De kastanjeboom van Anne Frank

Het dagboek van Anne Frank hebben haar gemaakt tot een “legende”. Dat wij haar na de oorlog nooit meer in levende lijve hebben mogen aanschouwen, was voor velen een groot gemis. Haar dagboek is voor veel Joodse onderduikers waarschijnlijk heel herkenbaar geweest. Het achterhuis waar zij al die tijd verbleef is nu een museum, compleet met “haar” kastanjeboom. Nu is de boom ziek en wordt hoogst waarschijnlijk gekapt.

Algemeen

Op 6 juli 1942 vertrekt de Joodse familie Frank naar het achterhuis aan de Prinsengracht in Amsterdam. Ze duiken daar onder nadat de oudste dochter Margot een oproep heeft ontvangen om zich te melden voor werkzaamheden in de werkkampen.

De jongste dochter van het gezin, Anne, was nog geen maand daarvoor 13 geworden en had voor haar verjaardag een dagboek gekregen. Dit bewuste dagboek zou nog een grote rol gaan spelen in de toekomstig geschiedenis van Nederland.

Terwijl het gezin zit ondergedoken, schrijft Anne al haar ervaringen van deze perioden op in haar dagboek. Dit dagboek zal na de oorlog gevonden worden, helaas leeft dan alleen haar vader Otto nog. Het boek zal worden uitgegeven en is inmiddels één van de meest gelezen boeken over de oorlogstijd van de onderduikers in Nederland.

De kastanjeboom

Als Anne vanuit het zolderraam van het achterhuis naar buiten keek, zag zij een kastanjeboom in de tuin van een woning aan de Keizersgracht 188.

In haar dagboek schreef zij op 13 mei 1944 het volgende: “Onze kastanjeboom staat van onder tot boven in volle bloei, hij is vol met bladeren en veel mooier dan verleden jaar”. Dit is één van meerdere passages die Anne wijdt aan “haar” kastanjeboom, waar zij veel moed uit putte. Helaas heeft zij de kastanjes dat jaar niet uit de boom kunnen zien vallen. Op 4 augustus 1944 werd zij verraden en afgevoerd naar diverse kampen.

In 2005 werd de boom gesnoeid, de boom zou namelijk ziek zijn. Een schimmel tast de stam aan, maar kan voorlopig nog behouden blijven. Dit werd gezegd door het stadsdeel Amsterdam – Centrum, die de beheerder van de boom is. Dit was gebleken uit onderzoek.

De kastanjeboom anno 2007

De kastanjeboom van Anne Frank staat, 63 jaar nadat Anne hem voor het laatst heeft gezien, nog steeds in de achtertuin. Hij is nog steeds te zien vanuit het zolderraam van het achterhuis.

De boom, een witte paardekastanje (de Aesculus Hippocastanum), is inmiddels 150 jaar oud. Het achterhuis is inmiddels een museum en is in eigendom van de Anne Frank Stichting. Helaas is deze stichting geen eigenaar van de kastanjeboom van de Keizersgracht 188.

November 2007
Inmiddels is de boom van Anne zo ziek dat er groot gevaar bestaat dat de boom spontaan zal omvallen. Op grond van deze reden heeft de particuliere eigenaar een kapvergunning voor de boom verkregen. Onderzoeken hebben aangetoond dat de boom een gevaar voor zijn omgeving is. De boom heeft een gewicht bereikt van ongeveer 27 ton.

De “ziekte” die de boom getroffen heeft zou een mot en een schimmel betreffen die de boom aantasten en tot de dood van de boom kunnen leiden.

Acties voor behoud van de boom

Acties voor het behoud van de boom zijn op touw gezet. Zo zijn er onder andere de volgende acties ondernomen:

• De Bomenstichting en buurtbewoners hebben het plan opgevat om de boom vast te snoeren met kabels. Dit om te voorkomen dat hij zal omvallen, zodat hij nog een tijd kan blijven staan. Een test heeft uitgewezen dat de boom hiervoor nog sterk genoeg is. Er is protest aangetekend tegen de voorgenomen kap op 21 november 2007.
• Wethouder Marijke Vos (groen) heeft het Amsterdamse stadsdeel Centrum gevraagd om van de kap af te zien. Vooralsnog heeft de gemeente hier geen oren naar.

Bijzonderheid

Op eBay heeft een bewoner van een pand aan de Keizersgracht de boom te koop aangeboden. Inmiddels is er een bod binnen gekomen van $ 10.100,-- (dat is ongeveer € 6.850,--). De bieder is tot op heden onbekend.

Reddingsplan Boom

Nadat begin januari een rechterlijke uitspraak uitwees dat de boom voor 31 januari 2008 gekapt mocht worden is er nu toch een overeenkomst tot stand gekomen tussen de verschillende partijen die streden om de Anne Frank Boom, aldus berichtgeving in diverse kranten op 24 januari 2008.

Er zal een steunconstructie rond de boom worden aangebracht, die eventuele stambreuk moet opvangen. Op deze manier mag de boom minimaal 5 tot 10 jaar blijven staan. De kosten die aan de constructie verbonden zijn, een bedrag van ongeveer € 50.000,--, worden door de Stichting Support Anne Frank Tree betaald.

Ook het onderhoud en de aansprakelijkheid voor eventuele schade, die door de boom wordt zou kunnen worden veroorzaakt, ligt bij de stichting.

Gerelateerde links

Boeken Anne Frank, Webwinkel Voor De Tuin, Reis En Verblijf Amsterdam, Hotels Amsterdam en Bezoek Amsterdam. © 2007 - 2010 Storm, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 20-11-2007, laatst gewijzigd op 24-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Storm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Boekverslag Het Achterhuis: Dit is een uitgebreid boekverslag van "Het Achterhuis" van Anne Frank. Het is op hoog 3 VWO niveau. Inclusief bespreking van de belangrijkste karakters.
• Het leven van Anne Frank: Zo kort geleefd en toch wereldberoemd. Wie kent haar niet? Anne Frank. Het meisje dat symbool staat voor de ellende van de Tweede Wereldoorlog.
• Anne Frank, wie was zij?: Anne Frank werd op 12 juni 1929 geboren in Frankfurt am Main (Duitsland). Het was een Joods meisje wat later wereldberoemd zou worden door haar dagboek, wat zij gedurende haar onder…
• Anne Frank in Kamp Westerbork: Op 4 augustus 1944 wordt Anne Frank, samen met de andere 7 onderduikers in het Achterhuis, door de Gestapo opgepakt. Ze zijn verraden. Op 8 augustus komen zij aan in Kamp Weste…
• Leuke uistapjes in Noord-Holland: Ook in Noord-Holland is genoeg te zien en te doen. Alleen Amsterdam is al genoeg voor een paar dagen vertier! Maar denk ook eens aan steden als Den Helder of Haarlem.