Het ontstaan van de VS: De trek naar het westen

Aan het begin van de 19e eeuw lag het hele gebied van de 13 staten, die de Verenigde Staten vormden, ten oosten van de Mississippi en ten noorden van Florida. De tegenwoordige grens met Canada, oostelijk van deze rivier, gold toen ook al. Ten westen van de Mississippi lag het reusachtige gebied van Louisiana. Zowel Florida en Louisiana waren veel groter dan tegenwoordig en allebei in het bezit van Spanje.

Thomas Jefferson

De rijke advocaat Thomas Jefferson was degene die het ontwerp voor de Onafhankelijkheidsverklaring opstelde. Hij werd de derde president van de Verenigde Staten van 1801-1809. In 1779 werd hij gouverneur van Virginia en stond altijd een beetje in de schaduw van George Washington, ondanks zijn niet onaanzienlijke aandeel in de vrijheidsstrijd van de 13 koloniën. Hij stichtte de Republikeins-Democratische Partij, in 1820 omgedoopt tot Democratische Partij (in 1856 ontstaat de Republikeinse Partij). Als kandidaat van deze partij werd hij de eerste president die in de nieuwe federale hoofdstad Washington beëdigd werd.

Heel kort na zijn ambtsaanvaarding hoorde hij dat Spanje een gedeelte van haar Amerikaanse grondbezit aan Frankrijk ging overdragen. De Spanjaarden hadden er geen geld en militaire middelen meer voor over om dit gebied te ontwikkelen. Ze hadden genoeg te stellen met hun zuidelijke koloniën bij Mexico. Jefferson was zeer verontrust dat het machtige Frankrijk in plaats van het zwakke Spanje de nabuur van de Verenigde Staten zou worden. Hij vreesde nl. dat de Fransen de haven van New Orleans voor de Amerikaanse handel zouden afsluiten. Die angst werd op 16 oktober 1802 werkelijkheid. Toen deze stad nog Spaans bezit was, konden de boeren ten westen van de Appalachen hun produkten belastingvrij in deze havenstad opslaan tot zij geëxporteerd werden.

Louisiana Purchase

Al gauw benoemde Jefferson James Monroe (de latere vijfde president) tot gevolmachtigd gezant om in Frankrijk te onderhandelen over de aankoop van New Orleans en West-Florida. De VS hadden grote behoefte aan de haven, maar hadden geen zin er een oorlog om te voeren. Bovendien was er geen georganiseerd leger. Een vreedzame handelsovereenkomst scheen de juiste oplossing.
Zelfs nog voor Monroe in Parijs aankwam, had Napoleon besloten zijn grandioze droom over een Frans koloniaal rijk op het Westelijk halfrond op te geven. Een nieuwe oorlog tussen Frankrijk en Engeland dreigde en Napoleon, die wanhopig om geld verlegen zat om deze oorlog te financieren, had al besloten afstand te doen van Louisiana, maar wel tegen een bepaalde prijs. Tijdens de onderhandelingen in Parijs stemden Monroe en zijn delegatie erin toe om 60 miljoen francs voor heel Louisiana te betalen. Deze aankoop ging de Amerikaanse geschiedenis in als de Louisiana Purchase. Er werd cash betaald (15 miljoen Dollar) en dat was, gezien de uitgestrektheid van het gebied, een koopje.
Hoewel zijn gezanten hun oorspronkelijke instructies te buiten waren gegaan, steunde president Jefferson hen. De Amerikaanse grondwet verbiedt het aankopen van land, maar machtigt de president wel tot het afsluiten van verdragen. Op grond hiervan handelde Jefferson. Hij gaf zelf toe dat hij de grondwet wel iets 'had uitgerekt'. De Senaat keurde de aankoop goed. Door de overdracht van de Louisiana Territory tussen de Mississippi en de Rocky Mountains verdubbelde de oppervlakte van de Verenigde Staten.

Expeditie tot de Grote Oceaan

Zelfs nog voor de koop van Louisiana was afgesloten, vatte Jefferson het plan op voor een expeditie in het nieuwe gebied en daarachter. Hij stuurde de kapiteins Lewis en Clark naar de bovenloop van de Missouri in het noorden om daar te zoeken naar een vervolg van de waterroute naar de Grote Oceaan. Het was nog altijd de oude droom van een noordwestelijke doorvaart dwars door Amerika.

De beide mannen verlieten St. Louis, waar de Missouri in de Mississippi uitloopt, op 14 mei 1804. De groep bestond uit 43 man. Ze voeren de rivier op tot North-Dakota, waar zij de winter doorbrachten bij een Indianenstam. Het volgende voorjaar trokken zij naar Montana, onder de huidige grens met Canada, over de Rocky Mountains. Aan de Snake River bouwden ze boten, waarmee ze naar de Columbiarivier peddelden, die zij volgden tot aan de Grote Oceaan. De expeditie bereikte de kust op 7 november 1805 en bouwde een fort waar nu Seaside, Oregon ligt. Na in hun nieuwe kwartier overwinterd te hebben, gingen zij in de lente en zomer van 1806 weer terug over de Columbiarivier en de Missouri. Op 26 september 1806 bereikten zij weer het vertrekpunt St. Louis.

Lewis en Clark brachten kaarten, rapporten, mineraalmonsters en waardevolle exemplaren van planten en dieren mee terug. Jefferson en het hele volk waren buitengewoon enthousiast over het succes van de expeditie. Het was de eerste echte poging tot exploratie van het land ten westen van de Mississippi. Het was een groot ongerept niemandsland met sporadisch wat indianenstammen dat klaar lag om overwonnen en gekoloniseerd te worden.
Als resultaat van deze Lewis-Clark-expeditie en het grote succes ervan werden beide mannen ware volkshelden en werd het westen een belangrijke factor in het vooruitgangsdenken van het Amerikaanse volk.