De beschaving der Amorieten

De Amorieten maakten voor bijna een half millenium de dienst uit in Mesopotamië. Ze waren de heersers van een groot rijk met Babylon als hoofdstad. Ook de beroemdste wettekst in de geschiedenis, 'de codex van Hammurabi' is afkomstig van de Amorieten.

Afkomst

De Amorieten waren een Semitisch volk voor een half millenium het land ten westen van de Eufraat bewoonden. De naam Amorieten verwijst ook naar de belangrijkste god die het volk aanbad: Amurru. Het volk duikt voor het eerst op in Sumerische teksten rond 2400 v.Chr. en lijkt op dat moment in Syrië en Kanaan te verblijven. Het volk is echter waarschijnlijk oorspronkelijk afkomstig van het Arabisch schiereiland. Rond 2100 v.Chr. begon de migratie richting Mesopotamië.

De opkomst der Amorieten

Na de ondergang van de Sumeriërs rond 2000 v.Chr. verkeerde Mesopotamië ongeveer een eeuw lang in chaos. Toen kwamen de Amorieten opzetten en net als de Akkadiërs kozen zij het voormalige Akkad, nu Babylon genoemd, als hun hoofdstad. Deze periode, van 1900-1600 v.Chr. wordt wel de periode van de Oud-Babyloniërs genoemd. De opkomst van de Amorieten in Mesopotamië had grote invloed op het gebied, zowel op politiek, economisch als sociaal gebied. De Sumerische stadsstaten verdwenen en ook de principes waar deze steden op gebaseerd waren. Hadden bij de Sumeriërs land, vee en mensen toebehoord aan de goden, de tempels of de koning, dit was bij de Amorieten niet het geval. Bij de Amorieten ontstonden grote boerderijen, vrije burgers en handelaren. Priesters waren verantwoordelijk voor het aanbidden van de goden en het welzijn van de mensen, maar op het economische vlak hadden priesters nauwelijks meer inbreng. De Amorieten centraliseerde hun rijk, waarbij de koning goddelijk status had.

De belangrijkste Amoritische dynastieën werden gesticht in Mari, Assur, Oatna, Larsa, Yamkhad en uiteraard Babylon. Rond 1595 v.Chr. kwam er een einde aan dit tijdperk met de Hittitische inval in Babylon, waardoor nieuwe groepen zoals de Kassieten en de Hurrianen opkwamen.

Hammurabi

Nieuwe wetten werden ingevoerd om misdaden tegen de staat te straffen. De straffen werden ook veel strenger. Een goed voorbeeld van deze wetten en misschien wel de bekendste wettekst in de geschiedenis is 'De code van Hammurabi' (geschreven rond 1750 v.Chr.), geschreven door de bekendste Oud-Babylonische vorst Hammurabi. Uit deze tekst spreekt de geest van de Sumeriërs, maar de hardheid is kenmerkend voor de Amorieten.

Invloed van de Sumeriërs

De Amorieten namen wel andere zaken over van de Sumeriërs, religieuze, ethische en andere zaken veranderden niet. De Sumerische goden werden opgenomen in het Amoritische pantheon en ook de verhalen en mythen werden overgenomen, soms met kleine aanpassingen. Waarschijnlijk hebben de Amorieten al zo lang samengeleefd met de Sumeriërs dat ze voordat ze de macht overnamen al een groot deel van hun cultuur hadden overgenomen. Wel werd een nieuwe oppergod geïntroduceerd: Marduk.

De Bijbel

Ook in de Bijbel worden de Amorieten genoemd, waar ze ook bekend staan als Kanaanieten. De Amorieten worden dan vooral gezien als een bepaalde groep van de Kanaanieten.