Chanoekastudie: Numeri (8:2-4)

'Wanneer gij de lampen opsteekt.' Hoe moeten we dit interpreteren? 'En Aaron deed zo.' Wat deed Aaron? 'En aldus was het werk van de luchter: uit één stuk gedreven, van goud.' Waarom was de menora uit één stuk gemaakt? Zie hier de Joodse commentaren op stukjes uit Numeri.

Numeri 8:2

Wanneer gij de lampen opsteekt.

Rashi:
Dit is om ons te leren dat de lampaansteker de vlam bij de pit moet houden tot het zelf vlam vat.

De Lubavitcher Rebbe:
De spirituele betekenis van de mitswa van het aansteken van de menora is dat men een 'lichtaansteker' moet zijn die start het verborgen potentieel binnn "de ziel van de mens is een lamp van God" (Spreuken 20:27)

Hier moet ook de poging zijn de lamp aan te steken "zodat de vlam zelf kan branden." In het onderwijzen en beïnvloeden van iemands medegenoot, moet het doel zijn hem of haar als een zelfgenoegzaamd licht te vestigen: te assisteren in het ontwikkelen van zijn talenten en mogelijkheden zodat zijn lamp onafhankelijk kan gloeien en op zijn beurt het potentieel in anderen kan aansteken.

Wanneer de priester 's middags kwam om de lampen van de Menora aan te steken in de Heilige Tempel, vond hij ze volledig voorbereid voor het aansteken: eerder op de dag waren de lampen schoongemaakt en gevuld met olie en nieuwe pitten werden erin gebracht. Alles wat hij moest doen was het brengen van de vlam die hij droeg, zodat zijn nabijheid bij de wachtende lamp het potentieel voor verlichting zou ontketenen die de lamp al vasthoudt.

Daarin ligt een belangrijke les voor de spirituele lampaansteker: denk niet dat je iets kunt bereiken wat je kameraad niet zou kunnen bereiken door zichzelf; denk niet dat je hem iets geeft dat hij al niet bezit. De ziel van je kameraad is een lamp gevuld met de puurste olie en uitgerust met alles wat nodig is om zijn brandstof om te zetten in een blazende vlam. Het ontbreekt slechts de nabijheid van een ander lamp om het aan te steken. Als je eigen ziel brandt zal zijn contact met een andere ziel zijn potentieel voor licht wakker maken zodat het zijn omgeving zal verlichten en ander zielen aansteken op zijn beurt.

Numeri 8:3

En Aaron deed zo.

Rabbi Levi Yitzchak van Barditchev:
Stel je voor dat je staat in het Heiligdom, voor de heilige Menora, en in staat bent de lampen te ontsteken -de pitten in de positie te plaatsen en de lampen te vullen met olie zonder te morsen! Dit was werkelijk een uitzonderlijke prestatie aan de kant van Aaron.

Numeri 8:4

En aldus was het werk van de luchter: uit één stuk gedreven, van goud.

Midrash Rabbah:
We merken dat Mozes meer moeilijkheid ondervond in het begrijpen van de constructie van de Menora. Dus God zei tot hem: Neem gaaf goud, leg het in de smeltoven en neem het eruit en de Menorah zal zichzelf vormen. Mozes bewerkte het goud met een hamer en de Menora vormde zichzelf.

Lubavitcher Rebbe:
De Menora vertegenwoordigt het volk Israël. Gods licht voor de naties. Zijn vele componenten bevestigt het feit dat de joodse natie bestaat uit verschillende stammen en individuen van alle soorten. Maar zelfs als de vorm van de menora de diversiteit uitdrukt binnen Israël, zijn er twee wetten die wijzen naar de menora's integriteit. Een wet betreft het maken van de Menora, en de tweede wet, de manier van zijn verlichting.

Een artifact van de menora's complexiteit wordt gewoonlijk gevormd door eerst zijn delen te vormen en dan alles aan elkaar te maken. De Menora, echter, werd gevormd uit één stuk goud, die zijn oorsprong had als een enkel object en een enkel object bleef tijdens de verschillende stadia van zijn constructie tot een eindprodukt. Dit vertegenwoordigt het feit dat, terwijl naties een coalitie van verschillende groepen zijn elk gevormd door zijn eigen achtergrond maar aan elkaar gesmeed door gemeenschappelijk belang, dit niet het geval is met het joodse volk: alle zielen van Israël zijn één enkele essentie en hun verdeling in onderscheidende individuen is slechts hun investering in verschillende lichamen en fysieke levens.

De tweede wet is dat hoewel de menora zijn licht verspreid met zeven lampen, ze allemaal gedraaid moeten worden richting de bron in het vasthouden van Gods instructie aan Aaron dat "de zeven lampen licht zullen geven richting de Menora". Dit drukt de waarheid uit dat, hoewel de ziel van Israël niet met een enkel licht schijnt (de zeven sefirot), op hetzelfde ogenblik, alle lampen van de Menora op het lichaam uitkijken waarvan zij uitbreiden, benadrukkend hun enkele bron en hun enkele doel.

Met andere woorden: we komen allemaal van dezelfde plaats, en we zijn allemaal georiënteerd op hetzelfde doel. De verschillen zijn er alleen om onze Bron beter uit te drukken en om ons doel beter te bereiken. Dat maakt hen niet verschillend, maar drukt de eenheid uit.

Divrei Noam:
De Menora vertegenwoordigt ook de Tora, de bron van Goddelijk licht in de wereld. Dit wordt duidelijk uit het ontwerp van de Menora dat beschreven staat in hoofdstuk 25 van Exodus. De Menora had zeven armen, elf knoppen, negen bloemen, tweeëntwintig bekers en zeventien handbreedten in hoogte. Deze nummers komen overeen met de vijf boeken van de Tora: het eerste vers in het boek Genesis heeft zeven verzen, het eerste vers van Exodus heeft elf woorden, het eerste vers van Leviticus heeft negen woorden, het eerste vers van Numeri heeft zeventien woorden, en het eerste vers van Deuteronomium heeft tweeëntwintig woorden.

Meer over Chanoeka is te lezen in mijn special Het Chanoeka feest. © 2007 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 01-12-2007, laatst gewijzigd op 08-11-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Chanoeka: overzicht van gebeden, tora-gedeelten en liederen: In dit artikel wil ik een overzicht geven van de religieuze gebeden, tora-gedeelten en liederen. Dit zijn V'al Hanissim, Hallel, Tora-gedeelten en…
• Chanoeka: test je Chanoeka-kennis: Test je Chanoeka-kennis. In dit artikel wil ik de lezer zijn kennis over Chanoeka laten testen. De vragen gaan over de belangrijkste kenmerken van het Joodse Chanoeka-feest…
• Joodse feestdagen: Chanoeka: Het woord Chanoeka betekent 'inwijding'. In het Oude Testament (Tenach) staat niets te vinden over dit feest. Chanoeka werd pas in de 2de eeuw voor de gewone jaartelling ingestel…
• Chanoeka: nachtlicht: De mitswah om Chanoeka lichten aan te steken begint bij zonsondergang..... Ze worden geplaatst voor het raam. De avonden beginnen vroeg in de winter en vullen de straat met duisternis e…
• Chanoekastudie: Numeri (7:89 en 8:2): 'En toen Mozes kwam naar de tent der samenkomst, om met Hem te spreken, hoorde hij de stem, die tot hem sprak van boven het deksel, dat op de arke van het Getuigenis lag…

Bronnen en/of referenties

• Rashi
• De Lubavitcher Rebbe
• Rabbi Levi Yitzchak van Barditchev
• Midrash Rabbah
• Divrei Noam