De Aboriginals van Australië: De komst van de Engelsen

Al in de tweede eeuw na Christus vermoedden geleerden in Europa dat de wereld veel groter was dan wat men toen kende. Na de ontdekking van Afrika en grote delen van Azië in de 15e en 16e eeuw dacht men dat er nog meer land moest zijn, want anders zou de wereld uit zijn evenwicht zijn en immers omvallen. Zo dacht men in die tijd. Dus moest er op het zuidelijk halfrond ook nog flink wat land tussen het water liggen. Dit onbekende land noemde men Terra Australis Incognita.

Terra Australis Incognita

De term betekent: onbekend land in het zuiden, want waar het precies lag en hoe het eruit zag, wist men niet. Maar hoe verder de tijd voortschreed, hoe meer onbekend land men begon te ontdekken. Men had al kennis gemaakt met Indië en Columbus dacht zelfs dat de aarde rond was en dat hij, westwaarts varende, óók in Indië terecht zou komen. Daarbij ontdekte hij per ongeluk Amerika (en noemde de bewoners dus ook Indianen). En zo werd de wereld steeds groter. Men ontdekte steeds nieuwe landen en volken, maar er bleef ook nog een hoop te ontdekken over. Zoals dat geheimzinnige 'Zuiderland'. Er moest ten zuiden van Indië nog een groot land liggen en daar wilde men heen.

VOC

Vooral de Nederlanders, van oudsher zeevaarders en handelaren, waren nieuwsgierig naar dat onbekende land, dat vast rijkdom bevatte. Waren niet op dezelfde breedte in andere landen goud, zilver, kruiden en specerijen aangetroffen? Maar een ontdekkingsreis kostte erg veel geld, was erg gevaarlijk en eiste vastberaden mannen. Nu hadden de Nederlanders deVerenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) opgericht: een handelsvereniging die tot doel had zoveel mogelijk landen te ontdekken en er handel mee te drijven. En dat allemaal om zoveel mogelijk kapitaal te vergaren, want die Hollanders waren gek op geld. En de VOC was al erg rijk. In 1636 besloot men dan ook een expeditie uit te rusten, die Terra Australis Incognita moest gaan bevaren en onderzoeken welke schatten er te vinden waren en wat de
mogelijkheden waren om handel te drijven. Vooral in specerijen was Anthony van Diemen, de toenmalige hoogste baas van de VOC, geInteresseerd. In feite was het onbekende land al ontdekt. Al in 1606 was een konvooi schepen, onder aanvoering van ene Willem Jansz , via Indië en Nieuw-Guinea aan de noordkust van Australië terechtgekomen. Maar ze troffen er geen goud aan. Men vond alleen kale grond, woeste kusten en al even woeste inboorlingen. Dat waren dus de Aboriginals, al werden ze toen nog niet zo genoemd. Zo kwam het dat de eerste blanken die de Aboriginals ooit zagen Nederlanders waren. Dus verliet Willem Jansz Cape York, zoals de kaap nu heet, met lege handen. De volgende expeditie onder leiding van de Nederlander Dirk Hartogh kwam in West-Australië terecht, vond daar niets dat de moeite waard leek en verdween weer uit de streek. Maar de VOC gaf niet op en in 1636 gaf van Diemen de Groningse zeeman Abel Tasman de opdracht om het onbekende land te gaan onderzoeken. Hij landde in Tasmanië, dat hij aanvankelijk van Diemensland noemde, naar zijn opdrachtgever, maar dat later naar hemzelf zou gaan heten. Tasman merkte echter dat er ook hier weinig te handelen viel en voer later naar de noordkust van Australië, die hij in kaart bracht. Hij wordt algemeen gezien als de ontdekker van dit werelddeel, maar veel had de op winst beluste VOC er niet aan. Volgens degenen die er waren geweest was er niets van waarde. Toen de energieke VOC-gouverneur-generaal Van Diemen overleed, werden ook de ontdekkingstochten naar het nieuwe land stopgezet.

Australië als strafkolonie

Maar ook de Engelsen waren nieuwsgierig. Ook zij waren zeevaarders en ontdekkingsreizigers. Zo voer kapitein James Cook (zie foto inleiding) rond 1770 naar de oostkust van Australië, die hij, als ervaren cartograaf, in kaart bracht en waar hij in Botany Bay aan land ging, om te onderzoeken wat dit land allemaal te bieden had. Niet dat de Engelse regering nu zo'n belangstelling voor Australië had: ze hadden immers hun handen vol aan de opstandige koloniën in Noord-Amerika. Nadat deze zich in 1776 onafhankelijk van het moederland verklaarden en de Verenigde Staten een onafhankelijke staat waren geworden, was Engeland dus een kolonie kwijt. Bovendien een strafkolonie minder: Amerika diende ook als strafkamp voor in Engeland veroordeelde misdadigers. Gelukkig was er nu Australië! Ook ver weg en bovendien een eiland dat je niet zomaar kon ontvluchten. De Britten hoefden niet lang na te denken: in 1788 werd er een nieuwe strafkolonie in Australië gesticht, en wel in Port Jackson, waar later de miljoenenstad Sydney zou verrijzen. Er moesten in hoog tempo huizen voor de gestraften en hun bewakers worden gebouwd. Hoewel de reis lang en zwaar was geweest en de gevangenen uitgeput in Australië waren aangekomen (voor zover ze niet tijdens de reis waren gestorven), moest er meteen worden aangepakt, en niet zo zuinig ook. Men moest immers eten en de meegebrachte voorraden raakten natuurlijk op. De gevangenen moesten noodgedwongen graan, aardappels en groente verbouwen en vee verzorgen. Het was een hard bestaan. Dag en nacht werken, wonen in schamele onderkomens en dat alles onder strenge bewaking. © 2008 - 2010 Staal, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 26-03-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De strijd van de aboriginals: Je kunt de aboriginals vergelijken met de jager verzamelaars. De vrouwen en kinderen zochten bessen en de mannen joegen op dieren. Ze leefden in groepen van ongeveer 40 man. De…
• Landen van de wereld : Australië: Australië is tegelijk het kleinste werelddeel op onze aardbol maar ook het grootste eiland. Australië grenst in het noorden aan de Timorzee, de Arafurazee en de Golf van Car…
• Oceanië, Australië: Australië is een geweldig groot, variërend en boeiend land. In het noorden zijn tropische wouden, in het midden woestijnen en langs de oostkust bergen en grote steden. Als vakantieland is…
• Auckland de poort van Nieuw Zeeland: Sinds de Britse zeevaarder James Cook voet aan land zette in Nieuw Zeeland, kwamen de Britten in grote getalen naar het land. In eerste instantie werd Auckland verkozen t…
• Kandidaat Marina- Expeditie Robinson 2009: Zoals elk jaar bij het televisie programma Expeditie Robinson wordt er in de eerste aflevering al de eerste finalist bekend gemaakt. Dit jaar, Expeditie Robinson 20…