Geschiedenis en Joden

Religieuze geschiedenis Joden 8: Jozef in Egypte

Infoteur: Etsel

Het verhaal van Jozef toont een klassiek historisch patroon van de Jood in de Diaspora. De Jood arriveert berooid, werkt hard ondanks armoede en komt aan de top. Jozef wekt de jaloezie van broers en wordt verkocht als slaaf. Hij werkt zich op maar belandt in de gevangenis. Daar komt hij ook weer uit en wordt zo bestuurder van Egypte.


Vele grote historische patronen in het verhaal van Jozef

In het verhaal van Jozef zien we vele grote historische patronen.

Om te beginnen nam Jozef een sleutelpositie in de familie in omdat hij het eerste kind is van Jakobs favoriete vrouw: Rachel. Zijn vader ziet hem als lievelingskind en koopt een speciale jas voor hem. Dit maakt Jozefs broers jaloers. Het is een fout te denken dat hun jaloerse gedrag simplistisch is. Terwijl deze grote mensen fouten maken, staan ze spiritueel gezien op een ongelooflijk hoog niveau. Dus we moeten dieper naar de zaak kijken.

Jozef heeft dromen en verklaart deze dromen. Zoals we vernemen heeft Jozef een speciale gave om dromen te verklaren. Zijn dromen en verklaringen zijn accuraat en profetisch. Hij vertelt zijn broers bijvoorbeeld dat ze op een dag voor hem zullen buigen (dit gebeurt inderdaad vele jaren later).

Zijn broers denken dat de dromen de de hele toekomst van de wereld in gevaar brengen omdat ze weten dat de hele familie een natie zal bouwen die verondersteld wordt de wereld te veranderen. Zij kennen de familie geschiedenis. In elke generatie zat een rotte appel, eerst Ismaël, dan Ezau. De broers denken dat Jozef dit keer de 'rotte appel' in de familie is.

Zij beramen hem te doden, maar in plaats daarvan verkopen zij hem als slaaf. Zij trekken zijn mantel uit en smeren het in met het bloed van een geit en tonen het aan Jakob als bewijs dat Jozef gedood is door een wild dier.

Ondertussen wordt Jozef meegenomen door een karavaan van Ismaëlieten naar Egypte waar hij een slaaf in het huishouden wordt van Potifar.

Het oude Egypte

Egypte was de tweede grote beschaving naast Mesopotamië. Het land ligt geïsoleerd door de grote woestijn. In 3000 jaar is Egypte slechts drie maal veroverd (door de Hykos, de Assyriërs en de Grieken). Egypte was de langst overlevende beschaving in de menselijke geschiedenis die erg weinig veranderd is in drie millennia.

Men gelooft dat de vroegste geschiedenis van Egypte in de Vroege Bronstijd (zo'n 3000 jaar geleden) begon. Het was een verfijnde beschaving gelet op kunstwerken die gebouwd werden, zoals de piramide. De grote piramide van Khufu (Cheops) is bijna 500 voet hoog en bevat meer dan 2 miljoen stenen. Het werd allemaal met de hand gebouwd en met de moderne technologie van nu zou het nog uiterst moeilijk zijn zo'n piramide te construeren. Men schat dat voor de Cheops zo'n 100.000 mensen nodig waren en dat de bouwwerkzaamheden zo'n 30 jaar hebben geduurd.

Waarom bouwden de Egyptenaren piramiden (graven)? Omdat ze ook spiritueel ontwikkeld waren. Het was een donkere spiritualiteit. Zij beschouwden de Farao als een levende god die absolute macht had. Er moest goed gezorgd worden voor de Farao na diens dood. De toekomst van Egypte was afhankelijk van Farao's juiste binnenkomst in het hiernamaals.

Deze beschaving was totaal tegenovergesteld aan het Jodendom omdat het afgoden diende. Er waren zo'n 2000 verschillende goden in het oude Egypte. De afgodendienst was hier tot het extreme doorgevoerd. Daarnaast was Egypte een plaats van immoraliteit.

Dus om Jozef in deze omgeving te gooien is erg slecht nieuws. Erg slecht nieuws.

