Geschiedenis en Joden

Religieuze geschiedenis Joden 12: de Berg Sinaï en de Tora

Infoteur: Etsel

De ontmoeting tussen God en de Joden op de Sinaï was totaal uniek in de geschiedenis van de mensheid. Hier ontving Mozes, de grootste profeet van de Joden, de Tora van God. De Tora is de blauwdruk van de schepping. Het bestaat uit de Mondelinge Wet en de Schriftelijke Wet. De Mondelinge Wet vertelt hoe als Joden te leven. Deze staat aan de basis van het Joodse Volk als natie.


Pesach (Pasen): feest van de vrijheid

Pesach wordt vaak beschreven als het feest van de vrijheid. In liberale democratieën wordt vrijheid vaak verward met de mogelijkheid alles te doen wat je maar wilt zonder onderdrukkende overheid die je vertelt wat te doen.. Maar dat is niet hoe de Bijbel en het Jodendom vrijheid definieert.

Het Joodse idee van vrijheid wordt het best kort samengevat met de beroemde uitdrukking 'Prijs de dienaren van God die niet de dienaren van de farao zijn.' Met andere woorden, vrijheid wordt gezien als een middel tot een doel. Niet een doel in of van zichzelf. Ware vrijheid betekent vrij zijn van invloeden en druk van buitenaf zodat we vrij kunnen zijn een relatie met God te onderhouden. In de context van het Exodus verhaal betekent het vrij zijn van een onderdrukkende autoriteit om bij de Berg Sinaï te staan en een bepaalde verantwoordelijkheid te begaan.

Wat gebeurde er op de Berg Sinaï?

Het antwoord is erg simpel, het Joodse Volk -elke man, vrouw en kind, had een ontmoeting met God. Dit was een totaal unieke gebeurtenis in de geschiedenis van de mensheid. In de Deuteronomium 4:33 staat dat dit nergens anders gebeurde. Je kan alle historische boeken er op naslaan maar je vindt niet zo'n zelfde verhaal dat God tot een heel volk spreekt. Alle andere claims over openbaring zijn gebaseerd op één individu of ten hoogste een kleine groep. Een bekend voorbeeld is de openbaring die Mohammed heeft gehad. Hij zei dat God tot hem gesproken had en hem de Koran openbaarde. Maar een heel volk dat een openbaring heeft gehad komt nergens anders in de geschiedenis voor. Het is ook een claim die niet vals kan zijn. Wanneer één persoon een openbaring heeft gehad kan je nog twijfelen. Maar wanneer het voor een hele grote groep mensen gebeurt is twijfelen onmogelijk.

De Joodse wijsgeer Maimonides schreef:
Het Joodse volk geloofde niet in Mozes onze leraar omdat hij wonderen verrichtte. Als men gelooft in iets vanwege wonderen ga je hem snel verdenken...Wij geloven in Mozes vanwege wat er gebeurde op de Sinaï. Onze eigen ogen zagen het, niet die van een vreemde, onze eigen oren hoorden het, en niet die van een ander...De openbaring op de Sinaï is het enige bewijs dat Mozes profetie waar was en boven verdenking stond..(Yad, Yesodei HaTorah 8:1.)

Het verhaal van de overleving van het Joodse Volk gaat in grote omvang om het verhaal wat de shalshelet hakabala wordt genoemd -het transmissie proces van de Tora van de ene generatie naar de ander.

Een natie wordt geboren

Op de Berg Sinaï wordt het Joodse Volk een natie. Dit is een unieke gebeurtenis. Waarom? Neem de Nederlanders. Zij werden niet op een ochtend wakker en dachten wij zijn de Nederlandse natie. Het was een lang proces eer zij Nederlanders werden. Dit proces betrof een volk dat in een specifiek geografisch gebied woonde over een lange periode en die een gemeenschappelijke taal ontwikkelde en een gemeenschappelijke cultuur. Uiteindelijke ontwikkelde dit volk een politieke entiteit en een regering en zij definieerden grenzen, kozen een vlag, sloegen munten en noemden zichzelf Nederlanders.

