan veel feest- en gedenkdagen ieder jaar weer vast. Toch is het handig om vooraf een agenda te hebben waar…
Jodendom: Joodse maand Elloel/Eloel/Elul: zelfreflectieDe laatste maand van de Joodse (Hebreeuwse) kalender is de belangrijkste maand van het jaar. De maand heet Elloel (Eloel…
Joodse kalender 5777 (2016-2017) - vanaf Tisjri tot ElloelJoodse kalender 5777 (2016-2017) - vanaf Tisjri tot ElloelDe Joodse kalender van het Joodse jaar 5777 (2016-2017) met een overzicht van de Joodse maanden overzichtelijk gekoppeld…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kg / Openclipart
  • Wegwijs in het jodendom - Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap
  • Chabad

Reageer op het artikel "Joodse feestdagen: Rosh Hasjana (Joods nieuwjaar)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 29-05-2017
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Feestdagen
Special: Joodse feestdagen/Shabbat
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!