Jozef de slaaf bereikt de top

Het verhaal van Jozef toont een klassiek historisch patroon van de Jood in de Diaspora. De Jood arriveert berooid, werkt hard ondanks armoede en komt aan de top.

Zijn verblijf bij Potifar wordt gekenmerkt door hard werken. Het werd hoofd bediende. De vrouw van Potifar probeert Jozef te verleiden. Wanneer dat mislukt vertelt ze haar man dat Jozef haar verkracht heeft. Zo belandt Jozef in de gevangenis. Dus Jozef is weer onderaan de ladder. Maar hij werkt zich op in de gevangenis en wordt hoofd van de gevangenen. Dit is erg Joods. Zelfs als wanneer een Jood gevangen is kan je hem niet er onder krijgen.

In de gevangenis verklaart Jozef de dromen van de Farao's wijn schenker en de bakker. De wijn schenker zal zijn positie terug krijgen, terwijl de bakker zal worden onthoofd. Dit gebeurde ook daadwerkelijk. Jozef vraagt de wijn schenker een goed woordje voor hem te doen bij Farao. Maar deze vergeet hem en Jozef blijft nog twee jaar langer in de gevangenis. Ook hier is een patroon zichtbaar voor de toekomst: historisch gezien krijgt de Jood niet veel hulp van de niet-Joodse wereld. Slechts een enkeling helpt de Jood voorwaarts in tijd van nood.

De dromen van de Farao

De Farao droomt over zeven vette koeien die uit de Nijl komen en veranderen in zeven magere koeien. Ook droomt hij over zeven vette schoven die veranderen een zeven dunne schoven. De Farao is erg in de war. Zijn magiërs en waarzeggers en astrologen kunnen hem niet helpen. Dan herinnert de wijn schenker Jozef en vertelt dit tegen de farao.

Nu begint het Joodse succesverhaal. Jozef komt uit de gevangenis en verklaart de dromen van Farao. Er zullen zeven jaren van overvloed gevolgd door zeven jaren van hongersnood. De Farao weet niet wat hij moet doen. Jozef adviseert hem om de graan op te slaan zodat wanneer er hongersnood komt de mensen toch wat te eten hebben. Jozef krijgt de opdracht van de Farao om het hele plan uit te werken. Meer informatie over de droom van de Farao, klik hier.

Zo zien we een volgend patroon voor de toekomst: gedurende de geschiedenis zien we dat de opkomst van de Joden erg dramatisch kan zijn. De situatie kan erg snel veranderen.

Jozef trouwt Osnat, de dochter van de Farao. Ze krijgen twee kinderen: Menasse en Efraïm. Wanneer de gelovige Joden hun kinderen zegenen op vrijdagavond krijgen de meisjes de zegen dat ze zo mogen zijn als Sara, Rebekka, Lea en Rachel (de aartsmoeders). En de jongens de zegen dat ze zou mogen zijn als Efraïm en Menasse. Waarom niet gezegend dat ze zo mogen zijn als de aartsvaders? Omdat Efraïm en Menasse niet jaloers op elkaar waren. De grootste Achilles hiel van het Joodse Volk is de sinat chinam - de ongegronde haat tussen Joden onderling. Deze haat is één van de drijvende krachten van onenigheid in de Joodse wereld van vandaag. Efraïm en Manasse zijn het model van onvoorwaardelijke liefde die essentieel is voor de Joodse eenheid en het succes van het Joodse Volk.

Er is nog een andere belangrijke les te leren. Geschiedenis heeft aangetoond dat Joden een eenheid blijven als het slecht met ze gaat. De uitdaging voor het Joods Volk is om eenheid te bewaren als het goed met ze gaat. Efraïm en Menasse hebben de innerlijke spirituele kracht die noodzakelijk is voor Joodse continuïteit. Ze groeiden op in rijkdom en bleven toch bij elkaar.

Meer over de Joodse geschiedenis lees mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (I): Van Abraham tot Kanaän.
© 2008 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 12-04-2008, laatst gewijzigd op 06-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 8: Jozef in Egypte"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.