Het ontstaan van de VS: De grondwet

Zelfs nog voordat de Onafhankelijkheidsverklaring werd aangenomen, beseften de Amerikanen dat zij een of ander manifest nodig hadden om de 13 staten die onafhankelijk werden enigszins te kunnen besturen. Daarom werden op het Tweede Amerikaanse Congres de 'Articles of Confederation' opgesteld, die bepaalden dat de staten een los samenwerkingsverband zouden onderhouden. Dit bleek geen succes te zijn. Uiteindelijk koos men toch voor een nationale grondwet met een centraal gezag.

Los statenverbond onwerkbaar

De Articles of Confederation bepaalden dat de 13 staten een los samenwerkingsverband hadden. Een Congres met één Huis van Afgevaardigden werd opgericht, en elke staat had hierin één stem. Eén van de Congresleden leidde de vergadering als president. Het Congres kon beslissen over oorlog en vrede, de betrekkingen met vreemde mogendheden onderhouden, geld in omloop brengen en een poststelsel beheren. Het staatsinkomen werd verkregen uit bedragen waarvoor de staten werden aangeslagen.

Al spoedig bleek echter dat de Artikelen van de Confederatie ernstige leemtes vertoonden. Eén hiervan was dat in dit document de staten afzonderlijk op de eerste plaats en de centrale regering op de tweede plaats gesteld werden. De rechten van het Congres werden bijvoorbeeld specifiek omschreven en beperkt, en de staten hadden alle overige rechten. Het Congres stond dus zwak. Bovendien waren de handen van het Congres gebonden, omdat het niet de macht had zelf belastingen te heffen. Door een actie van een aantal afgevaardigden voor wijzigingen in de Artikelen werd in de zomer van 1787 in Philadelphia een vergadering bijeen geroepen. Twaalf van de dertien staten stuurden afgevaardigden. Alleen Rhode Island stuurde niemand.

Versterking centraal gezag

Het doel van deze vergadering was de Artikelen te herzien. Het werd al gauw duidelijk dat er een geheel nieuw document moest komen, gebaseerd op de principes van een democratische regering en op de ervaring verkregen uit al geldende grondwetten van de staten. Aan het eind van de zomer hadden de afgevaardigden inderdaad een dergelijk handvest samengesteld. In de praktijk betekende dit een krachtiger centraal bestuur met meer bevoegdheden dan voorheen.
Dit manifest (zie foto) werd uiteindelijk de officiële Grondwet van de Verenigde Staten van Amerika en bestaat uit een aantal compromissen tussen de nationale regering en de staten.

De Grondwet

Het is een driedelig programma waarbij aan de uitvoerende, wetgevende en rechtsprekende machten eigen verantwoordelijkheden toegewezen worden. Bovendien kan elke instantie een vorm van controle over de andere twee uitoefenen.

• In Artikel I wordt bepaald dat de wetgevende macht uit de Senaat en het Huis van Afgevaardigden zal bestaan. Het aantal leden van het Huis van Afgevaardigden is gebaseerd op het bevolkingsaantal van iedere staat, waarbij tegenwoordig het totaal is beperkt tot 435 leden. Uit iedere staat, ongeacht het bevolkingsaantal, worden twee senatoren gekozen. De Senaat telt dus nu 100 leden uit de 50 staten. Het Congres (Senaat + Huis) heeft de macht belastingen te heffen, geld te lenen, de handel te regelen en oorlog te verklaren.
• Artikel II omschrijft de plichten en verantwoordelijkheden van de president. Hij wordt gekozen voor een ambtsperiode van vier jaar en is tevens opperbevelhebber van de strijdkrachten. Sinds 1948 is hij slechts één keer herkiesbaar en dus maximaal 8 jaar in functie. Met advies en toestemming van de Senaat (één van de controlestelsels) sluit hij verdragen met vreemde mogendheden af en benoemt diplomaten en rechters aan het Hooggerechtshof. Hij doet het Congres eens per jaar verslag in de 'State of the Union' en doet wetgevende voorstellen aan het Congres. Het enorme staatsapparaat, inclusief ministers en overheidsinstanties staan onder zijn leiding.
• Artikel III behandelt de rechtspraak, waaronder de inrichting van federale gerechtshoven en het Hooggerechtshof.

Amendementen

De grondwet van de Verenigde Staten werd getekend op 17 september 1787 en naar alle staten gezonden ter bekrachtiging. In verscheidene staten was hier heel wat over te doen, want de grondwet omvatte geen waarborg van individuele vrijheid of rechten; het kende alleen maar plichten. Het eerste Congres dat gekozen werd kreeg de opdracht die rechten op te stellen. Er kwam een zgn. Verklaring van Rechten ('Bill of Rights'). Dit werden de eerste 10 amendementen (wijzigingsvoorstellen) op de grondwet.

De voornaamste amendementen zijn:

• Vrijheid van spreken, van pers, van religie en van petitie (verzoekschrift);
• waarborg tegen onrechtmatige huiszoeking en in beslagneming;
• geen beroving van leven, vrijheid of bezit zonder wettig proces;
• garantie op snelle en openbare jury-rechtspraak.

Inmiddels bestaan er in totaal 25 amendementen of aanvullingen op de grondwet van de Verenigde Staten. © 2008 - 2009 Staal, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 27-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Staatsinrichting VS: In 1775 kwamen de 13 Engelse koloniën in opstand. Sinds 1787 hebben ze een grondwet en zijn ze samen één unie, de Verenigde staten. Tegenwoordig is de VS het machtigste land van de werel…
• Checks and balances: De Amerikaanse politiek is nogal complex. Met het House of Representatives, The Senate, Supreme Court, president en vice-president zijn er redenen genoeg om verdwaald te lopen in deze 's…
• Nederlandse Staatsinrichting: Omdat Nederland een koning(in) als staatshoofd kent en toch een democratie is de staatsinrichting van Nederland ingewikkeld. De Nederlandse staatsinrichting wordt hier op een bo…
• Het ontstaan van de VS: George Washington: Toen de Vrijheidsoorlog voorbij was, trok generaal George Washington zich uit het Amerikaanse leger terug op zijn landgoed in Virginia, dat gedurende de oorlogsjare…
• Samenstelling van de wetgevende kamers (federaal) in België: Er zijn twee wetgevende kamers, de Kamer van Volksvertegenwoordigers en de Senaat. De geschiedenis van de verhouding tussen beide kunt u elders le…