Upanishaden? Nooit van gehoord

De Vedische teksten waar de Upanishaden deel van uitmaken zijn heel geleidelijk ontstaan. Dat ontstaan heeft waarschijnlijk meer dan 10 eeuwen in beslag genomen. We hebben het nu over de periode 1500 - 600 v. Chr.

Upanishaden

Het woord 'Upanishaden' is opgebouwd uit drie delen:
'upa', dat betekent 'dichtbij' (iemand)
'ni', dat betekent 'neder'
'sad', dat betekent 'zitten' (aan de voeten van de Meester)

Woudteksten

De Upanishaden maken deel uit van de zgn. Aranyaka's of woudteksten. Dat zijn teksten waarin heel erg heilige riten en cultische handelingen beschreven werden die gevaarlijk geacht werden te zijn voor oningewijden. Daarom zaten de leerlingen neder aan de voeten van de Meester, in de eenzaamheid van het woud. Het zijn korte, beschouwende teksten in parabel- of dialoogvorm.

Macht

Van belang hierbij is dat men geloofde dat als een godsdienstige ceremonie correct werd uitgevoerd, de uitvoerder hiervan hierdoor macht kreeg over de goden en dat de goden dan verplicht waren de uitvoerder van de ceremonie te belonen met religieuze verdienste en aanzien.

Begrip

Met ons huidige denken zijn grote delen van deze teksten nauwelijks te begrijpen. Er staan veel vage aanduidingen in, verwijzingen naar occulte elementen, te vaag voor ons om te kunnen begrijpen. Wat voor ons is overgebleven zijn de wijsgerige en mytieke elementen.

Boeddhisme

De Upanishaden zijn van enorme invloed geweest op de ontwikkeling van het latere Indische denken en ook op het Boeddhisme. Latere filosofische stelsels hebben er voor gewaakt dat hun leringen in overeenstemming waren met de Upanishaden.

Shruti en smriti

De Upanishaden behoren tot de 'shruti'. Dat betekent dat ze behoren tot het goddelijk geopenbaarde gedeelte van de vedische litaratuur. Niet de hele vedische literatuur werd verondersteld goddelijk geopenbaard te zijn, sommige teksten zijn 'smriti', dat betekent dat het menselijke teksten zijn.