Joodse feestdagen: Jom Kippoer (Grote Verzoendag)

De Grote Verzoendag (Jom Kippoer) en het Joodse nieuwjaar (Rosh Hasjana) zijn meer op de individuele persoon gericht dan de andere Joodse feestdagen. Ze worden samen de 'Ontzagwekkende dagen' genoemd. Op Jom Kippoer doen alle Joden boetedoening voor hun zonden tegenover God en de medemens. De zonden tegenover de medemens kunnen pas vergeven worden als eerst excuses zijn aangeboden aan de benadeelde.

Betekenis

Boetedoening is het belangrijkste doel van Jom Kippoer 'En gij zult Uw ziel kwellen' (Leviticus 23,23-32) houdt in dat de Jood zich van eten en drinken onthoudt gedurende ongeveer 25 uur, vanaf zonsondergang tot het invallen van de duisternis de volgende dag. Dit geldt voor meisjes van 12 jaar en jongens vanaf 13 jaar, wanneer ze religieus volwassen zijn. Uitzondering geldt voor zieke mensen. Ook mogen geen lederen schoenen worden gedragen en is er seksuele onthouding.

Datum

Het begint bij zonsondergang op 10 tisjrie en duurt tot zonsondergang op 11 tisjrie. Er geldt evenals op sjabbat een werkverbod.

De dienst in de synagoge

Deze bestaat uit vijf verschillende onderdelen.

Kol Nidree:
Dit betekent 'Al onze Geloften' en wordt door de voorzanger drie maal gezongen. Hierbij worden de geloften aan God van het afgelopen jaar nietig verklaart.

Widoej:
Schuldbekentenis. Volgens de leer van het Jodendom wordt op Jom Kippoer uitsluitend vergeving geschonken voor zonden die bedreven zijn jegens God. Voor overtredingen tegenover de medemens moet allereerst de benadeelde zelf vergeving schenken. Er zijn twee versies van de Widoej, een korte en een lange. Op tal van plaatsen in het gebeden boek voor deze dag staan gebeden om vergiffenis.

Awoda:
Is een weerslag van het tempelritueel wanneer de Hoge Priester op Jom Kippoer geheel alleen het Allerheiligste betrad. Het hoogtepunt is een drievoudig gebed om vergeving, waarbij de Hogepriester de onuitspreekbare naam van God uitsprak. Hierbij valt de gemeente op haar knieën dat anders nooit gebeurt.

Ne'iela:
Een aantal gebeden ter afsluiting van Jom Kippoer. De Heilige Arke blijft gedurende de hele dienst open en de gemeenteleden staan. Aan het einde bedekken de mannen hun hoofd met de gebedsmantel en de vrouwen houden hun hand voor hun ogen. Vervolgens wordt zeven maal het sjema Jisraeel (Hoor Israël) gereciteerd, en dan drie maal het Baroech (Geprezen zij God) en ten slotte zevenmaal 'De Eeuwige Hij is God!'. Daarna wordt op de sjofar geblazen en is de dienst ten einde.

• Meer over Joodse feest- en treurdagen is te lezen in mijn special De viering van Joodse feest- en treurdagen.
• Meer over Jom Kippoer is te lezen in mijn special De viering van Jom Kippoer (Grote Verzoendag).

Lees verder

• Jom Kippoer: De Grote Verzoendag - Leviticus 16:1-30
• Jom Kippoer: de kalender van 2011 (het Joodse jaar 5772)
• Jom Kippoer: vergeven en vergeten – kan ik dit?