10de Tevet (Joodse treurdag): vernietiging Eerste Tempel

Het beleg van Jeruzalem dat begon op de 10de Tevet wordt gekenmerkt -en gevierd elk jaar als een openbare vastendag- als de gebeurtenis die de nederwaartse spiraal startte richting de vernietiging van de Heilige Tempel in Jeruzalem en de ballingschap van het Joodse volk. Het feitelijke proces begon echter toen de Joden afdwaalden van God, lang voor het beleg van Jeruzalem.

De Heilige Tempel

De Heilige Tempel stond bij de gratie van de toewijding van Joden aan de Tora en zijn mitswot (verplichtingen). Driemaal per jaar maakte elke Jood een pelgrimstocht naar de Tempel tijdens Pesach, Sjawoeot en Soekot. Maar de Joden, en vooral hun koningen, bleven zich niet allemaal houden aan de mitswot. Ondanks waarschuwingen van profeten bleven de Joden ongehoorzaam.

Judea op het nederwaartse pad

Koning Josia stelde zijn tweede zoon Jehoahaz aan als zijn opvolger. Deze bleef maar drie maanden koning toen de Egyptenaren hem afzetten en hem vervingen voor zijn broer Eliakim die zijn naam veranderde in Joiakim. Hij leefde de Tora-wetten niet na en liet de bevolking zware belasting betalen. De profeet Jeremia waarschuwde hem. Maar de profeet werd slachtoffer van openbare bespotting. Hij werd zelfs in de gevangenis gestopt.

Ondertussen kwam Nebukadnezar, aan het hoofd van een groot leger, richting het land Israël. De koning en de mensen waren vastbesloten tegen ze te vechten, ondanks Jeremia's pleidooien dat oppositie tegen de Babyloniërs een ramp zou betekenen.

Joiakim onttroond door Nebukadnezar

Joiakim kwam in opstand tegen de Babyloniërs samen met de Egyptenaren. Hij verloor en werd gevangen genomen. In gevangenschap stierf hij. Zijn zoon Jehoiachin volgde hem op. Jeruzalem kwam onder Babylonisch beleg. Jehoiachin leverde zichzelf met zijn moeder en belangrijke officieren uit. Nebukadnezar plunderde de Tempel en nam tienduizend gevangenen mee. Alleen de armsten bleven achter. Zedekia werd koning over hen.

Zedekia's rebellie

Ook Zedekia rebelleerde tegen de Babyloniërs. Hij luisterde niet naar Jeremia. Opnieuw kwam Nebukadnezar om de opstand neer te slaan. Op de 10de Tevet van het jaar 3336 kwam Jeruzalem onder beleg. Zedekia vroeg Jeremia tot God te bidden, maar deze gaf aan dat het lot van Jeruzalem al bezegeld was. Alleen als ze zich zouden onderwerpen aan de Babyloniërs zouden ze gespaard blijven. Dit deed Zedekia niet. Jeremia werd zelfs opnieuw gevangen gezet en later in een modderput gegooid. Nadat Jeremia door Zedekia uit de put was gehaald en Jeremia opnieuw om een Goddelijk bericht verzocht zei Jeremia hem dat Zedekia zich moest overgeven. Dit deed Zedekia niet.

Verovering Jeruzalem

In het elfde jaar van Zedekia's bestuur, op de 17de Tammoez, na een beleg van 2,5 jaar met honger en ziektes, werd een bres geslagen in de muren van Jeruzalem. De koning trachtte te vluchten, maar hij werd gevangen genomen en naar Nebukadnezar gebracht. Daar zag de koning hoe zijn zonen en vele Joodse prinsessen werden omgebracht; daarna werden zijn ogen uitgestoken en werd hij geketend.

Nebukadnezar vernietigt Jeruzalem

Op de zevende dag van Aaw begon de vernietiging van Jeruzalem. De muren van de stad werden neergehaald en het koninklijk paleis en andere gebouwen gingen in vlammen op. Op de negende van Aaw (Tisj'a Beaaw), tegen de avond, werd de Heilige Tempel in brand gezet en werd vernietigd. Alles van goud en zilver dat overbleef werd weggedragen door de Babylonische soldaten. Alle kunst werd vernietigd of meegenomen. Vele priesters werden gedood. Duizenden mensen werden weggevoerd. Alleen de armen bleven achter. Zij mochten op de wijngaarden en de velden werken. Gedalia, een goede kennis van Jeremia, werd bestuurder van de stad.

Jeremia werd uit de gevangenis bevrijd. Hij kreeg de keuze of te blijven of meegevoerd te worden naar Babylon. Jeremia bleef.

In ballingschap

Dus eindigde het koninkrijk van David en Salomo; de prachtige stad en de Heilige Tempel werden vernietigd. Dus God strafte Zijn volk omdat ze Hem verlaten hadden. Dit was allemaal voorspeld in de Tora. Mozes had hier voor gewaarschuwd. Toch hield God zijn Verbond met het Volk van Israël en een andere profetie van Mozes kwam uit. Deze profetie werd herinnerd door de Joden in ballingschap en verlichtte de last van hun lijden: "En toch als zij zijn in van hun vijanden, zal ik hen niet wegzenden, noch zal ik ze helemaal vernietigen en mijn Verbond met hen breken; want Ik ben de Heer, hun God. En ik zal het Verbond van hun voorouders herinneren, die ik uit het land Egypte heb gehaald."

• Meer over de 10de Tevet is te lezen in mijn special De viering van de 10de Tevet.

© 2007 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 13-12-2007, laatst gewijzigd op 20-06-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Joodse treurdagen: 10de Tevet: Op de 10de Tevet wordt herinnerd dat het beleg van Jeruzalem begon dat uiteindelijk zou leiden tot de vernietiging van de Joodse Tempel. Als gevolg daarvan wordt op deze dag ge…
• 10de Tevet (Joodse treurdag): Waar was God tijdens de Shoa?: Op de 10de Tevet wordt o.a. de slachtoffers van de Holocaust herdacht. Er wordt voor hen Kaddiesj gezegd. De Lubavitcher Rebbe die een belangrijke…
• De Drie Weken: Tisj'a Beaaw (Joodse treurdag): Tisj'a Beaaw is een Joodse nationale treurdag waarop vijf calamiteiten worden herdacht: de negatieve rapporten van de 10 spionnen over het Land Kanaän, vernieti…
• Jeruzalem: Jeruzalem door de eeuwen heen: Wanneer we kijken naar de geschiedenis van Jeruzalem dan zien we dat Jeruzalem hoofdzakelijk een belangrijke rol speelt in de geschiedenis van het Jodendom. Zelfs wa…
• De Drie Weken: de 17 tammoez (Joodse treurdag): 17 tammoez kenmerkt het begin van de drie weken van rouw over de val van Jeruzalem en het verlies van de Heilige Tempel. Op 17 tammoez wordt gevast en is een d…

Bronnen en/of referenties

• De Bijbel