Voor de Joden begon het proces van natievorming buiten hun nationale thuisland. Zij beloofden geen trouw aan de Staat Israël maar aan God: "Wij zullen doen en wij zullen luisteren." Dat wil zeggen het naleven van de Tora en het begrijpen van de missie. De Joden maakten dezelfde belofte als Abraham. "Ik heb gekozen te leven, indien noodzakelijk te sterven, voor de realiteit van God."

Zo werden de Joden de natie Israël. Het Jodendom is niet alleen een religie, maar ook een nationale identiteit. Jood-zijn is iets anders dan christen zijn. Christendom is puur een religieus geloof. Je kan Nederlanders, Schot of Deen zijn en nog steeds een christen. Bij de Joden ligt dit anders. Wanneer een Jood in een ander land woont weet iedereen, zowel de Jood als de niet-Jood dat zij anders zijn. Zelfs als de Joden het zouden ontkennen dan zal de wereld hen er aan herinneren.

Jood-zijn is onderdeel zijn van een onderscheiden volk en een natie dat een land heeft, een taal heeft, een geschiedenis heeft en een wereldmissie. Maar het belangrijkste is een speciale band met God dat niet alleen een religieuze/spirituele identiteit is; het is een geheel omvattende kijk van de wereld -hoe elke seconde van het leven te leven. Op de Berg Sinaï beloofden we de missie na te komen en te leven volgens de regels van de Tora, dat een gids is voor het uitvoeren van de missie op zowel persoonlijk als nationaal niveau.

Mozes de scriba van de Tora; God de auteur van de Tora

Na de oorspronkelijke openbaring bleef Mozes 40 dagen op de berg Sinaï luisterend naar God die hem de 613 geboden van de Tora dicteerde en de principes hoe deze geboden uit te voeren (de Mondelinge Wet).

De Mondelinge Wet werd het eerst gegeven. En de Mondelinge Wet is het exclusieve domein van de Joden. De christenen namen de Schriftelijk Wet aan (de Tora en andere delen van de Bijbel), maar de Mondelinge Wet bleef uniek Joods. Omdat het de Mondelinge Wet is die ons vertelt hoe als Joden te leven.

Het moet enorm benadrukt worden hoe belangrijk de Mondelinge Wet is. Als Jood kan men niet zonder leven. Het wordt een belangrijke kwestie als we kijken naar de splinter secten in het Jodendom later in de Joodse geschiedenis.

De Geschreven Wet werd geschreven over een periode van 40 jaar toen de Joden door de woestijn zwierven en God de wet aan Mozes dicteerde. Hoewel de Tora (Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium) de vijf boeken van Mozes worden genoemd, was Mozes niet de auteur. Mozes was de scriba. God dicteerde aan Mozes. Mozes is de enige die God van aangezicht tot aangezicht heeft gezien (Deuteronomium 34:10).

Mozes is de grootste profeet

Profetie is een proces waarbij God direct met de mens communiceert. Het gebeurt niet zomaar bij iemand. Een persoon moet in staat zijn zichzelf naar een hoger niveau van spirituele realiteit te verheffen en dat niveau hangt af van de directe ervaring van de profeet met het oneindige. Bij de meeste profeten is sprake van een slaap toestand of een trance wanneer God met hen communiceert. Bij Mozes was dit niet zo. Mozes was volledig wakker en vol bewustzijn. Hij 'hoorde' God direct. En omdat de Tora beschouwd wordt als een directe dictaat van God heeft het boek een unieke positie binnen alle heilige boeken van het Joodse Volk en een unieke autoriteit in de Joodse wereld.

Met de Mondelinge Wet en de Geschreven Wet daalde Mozes de Berg Sinaï af. Toen hij zijn volk zag was hij in een shock. Hij liet de Stenen Tafelen vallen. Hij zag dat de Joden een afgod aan het dienen waren.

Meer over de Joodse geschiedenis lees mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (I): Van Abraham tot Kanaän.
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 16-04-2008, laatst gewijzigd op 06-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 12: de Berg Sinaï en de Tora"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.