Geschiedenis en Geschiedenis

Religieuze geschiedenis Joden 10: Mozes redder van de Joden

Infoteur: Etsel

Mozes wordt geboren in een tijd dat alle Joodse jongetjes omgebracht moeten worden in opdracht van de Farao. Om zijn leven te sparen stoppen de ouders van Mozes hem in een biezenmandje. Mozes wordt gevonden door de dochter van de Farao! Mozes groeit op aan het hof van Farao. Wanneer Mozes een opzichter doodt die een Jood slaat, moet hij vluchten. Mozes wordt schaapsherder in Midian. Bij een brandend braambosje spreekt God tot hem. Hij krijgt van God de opdracht het Joodse Volk te redden.


Het verhaal van de Exodus staat centraal in de Joodse geschiedenis

De Exodus is een model -in microkosmos- voor wat later gebeurt door de geschiedenis heen van de Diaspora. Er is een patroon zichtbaar: hoe hoger de Joden stijgen, hoe lager zij vallen en dan tegen alles in, stijgen zij opnieuw.

Het verhaal van de Exodus laat het volgende beeld zien: het gaat de Joden goed (ze worden verwelkomd door de Farao) en daarna gaat het erg slecht (de Joden worden slaven) en vervolgens komen ze op het hoogtepunt (de verlossing uit de slavernij door God en het schenken van de Tora op de Berg Sinaï).

Vanaf het punt dat de Joden in Egypte arriveren met 70 mensen, groeit hun aantal uit tot 3 miljoen. Dit maakt de Egyptenaren nerveus. De Farao vaardigt een decreet uit: doodt alle Joodse jongens. (Dit is een klassiek antisemitisch patroon - de Jood in de Diaspora is altijd loyaal aan zijn gastland, maar toch ontkomt hij niet aan verdachtmakingen en vervolgingen).

Mozes in het biezenmandje

In deze periode wordt Mozes geboren. Zijn ouders, Amram en Jochevet, besluiten hem te verstoppen, maar na een paar maanden realiseren ze zich dat ze zouden worden gevonden. Dus zijn moeder stopt Mozes, om hem te redden, in een biezenmandje en verstopt de mand in het riet van de Nijl. Mozes wordt gevonden door de dochter van de Farao. Toeval? Nee, het maakt allemaal deel uit van Gods plan die geneest voor de ziekte. Dit is een ander klassiek geval.

De redder van het Joodse Volk wordt grootgebracht in het huis van de ultieme vijand van de Joden! Stel je voor dat de geadopteerde kleinzoon van Hitler Nazi-Duitsland omver zou werpen! Dat is de situatie die we hier hebben.

Egyptische geschiedenis. Wie is de Farao?

Wie is de Faro eigenlijk? Het verhaal van de Exodus speelt zich af rond 1314-1313 voor de gewone jaartelling. Waarschijnlijk is dan Farao Rameses II aan de macht. De Joodse slaven bouwen in die tijd de steden Pitom en Ramses (Exodus 1:11). Na de periode van Rameses is er een periode van chaos. Dit zou dus kunnen komen door de tien plagen waardoor Egypte werd getroffen. Na Rameses komt zijn zoon Mernephtah aan de macht. Er zijn inscripties bekend van een militaire campagne van Mernehtah's die het gebied van Kanaän (Sinaï en Israël) betreft. Dit gebeurt zo'n 3200 jaar geleden. Dit komt overeen met de Joodse chronologie. In de inscriptie staat echter dat "Israël een weduwe is. Haar zaad bestaat niet meer." Dit zou betekenen dat Israël niet meer bestaat. Maar dat is dus een leugen want de Joden leven nog steeds. Waarom dan die leugen? Het is heel gebruikelijk bij dit soort culturen dat ze geen objectieve geschiedschrijving plegen. Er worden alleen overwinningen genoteerd en geen verliezen. In dat opzicht is de Bijbel uniek. Die maakt wel melding van verliezen. Dat moet ook wel omdat van fouten moet worden geleerd volgens de Joodse theologie. De reden dat Israël wel blijft voortbestaan is ook bevestigd door archeologische bewijzen die hebben aangetoond dat Joden in die periode het Beloofde Land binnenkomen.

Mozes, de prins van Egypte

Mozes groeit op als de kleinzoon van de Farao, die dan de machtigste mens op aarde is van de machtigste natie op aarde. Mozes assimileert niet. De dochter van Farao heeft namelijk de moeder van Mozes ingehuurd als kindermeisje en zo verliest Mozes nooit contact met zijn volk. Om die reden doodt Mozes ook een opzichter die een Jood slaat. Andere Joden melden dit echter en Mozes moet vluchten. (Het verraden van Joden door mede-Joden zullen we nog vaker in de geschiedenis tegenkomen).

