De Aboriginals van Australië: Strijd om erkenning

Zo werden de Aboriginals langzamerhand uit hun eigen cultuur en religie weggetrokken. Dat was vooral ook de schuld van de katholieke missionarissen en protestantse zendelingen, die in het kielzog van de kolonisten Australië waren binnengetrokken. Zij zouden die Aboriginals wel eens even tot hun eigen geloof bekeren. Daarvoor werden de inheemse bewoners gelokt met gratis eten en onderwijs, waar de Aboriginals in eerste instantie graag gebruik van maakten. Maar het verzet groeide met de tijd.

Missionarissen en zendelingen

Er werden missieposten gesticht, van waaruit ze hun werk wilden gaan doen. Maar omdat de Aboriginals er niets voor voelden om een ander geloof te gaan omarmen en omdat ze die missieposten maar eng vonden, bleven ze daar uit de buurt. Dus probeerden de zendelingen heel slim om ze met gratis eten naar de missieposten te lokken. Daar trapten de Aboriginals in, want het kostte hen niets en ze kregen genoeg voedsel dat ze zelf niet meer zo nodig hoefden te jagen en verzamelen. Toen hadden de missionarissen hen in de tang: jullie krijgen eten als wij jullie kinderen onderwijs mogen geven. Dat leek de meeste Aboriginals niet zo'n slecht idee. Maar ze hadden niet in de gaten dat de missionarissen de kinderen niet in de eerste plaats wilden onderwijzen, maar hen vooral tot het christelijk geloof bekeren.

Christelijk onderwijs
De kinderen zaten dagenlang op de missieposten en werden daar op een weinig christelijke manier gehersenspoeld. Ze kregen immers een nieuw geloof ingeprent, dat wel heel erg afweek van hun eigen overtuiging en verhalen die ze van hun ouders en stamleden hadden gehoord. Bovendien werden ze ook nog in de landstaal van de missionarissen - meestal Engels - onderwezen, omdat die niet de moeite namen om de Aboriginaldialecten te leren, maar ijzerenheinig in hun eigen taal bleven lesgeven. Op die manier raakten heel veel kinderen vervreemd van hun eigen religie, hun gebruiken en het contact met hun stammen en hun skingroepen. Een heel enkele missiepost liet de Aboriginals in hun eigen waarde. Daar werd dan ook in de stamtaal lesgegeven en werden de kinderen juist aangemoedigd om veel met hun eigen volk op te trekken, waardoor hun cultuur grotendeels bewaard bleef. Maar het ultieme doel bleef om de kinderen het christelijk geloof op te dringen.

Bevolkingsdaling door ziekten

Met de komst van de blanke kolonisten werden de Aboriginals dus van hun territoria verdreven en in reservaten opgesloten. Daar leidden ze een zinloos leven, ver van hun droomplaatsen en ver van de natuur waarvan ze vroeger leefden. Ze werkten meestal voor de blanke veehouders, die op hun uitgestrekte boerderijen veel hulp nodig hadden en hen maar al te graag in dienst hadden, omdat ze met minder loon tevreden waren dan de blanke bewoners van Australië. Ze werden dan ook 'in natura' betaald: ze kregen geen geld, maar eten dat meestal alleen uit vlees, meel en thee bestond. Tot de jaren veertig van de vorige eeuw ontving de helft van hen nog steeds hun loon in die vorm. Een behoorlijk eenzijdig dieet dus, zonder groenten en fruit: vitamine-arm voedsel dat de oorzaak werd van allerlei ziekten.

Een andere oorzaak van het uitbreken van ziekten was de alcohol, waarmee ze tegen hun wil kennismaakten. Ze ontdekten dat alcohol je verdoofde, waardoor je je prettig ging voelen en niet meer hoefde te denken aan het uitzichtloze leven dat je leidde. En ook waren er de ziekten die de kolonisten uit England meebrachten een probleem; de Aboriginals hadden bijvoorbeeld nog nooit met pokken te maken gehad en kregen dat nu dus wel. Door al die oorzaken verminderde hun aantal drastisch: in de 19e eeuw waren er niet meer dan 30.000 overgebleven. In de loop van de 20e eeuw nam hun aantal trouwens weer langzaam toe.

