Vroegere Amerikaanse culturen: Einde van de Maya-cultuur

Toen de Maya's op geheimzinnige wijze wegtrokken om zich te vestigen in het gebied van Yucatan, werden hun centra prompt door het oerwoud overwoekerd. Hun plaats werd ingenomen door de veel oorlogszuchtiger Tolteken. De Maya-cultuur werd gedeeltelijk geïntegreerd in dit nieuwe rijk. Maar net als de Maya's vertrokken ook de Tolteken even plotseling uit deze regio. Uiteindelijk bleven slechts restanten van deze grote beschavingen bewaard, voordat de Spanjaarden dit gebied koloniseerden.

Ineenstorting Maya-cultuur

Eén van de redenen voor de vlucht van de Maya's uit centraal Midden-Amerika zou kunnen zijn dat het volk tegen hun leiders in opstand is gekomen. Er zijn tekenen van moedwillige vernieling van monumenten en afgodsbeelden die dit argument bekrachtigen. Maar het enige dat wij zeker weten is dat de ineenstorting plotseling moet hebben plaatsgevonden, zelfs zó snel dat op sommige plaatsen half voltooide bouwwerken werden achtergelaten.

Vestiging Tolteken op Yucatan

Na de ineenstorting van het Maya-rijk bleef het machtsvacuüm niet lang bestaan. Uit het noorden arriveerde een krijgslustig volk, de Tolteken ('Grote Bouwmeesters'). Hun hoofdstad Tula, ten noorden van Mexico-City, was het centrum van waaruit hun aanzienlijk rijk geregeerd werd. Onder aanvoering van een koning die zich de verpersoonlijking achtte van Quetzalcoatl - de 'Gevederde Slang' uit de Mexicaanse mythologie - deden de Tolteken heftige aanvallen op vreedzame Maya-nederzettingen langs de kust van Yucatan. De invallers vestigden zich hier al snel en Chichen Itzá - later befaamd als het terrein van rijke archeologische vondsten - werd de voornaamste stad van het nieuwe rijk van Tolteken en Maya's.

Toltekencultuur
Enkele plaatselijke Maya-leiders werden in het nieuwe regeringsbestel opgenomen, en de oude Maya-cultuur zelf bleef tot op zekere hoogte voortbestaan naast de rijke nieuwe Toltekencultuur. Chichen Itzá had echter veel gemeen met het verafgelegen Tula - dat zelf door burgeroorlog verwoest werd - en was overwegend Tolteeks van karakter.

De oorlogszuchtige geest van de hoogmoedige Tolteken kwam tot uitdrukking in het stichten van ridderorden die naar jaguars, adelaars en prairiewolven genoemd werden, en waaraan een overdreven belang werd toegekend. Ook voerden de Tolteken op oneindig grotere schaal dan in de Maya-gebeiden bekend was, het brengen van mensenoffers in. Daarbij werden eerst militaire strooptochten gehouden om aan de nodige slachtoffers te komen.

De Tolteken produceerden ook een systeem van beeldschrift dat het mogelijk maakte over hun leven en hun tijd te lezen, lang nadat zij zelf - in de 13e eeuw - eveneens plotseling van het toneel verdwenen. Hun systeem van beeldschrift werd overgenomen door de Mixteken, die na aan de Tolteken verwant waren en een volk met opvallende artistieke gaven bleken.

Einde van de grote Middenamerkaanse beschavingen

Chichen werd overgenomen door de Itzá's, een minder belangrijke stam van nomadische krijgers. Later stichtten deze hun eigen ommuurde stad, Mayapan. Dit was maar een povere imitatie van het oude centrum der Tolteken. Een opstand van Maya's ten behoeve van een andersgezinde Mexicaanse familie in deze stad, leidde tot de verwoesting en verlating van Mayapan.

Yucatan zelf verviel tot chaos en een duistere tijd brak aan. Slechts kleine centra van Mixteeks en Maya-leven, zoals de kustplaats Tulum, bleven in dit gebied intact als levende restanten van de grote beschaving in Midden-Amerika aan de vooravond van de komst van de Spanjaarden. © 2008 - 2010 Staal, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 11-03-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Mexico, strand maar ook veel cultuur: Mexico is een populair vakantieland, door het aangename klimaat en de mooie stranden is het een ideale zonbestemming. Daarnaast kent het land een rijke historie, met ove…
• New7wonder 1, Chichén Itzá in Mexico: Chichén Itzá was een van de belangrijkste Mayasteden met een eigen beschaving. Hier bevindt zich de piramide van Kukulcan. De stad lag in het noorden van Yucatan, en pas…
• Werkstuk Mexico: Mexico is een land in Noord Amerika. Mexico staat vooral bekend om zijn wilde natuur. In dit werkstuk over Mexico worden alle belangrijke fronten besproken.
• De 7 wonderen van de wereld: De 7 wonderen van de wereld zijn bijzondere bouwwerken waarvan we ons verbazen dat de mens deze ooit heeft kunnen bouwen zonder de moderne machines die we nu tot onze beschikking…
• Chihuahua de dwerg uit Mexico: De Chihuahua is ondanks zijn dwergformaat een waakzame, sterke hond. Een hondenjas heeft hij echt niet nodig.