Het Ontstaan van het Christendom 2: Lichtmis

Lichtmis of Maria Lichtmis wordt vooral in Katholieke kring gevierd. De aanleiding voor dit feest is een gebeurtenis kort na de geboorte van Jezus. Elke jongen die geboren werd moest namelijk in de tempel gebracht worden om aan God te worden voorgesteld, dus ook de kleine Jezus. Maar er waren mensen in Jeruzalem die op hem gewacht hadden.

De eisen van de wet

Wanneer er een kind geboren werd, was onder Israëls wet de moeder onrein. Bij een jongen was dat een periode van 40 dagen. Na de eerste week moest de jongen besneden worden en na veertig dagen in totaal moest de moeder een offer brengen voor haar reiniging. Als ze zich dat kon veroorloven een eenjarige ram, anders een jonge duif of tortelduif.

Geheel volgens dit voorschrift werd Jezus op de achtste dag besneden en ontving bij die gelegenheid officeel de naam Jezus, de naam Jozef en Maria onafhankelijk van elkaar gekregen hadden (zie mijn stukje over Kerst).

Maar er was nog een tweede zaak: Elke eerstgeboren jongen was van de Heer. Dat gold niet alleen voor mensen, maar ook voor de dieren die de Joden hadden. Die dieren moesten aan God geofferd worden. Alleen ezels niet. Dat ware onreine dieren en die mochten niet geofferd worden. Een ezelsjong moest vrijgekocht worden door een lam in zijn plaats te offeren. Kon of wilde een Jood dat niet, dan moet het de nek gebroken worden. Het mocht niet gebruikt worden voor gewoon werk.

Ook jongetjes moesten worden vrijgekocht.

Daarom gingen Jozef en Maria na de veertig dagen onreinheid van Maria vanuit Bethlehem naar Jeruzalem om daar in de tempel de voorgeschreven offers te brengen en de kleine Jezus aan de HEER voor te stellen, zoals de Joden dat gewend waren te doen.

Simeon

In Jeruzalem woonde een man genaamd Simeon. Hij was blijkbaar een man die de wet van Mozes nauwgezet naleefde, Lukas noemt hem rechtvaardig en godvrezend, en hij zag uit naar de vertroosting die God aan Israël beloofd had, een vertroosting die door de Messias gebracht zou worden. En het meest bijzondere was dat hij van God een aanwijzing had ontvangen dat hij niet zou sterven voor hij de Messias zelf gezien zou hebben.

Deze man stond open voor de kleinste aanwijzingen van God en daardoor ging hij naar de tempel, juist toen Jozef en Maria het kind wilden opdragen. Heeft hij het kind ergens aan herkend? Had God het hem laten zien of sprak God tot hem toen hij Jozef en Maria zag? We weten het niet.

Maar hij nam het kind in zijn armen en prees God. Zijn woorden moeten Jozef en Maria verbazingwekkend in de oren geklonken hebben - maar niet vreemd na alles wat ze eerder al gehoord hadden: 'Nu laat u, Heer, uw dienaar in vrede heengaan, zoals u hebt beloofd. Want met eigen ogen heb ik de redding gezien die u bewerkt hebt ten overstaan van alle volken: een licht dat geopenbaard wordt aan de heidenen en dat tot eer strekt van Israël, uw volk.'

Voor Simeon was het genoeg dit kind gezien te hebben. De vertroosting, de redding zou door dit kind komen, dat wist hij. Maar voor hem was het kind genoeg. Dit was het hoogtepunt van zijn leven. Wat mij persoonlijk zo treft, is dt deze Simeon meteen alle volken op het oog heeft en niet alleen Israël!

Maar voor Maria heeft hij een persoonlijke boodschap: 'Weet wel dat velen in Israël door hem ten val zullen komen of juist zullen opstaan. Hij zal een teken zijn dat betwist wordt, en zelf zult u als door een zwaard doorstoken worden. Zo zal de gezindheid van velen aan het licht komen.'

Ze zou een bittere pijn ervaren door wat er rondom dit kind zich zou afspelen. Als man zou hij een toetssteen worden. In hun reactie op hem en zijn prediking, zouden mensen laten zien wat er in hun hart was. En Simeon suggereert alleen maar dat het op iets vreselijks zou uitlopen.

Anna

Er was nog iemand anders in de tempel, een weduwe van ongeveer 84 jaar oud. Heel haar leven was nu op God gericht, ze leefde praktisch in de tempel. Ook zij komt naar het kind en zijn ouders toe en prijst God. Later vertelde ze aan iedereen wat ze gezien (en gehoord had) met alle mensen van wie zij wist dat zij ook de verlossing van Jeruzalem verwachtten.

In een paar woorden meldt Lukas dan dat ze terugkeerden naar Nazareth in Galilea. Maar Mattheüs laat zien dat dat via een grote omweg ging. Maar dat is het onderwerp van Drie Koningen.

---

Meer informatie in mijn special Ontstaan van het Christendom © 2007 - 2010 Bbuitendijk, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 05-11-2007, laatst gewijzigd op 24-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Bbuitendijk is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Heilige plaatsen in Israël voor Joden, christenen en moslims: Voor de drie monotheïstische godsdiensten is Israël c.q. Palestina een heilig land. Dit wordt gekenmerkt door heilige plaatsen zoals synagogen, t…
• Feesten van Maria: Het is bekend dat Maria binnen de Katholieke kerk een belangrijke plaats inneemt. De verering, en belangrijkheid van haar komen in diverse liturgische feesten tot uiting. Vooral de maand m…
• Kerstcyclus: een periode vol feestdagen: Als we het over "Kerst" hebben, denken we meestal alleen aan Eerste en Tweede Kerstdag. Er gaan echter nog feestdagen vooraf en ook nog erna. Wist je dat er na de Adv…
• Het kerstverhaal: Het kerstverhaal gaat over de geboorte van het kindje Jezus. Jezus wordt geboren uit de maagd Maria. De heilige geest heeft het kindje in haar buik aan maria gegeven. De man van maria is Jo…
• Februari heksenfeest: In februari wordt het iets langer licht, we rekken ons eens uit en verlangen naar de zomer. Februari is de maand van het ontwaken.

Bronnen en/of referenties

• De bijbeltekst in deze uitgave is ontleend aan De Nieuwe Bijbelvertaling, © Nederlands Bijbelgenootschap 2004.
• Lukas hoofdstuk 2 verzen 22 tot 40