Verzet tegen achterstelling

Het was onderhand wel te verwachten dat de Aboriginals de achterstelling en onderdrukking niet langer pikten. niet dat ze
de blanken weg wilden hebben uit hun land, ze wilden alleen dat hun eigendomsrechten en hun cultuur zouden worden gerespecteerd. Dat ze niet als tweederangs mensen zouden worden beschouwd, waarvan de kolonisten vonden dat ze maar het beste konden uitsterven. Ze wilden terug naar hun land en ook wilden ze op dezelfde manier als de blanken worden behandeld. Er kwam dus langzamerhand verzet. Hoe gering dan ook, want veel konden ze niet doen; niemand luisterde immers naar hen.

Stigmatisering
Gelukkig waren er na het eerste kwart van de 20e eeuw ook organisaties van niet-Aboriginals gesticht, die hen steunden in hun pogingen tot gelijke behandeling en landteruggave. Dat haalde aanvankelijk niet veel uit. Ze werden gestigmatiseerd als drinkebroers en leeglopers. Dat ze geen werk konden vinden en te arm en machteloos waren om zich verder te ontwikkelen werd voor het gemak even vergeten. Australië was in het begin van de vorige eeuw nogal rechts en racistisch georiënteerd: behoudend, bang voor veranderingen en overtuigd van de superioriteit van het blanke ras. Bovendien kwam zo'n 80% van de export voor rekening van de veeteelt en de mijnbouw. Degenen die het in die bedrijfstakken voor het zeggen hadden, wilden absoluut geen verandering en waren als de dood voor gelijkberechtiging van de Aboriginals. Dat zou het land te gronde richten, vonden ze.

Aboriginal Land Rights Act

Pas in de jaren 60 van de 20e eeuw begon het verzet zich uit te breiden en ook resultaat te krijgen. In1967 kwam er een wet die de Aboriginals gelijkstelde aan de andere Australiërs. Maar daarmee was niet alle ellende opgelost. Ze hadden dan wel dezelfde rechten als de blanken gekregen, de praktijk was weerbarstiger. Ook de Aboriginal Land Rights Act, die in 1977 tot stand kwam en die bepaalde dat één vijfde deel van de Northern Territory voor de Aboriginals was, veranderde niet zoveel. Als extra bepaling stond ook in die wet dat de Aboriginals geen recht van spreken zouden hebben als de centrale overheid het nodig vond dat er in hun land mijnbouw werd gepleegd. De mijnbouwbedrijven trokken zich helemaal niets van de Aboriginals aan en groeven mijnen op droomplaatsen en verstoorden de natuur. Dat leverde conflicten op. De blanke mijnbouwers verdreven de oorspronkelijke bevolking naar woestijn- en savannegebieden. Nog steeds werden ze gediscrimineerd, hadden ze nauwelijks werk, waren straatarm en onontwikkeld. Sommigen verdronken hun ellende in de alcohol, anderen keerden terug naar de bush. Ondanks nieuwe wetgeving was er dus niets veranderd. © 2008 - 2009 Staal, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 26-03-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Kunst: het Aboriginal Art Museum: In het hartje van de stad Utrecht, aan de Oudegracht, ligt het Aboriginal Art Museum. Het museum is een particulier initiatief, het ontvangt geen structurele overheidssubsid…
• De strijd van de aboriginals: Je kunt de aboriginals vergelijken met de jager verzamelaars. De vrouwen en kinderen zochten bessen en de mannen joegen op dieren. Ze leefden in groepen van ongeveer 40 man. De…
• De Aboriginals van Australië: De oorsprong: De naam Aboriginal komt van de omschrijving 'Aborigine' die aan zo'n vijfduizend inheemse volken op aarde gegeven kan worden. Bijvoorbeeld de Indianen, de Papoea's…
• De Aborigines (Aboriginals): Iedereen heeft over de Aborigines gehoord, gelezen of geleerd. In dit artikel wordt hun geschiedenis beschreven en allerlei dingen verteld over hun gewoontes en hun cultuur.
• De Aboriginals van Australië: Naar meer gelijkberechtiging: Pas in de jaren zeventig van de 20e eeuw begint de Australische overheid in te zien dat de Aboriginals op allerlei gebied gediscrimineerd worden. Z…