Mozes komt in het gebied Midian terecht. Dit is over het schiereiland Sinaï. Hij ontmoet hier Jethro, een ex-priester. Mozes trouwt met één van zijn dochters, Tzippora. Ze krijgen twee zonen, Gershon en Eliëzer. (waar we niet veel over horen). Mozes gaat werken als schaapsherder. Zo volgt hij andere grote Joodse leiders op; Abraham Izaäk, Jakob en de zonen van Jakob waren allemaal schaapherder. Hoe komt dit? Waarom zijn zoveel Joodse leiders schaapherder?

Schaapherders hebben veel tijd om te dagdromen. Dit is absoluut noodzakelijk om een profeet te kunnen zijn. Om een hogere dimensie binnen te gaan om met de Oneindige te kunnen communiceren heeft men veel tijd nodig en moet men veel nadenken. Daarnaast is het hoeden van schapen een goede praktijk om Joden te kunnen leiden, wat de moeilijkste baan is op aarde. De Joden zijn een individualistisch volk en het is erg moeilijk ze bijeen te houden.

Mozes en de brandende doornstruik

Terwijl Mozes zijn schapen hoedt heeft hij een visie van een brandende doornstruik. De doornstruik staat in brand maar wordt niet verteerd door het vuur. Dit kan vergeleken worden met het Joods Volk dat altijd in gevaar is maar steeds weer wordt gered door Goddelijke interventie. Op een ander niveau staat de brandende struik symbool voor het Joodse Volk dat brandt met het vuur van de Tora, met een ideologie dat de wereld gaat veranderen.

God identificeert zichzelf in de struik als de God van de voorvaders -Abraham, Izaäk en Jakob met wie God een eeuwig verbond heeft gesloten. Dit is belangrijk omdat veel andere mensen zeggen, zoals de christenen, dat God van gedachte is veranderd en een nieuw verbond heeft gesloten. Maar dat is niet zo. God heeft een masterplan voor de mensheid en daarin spelen de Joden een belangrijke rol.

God heeft op dit punt besloten de Joden uit Egypte te voeren. En het is belangrijk te herinneren dat God het Joodse Volk eerst in Egypte bracht. De Talmoed zegt hierover dat je zowel het slechte als het goede moet zegenen. Traditioneel antwoordt een Jood wanneer hij slecht nieuws hoort "Boruch Dayan Emet -Gezegend de ware Rechter." Het Jodendom kent geen concept van een duivel die kwaad doet en vecht tegen God. God is alles. Er is niets buiten Gods controle of kennis. Vanuit de menselijke geest ervaren we goede en slechte gebeurtenissen, vanuit Gods oneindig perspectief maakt alles wat gebeurt deel uit van een masterplan en leidt uiteindelijk tot het goede.

Dit betekent dat Egypte diende als een 'baarmoeder' waar de Joodse natie werd gevormd zodat toen ze klaar waren God hen uit Egypte kon halen en een speciale band met hen kon vestigen. God zegt dit tegen Mozes en beveelt dan: "Ga terug en vertel de Farao Mijn Volk te laten gaan.

"Laat Mijn Volk gaan"

Mozes keert naar Egypte terug en confronteert samen met zijn broer Aäron de Farao en zegt "De God van mijn voorvaderen vertelde me tegen je te zeggen: "Laat Mijn Volk gaan.'" En de Farao antwoordt: "Waar heb je het over? Wie is deze God? Ik ken hem niet."

De oude Egyptenaren hebben rond de 2000 goden. Zij nemen hun spiritualiteit en kennis van de spirituele wereld erg serieus. Maar de Egyptische priesters kunnen de God van Mozes niet vinden. Het idee van een oneindige God wordt niet begrepen. De volken hebben een gefragmenteerde kijk op de wereld.

Wanneer de Farao niet wil luisteren gooit Aäron zijn staf op de grond. Deze verandert in een slang. Maar de Farao is niet onder de indruk. Zijn tovenaars kunnen hetzelfde (hoewel de staf van Aäron alle staven van de tovenaars tot zich neemt).

Het is belangrijk te begrijpen dat spiritualiteit vandaag de dag op een veel lager niveau staat. Nu is het magie. Maar in de oudheid is het echte manipulatie van de krachten van de natuur.

Een fundamenteel idee van het Jodendom is dat er een spirituele realiteit bestaat en een fysieke realiteit. Je kan het fysieke overschrijden in het spirituele; je kan het spirituele gebruiken om het fysieke te manipuleren. Je kan dit doen door toegang tot de donkere krachten of de lichte krachten. De Egyptenaren kregen toegang tot de donkere krachten. Dus zij waren niet onder de indruk van Mozes.

Maar Mozes begint nu pas.

Meer over de Joodse geschiedenis lees mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (I): Van Abraham tot Kanaän.
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 14-04-2008, laatst gewijzigd op 06-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 10: Mozes redder van de Joden"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.