Belangrijke ontdekkingsreizen: Noord- en Zuid-Amerika

Tot in de 15e eeuw vonden de ontdekkingen van land en zee slechts stukje voor stukje plaats. In het begin van de 15e eeuw steunde de Portugese prins Hendrik 'de Zeevaarder' georganiseerde ontdekkingsreizen op grote schaal. Toen dat eeuwen later eindigde , wisten de bewoners van Europa voor het eerst hoe uitgebreid hun planeet precies was. De meest dramatische gebeurtenis van die tijd was ongetwijfeld de (tweede) ontdekking van de Nieuwe Wereld ten westen van de Atlantische Oceaan.

Portugese zeevaarders

De eerste stappen in het 'Tijdperk der Ontdekkingen' waren nog maar klein. Portugese zeevaarders ontdekten in 1419 de Madeira-eilanden ten noordwesten van Afrika. In 1431 ontdekten zij de Azoren en in 1455 de Kaap Verdische Eilanden.
Deze eilanden waren slechts de eerste stappen naar de Oost, die rijk was aan specerijen. De Portugezen zochten een handelsroute om Zuid-Afrika heen teneinde de moslims te omzeilen, want hun greep op het oostelijk deel van de Middellandse Zee belemmerde de handel over land door het Midden-Oosten naar het Verre Oosten.

Noord-Amerika

De kusten
In 1492 verliet de Genuaanse zeeman Christophorus Columbus de Canarische eilanden en koerste in opdracht van Spanje westwaarts de onbekende Atlantische wateren in. Hij hoopte een rechtstreekse zeeroute naar Azië, naar Oost-Indië te vinden. Dat kon alleen als de aarde een bol was - waar Columbus van overtuigd was, maar vele van zijn tijdgenoten niet. Op 11 oktober 1492 bereikte zijn kleine vloot de Bahama's in de veronderstelling in Indië aangekomen te zijn. Weldra realiseerden de Europeanen zich dat deze eilanden aan de oostflank van een onbekend groot werelddeel lagen.

Columbus was de eerste van een groot aantal avonturiers die naar het westen voeren. In vijftig jaar tijd hadden ze de omtrekken van Zuid-Amerika en het oostelijk deel van Noord-Amerika met een verbazingwekkende precisie geschetst:
De Italiaan Giovanni Caboto, die voor Engeland voer, bracht de kustlijn van Groenland tot Virginia in kaart.

Het binnenland
Van diegenen die het binnenland van Noord-Amerika doorkruisten moet vooral Alvar Núñez Cabeza de Vaca worden genoemd, een Spaanse ontdekkingsreiziger die meer dan zes jaar lang (1528-1534) door het zuiden en zuidwesten trok van wat nu de Verenigde Staten zijn en door het huidige Mexico. Hij was de eerste Europeaan die Noord-Amerika in de breedte doorreisde.

Midden- en Zuid-Amerika

Ondertussen drongen grootser opgezette expedities geleid door Spaanse conquistadores - militaire veroveraars respectievelijk avonturiers - diep in de binnenlanden van Midden- en Zuid-Amerika door:

• In 1513 stak Vasco Núñez de Balbao de landengte van Panama over en was de eerste Europeaan die de Stille Oceaan zag vanaf een Amerikaanse kust. Hij noemde deze Oceaan de 'Zuidzee'.
• De Italiaan Amerigo Vespucci ontdekte de Guyana's in Zuid-Amerika en gaf Amerika zijn naam.
• Zijn landgenoot Vicente Pinzon bereikte de monding van de Amazone.
• In Mexico versloeg Hernando Cortés in de jaren 1518-1521 de machtige Azteken.
• In Peru had Francisco Pizarro omstreeks 1536 het sterke rijk van de Inca's ontdekt en onderworpen; hij was het land langs de flanken van de Andes binnengetrokken. In 1535 stuurde Pizarro een 4300 man sterke expeditie diep het binnenland van Zuid-Amerika in. Scheurbuik, koorts en hongersnood eisten een zware tol; slechts tachtig man keerden levend terug. Maar een kleine groep onder leiding van Francisco de Orellana zette door. Deze avonturiers voeren met zelfgemaakte boten de Amazone af, sloegen Indianen van zich af en voltooiden een traject van 6500 km. Zij waren de eersten die het breedste deel van Zuid-Amerika doortrokken.
• Weldra gingen anderen op zoek naar een zeeroute om Amerika heen. De weg werd gevonden door Ferdinand Magelhães, een Portugees in Spaanse dienst. Door ver zuidwaarts te varen in de Atlantische Oceaan ontdekte hij de zeestraat die nu zijn naam draagt. Daar voer hij doorheen en kwam op de Grote Oceaan terecht. Magelhães noemde hem de Stille Oceaan, omdat hij tijdens de wekenlange oversteek naar de Filippijnen geen andere schepen tegenkwam.

Verdeling koloniën
Al snel waren de uitgebreide oerwouden, vlakten en gebergten van Noord-Amerika verkaveld onder Engelse, Franse, Hollandse en Spaanse kolonisten. Spanje behield het grootste deel van Midden-Amerika en het hele westelijke deel van Zuid-Amerika. Portugal kreeg Brazilië. © 2008 - 2010 Staal, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 14-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Beroemde Reizen - Ontdekkingsreizigers: Beroemde Ontdekkingsreizen. Wie ontdekte Amerika, maar dacht eerst dat het Indië was? Wie voer als eerste om Afrika naar India? Welk deel van de wereld verkende Marco…
• Cristophorus Columbus; geniaal en gestoord: Zijn naam klinkt nagenoeg iedereen bekend in de oren: Columbus. Een man die een van de grootste stappen op het gebied van ontdekkingsreizen zette. Hoewel hij meer…
• De Renaissance: De Eeuw der Ontdekkingen: De Renaissance was niet alleen een periode van onbegrensde artistieke scheppingskracht en intellectuele prestaties, maar ook het tijdperk van boeiende ontdekkingsrei…
• Joaquín Cortés; de koning van de flamenco: Hij danst. Hij danst fantastisch. Hij is Spaans, macho en mooi. Helaas is hij in ons nuchtere Nederland nog niet zo bekend. Maar zijn shows zijn adembenemend. Dus g…
• Extremadura - Spanje: Extrema-extreem en dura- hard. De naam van deze streek slaat echter op Extremo del Duero : het niemandsland ten zuiden van de rivier el Duero. Velen denken echter dat deze streek nog st…