Geschiedenis en Joodse Volk

Religieuze geschiedenis Joden 1: God bestuurt het universum

Infoteur: Etsel

We leren van de Joodse geschiedenis niet alleen om fouten te vermijden uit het verleden, maar ook om te begrijpen waar ons lot ons naar toebrengt. Waar dient het leren van geschiedenis toe? Geschiedenis is de proeftuin van ideeën, de filosofie met voorbeelden. Er kan enorm veel van geleerd worden. De basis reden om geschiedenis te leren is dat mensen in min of meerdere mate hetzelfde zijn. Het Jodendom introduceert het concept dat er een oneindige God is de geschiedenis leidt.


God handelt in de geschiedenis

De Tora zegt: "Gedenk aan de dagen van weleer, let op de jaren van geslacht na geslacht; vraag uw vader, dat hij het u meedele, uw oudsten, dat zij het u zeggen." (Deuteronomium 32:7)

Het Joodse concept van God is dat van Schepper, Behoeder en Bestuurder, dat betekent niet een God die de wereld schiep en dan op vakantie gaat, maar een oneindig Wezen die actief betrokken is in de schepping. Om het meer filosofisch te stellen: De hele fysieke wereld is een schepping van Gods bewustzijn. Het universum heeft geen onafhankelijk bestaan buiten God die wil dat het bestaat. Meer over de schepping is in het volgende artikel te lezen. Klik hier.

Alles in het universum is onder controle van God -van quantum tot de kosmos. Dit heeft grote gevolgen voor de gebeurtenissen op aarde. Als God alles weet en controleert dan is de geschiedenis een gecontroleerd proces die naar een bestemming leidt.

Omdat God een kosmische scriptschrijver, regisseur en producer is, zijn de gebeurtenissen van de menselijke geschiedenis niet willekeurig. Dit is een verhaal met een plot - een doel. Dit betekent dat we op weg zijn naar een bepaalde bestemming; er is een finish lijn.

Voor we beginnen te kijken naar de Joodse geschiedenis moeten we een stap terug doen en een beeld krijgen van de basis schets van het plot en het tijdsraamwerk voor de geschiedenis.

De dageraad van de geschiedenis

We beginnen met het tellen van het Joodse jaar één vanaf de schepping van Adam die gezien wordt als de fysieke en spirituele toppunt in termen van de schepping van de wereld. Zoals het boek Genesis vertelt, werd Adam op de zesde dag geschapen in het proces van de schepping, meer dan 5760 jaar geleden (het jaar 5760 in de Hebreeuwse kalender komt overeen met het jaar 2000 van de gewone jaartelling).

Adam is uniek
Adam is uniek onder de andere wezens. De mens is geschapen naar Gods beeld (b'tzelem Elohim). Dit betekent dat hij een ziel (neshema) heeft. Deze Goddelijke vonk is de God-achtige essentie die alle menselijke wezens hebben. Wanneer Adam eenmaal is geschapen neemt God, zo te zeggen, Zijn kosmische horloge af, en overhandigt het aan Adam en zegt "Nu schakelen we over naar aarde tijd." Volgens de Joods chronologie overhandigde God Zijn klok meer dan 5760 jaar geleden. Meer over de schepping van de mens is in het volgende artikel te lezen. Klik hier.

God schiep het universum voor de mensheid. Waarom?
De focus van de schepping is de mensheid. God schept een geheel universum voor menselijke wezens. De ultieme vraag is dan, waarom zijn we hier? Wat is het doel van de schepping? Veel mensen geloven dat God ons nodig heeft dus daarom schiep Hij de mens om Hem te dienen. Dit is niet het Joodse perspectief op de schepping. Als God oneindig is dan heeft hij geen behoeften of wensen. Het ontbreekt Hem aan niets en er is absoluut niks wat we voor hem kunnen doen. Dus waarom schiep hij ons?

Eén van de meest fundamentele ideeën in het Jodendom is dat God ons schiep om ons het ultieme geschenk te geven: een relatie met Hem (in het Hebreeuws dvekoet - hechting). De verbinding met God is de ultieme relatie vorm en daar verlangt onze ziel geheel naar. Elk plezier dat we ervaren en elke betekenisvolle relatie die we in deze wereld maken is slechts een kleine smaak van de ultieme relatie van onze ziel met onze schepper.

Dat is wat het Hof van Eden is. Klik hier en hier. Onze zielen zijn totaal gefocust op het bereiken van het doel van de schepping: onszelf en de wereld om ons heen verheffen naar de hoogst mogelijke relatie met God.

Het plot van de menselijke geschiedenis is erg eenduidig: God plaats ons in een perfecte omgeving waar we vrij zijn te doen waarvoor we geschapen werden. We brengen de rest van de geschiedenis door buiten het Hof van Eden, door het perfectioneren van de schepping en het bouwen van een relatie met God.

De mens vond de relatie met God te moeilijk en begon de natuur te aanbidden
Helaas ging er iets goed mis. Beginnend met Adam en Eva die aten van de Boom van Kennis, begon de relatie uiteen te vallen. De mensheid vond het te moeilijk een relatie te onderhouden met een onzichtbare God. Mensen dachten dat het tonen van respect aan de verschillende natuurkrachten, geschapen door God, de manier zou zijn om indirect respect te tonen aan God zelf. Wat echter gebeurde was dat binnen een paar generaties de aanbidding aan God vervangen werd door de aanbidding van de natuur: de zon, de maan, de bomen... God werd vergeten en er werden afgoden aanbeden. Het hele doel van de schepping ging verloren. Het is deze verbroken relatie met God die de vroege geschiedenis beschrijft in de Bijbel.

God brengt de Zondvloed en begint opnieuw met Noach die God wel diende
De Bijbelse vertelling beschrijft hoe deze spirituele afdaling voor meer dan 1500 jaar voortduurde, tot we komen bij het verhaal van de Zondvloed. Het basis plot van dit verhaal is eenduidig: het doel van de schepping is de relatie met God. De relatie met God was totaal verloren gegaan dus besloot God de wereld 'schoon te maken'. Hij spaarde daarbij alleen Noach (die alleen een relatie had met God). De hoop was dat Noach de wereld zou herbevolken en de relatie zou herstellen. Meer over de Zondvloed, klik hier. Het werkte niet en de mensheid daalde opnieuw af tot de Toren van Babel. De focus van dat verhaal is de eenheid van de mensheid voor al de foute redenen: om tegen God te rebelleren. Het gaat niet goed met de mensheid. Het lijkt erop dat God geen andere keuze heeft de wereld te vernietigen en opnieuw te beginnen. Maar toen alles verloren leek kwam er een man die de loop van de geschiedenis veranderde.

Meer over de Joodse geschiedenis lees mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (I): Van Abraham tot Kanaän.
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 06-04-2008, laatst gewijzigd op 17-01-2010. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 1: God bestuurt het universum"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.