Geschiedenis en Griekenland

Religieuze geschiedenis Joden 28: het Griekse Rijk

Infoteur: Etsel

Nadat Joden uit Babylonië zijn teruggekeerd naar Israël dreigt een nieuw gevaar. Het Griekse Rijk koloniseert binnen 12 jaar tijd het hele Midden-Oosten, waaronder Israël. De Griekse overheersing is niet alleen militair, maar ook cultureel. De Griekse cultuur, het Hellenisme, staat lijnrecht tegenover de Joodse cultuur. Het is onvermijdelijk dat dit tot botsingen leidt.


De opkomst van het Griekse Rijk

De oorsprong van Griekenland is gehuld in mysteriën en dateert uit de tijd van Abraham, de 18de eeuw voor de gewone jaartelling of misschien zelfs vroeger. Misschien kwamen de Grieken oorspronkelijk uit Azië. Het kan ook zijn dat het zeevaarders volken waren die zich langs de kust vestigden. De bewoners heten Myceners. Zij kende een grote beschaving. Maar ongeveer 1100 voor de gewone jaartelling kwamen de Doriërs die de beschaving deden verdwijnen.

De klassieke Griekse periode begint in de zevende eeuw voor de gewone jaartelling. In de 5de eeuw kent Griekenland stadsstaten. De bekendste zijn Athene en Sparta. Aan de Perzische overheersing komt een einde. In de 4de eeuw ontstaat een onderlinge strijd waarbij Macedonië wint. Dan betreedt Alexander de Grote het toneel en verspreidt de Griekse beschaving. Het is de Griekse Gouden Eeuw van klassieke Griekse cultuur -de geboorte van democratie, de tijden van Aristoteles, Socrates en Plato.

Griekse onmenselijkheid

Hoewel gesproken wordt van een Gouden Eeuw, is het makkelijk te vergeten hoe de Griekse samenleving er echt uitziet. Zo bestaat er de bekende Spartaanse opvoeding voor jongens vanaf 7 jaar die in militaire dienst moeten. En in Athene werd het doden van kinderen als normaal beschouw. Niemand minder dan Aristoteles schreef dat er een wet moet komen dat voorkomen moet worden dat lichamelijk en geestelijk afwijkende kinderen worden opgevoed. Hij waarschuwt dat overbevolking gevaarlijk is.

Alexander de Grote

Alexander de Grote wordt geboren in 356 voor de gewone jaartelling. Hij toont van kinds af aan een enorm militair talent. Tussen 334 en 331 verovert hij het Perzische rijk. De ruggengraat van zijn leger is de infanterie. Zij dragen enorme lange speren van zo'n 3 meter bij zich. Zijn belangrijkste tactieken zijn in de aanval te gaan en altijd het onverwachte te doen. In 331 is het Perzische rijk verslagen. De Perzische heerser Darius wordt gedood. De militaire campagne van Alexander duurt 12 jaar en het imperium reikt van Egypte tot de Indus rivier in India. Maar Alexander sterft onverwachts op 32 jarige leeftijd.

Hellenisme

De Grieken zijn niet alleen militaire imperialisten maar ook culturele imperialisten. Zij brengen hun cultuur over naar het Midden-Oosten: taal, kunst, architectuur, literatuur en filosofie. Er wordt een nieuwe cultuur hybride-Hellenisme gevormd, die veel groter van invloed is en veel langer duurt dan de korte periode van Alexanders rijk. De Griekse invloed op het Romeinse Rijk, het Christendom en het westen is monumentaal. Het gaat om menselijke talenten: literatuur, drama, poëzie, muziek, architectuur, beeldhouwkunst, etc. Ze vereren het menselijk lichaam (denk aan de Olympische Spelen en het gymnasium). Er zijn weinig seksuele taboes. Zelfs pedofilie wordt geaccepteerd. Griekse goden worden in menselijke termen beschreven. Griekse intellectuelen denigreren hun goden. De Grieken introduceren ook het humanisme, één van de meest krachtige intellectuele krachten in de moderne geschiedenis. De mens benadert dingen rationeel. De Grieken denken dat dit verlichting is, de hoogste graad van beschaving, die voor de gehele mensheid moet gelden.

De Joden hebben een andere visie. Zij geloven in Eén God en kennen absolute morele waarden, inclusief respect voor leven, vrede, rechtvaardigheid en sociale verantwoordelijkheid voor de zwakken en armen. Dit is volgens de Joden de uiteindelijke toekomst van het menselijk ras.

  • Voor de Joden zijn de mensen geschapen naar het beeld van God; voor de Grieken zijn de goden gemaakt in het beeld van de mensen.
  • Voor de Joden moet de fysieke wereld geperfectioneerd worden en spiritueel verheven; voor de Grieken was de fysieke wereld perfect.
  • Voor de Joden was heilig wat mooi is; voor de Grieken was mooi wat heilig is.

Deze verschillen moeten eens tot een botsing komen.

De Grieken versus de Joden

Wanneer Alexander de Grote Israël binnenvalt, is hij van plan de Tempel te vernietigen op verzoek van de Samaritanen die de Joden haten. Alexanders eerste ontmoeting met de Joden wordt beschreven in de Talmoed en een boek van de Joodse historicus Josefus. In beide verslagen wordt verteld hoe Sjimon de Rechtvaardige, de Hoge Priester, naar Alexander de Grote toegaat omdat hij vreest dat deze de stad zal gaan vernietigen. Opvallend genoeg buigt Alexander de Grote voor de Hoge Priester, iets wat hij anders nauwelijks voor anderen doet. De Hoge Priester vertelt hem een droom en vertelt dat niet de Joden de vijand zijn van de Grieken maar de Samaritanen. Daarop spaart Alexander de stad en laat het Land Israël vredelievend opnemen in zijn rijk. Als dank vaardigen de rabbijnen een decreet uit om alle eerstgeboren Joodse zonen naar Alexander te vernoemen. Tevens wordt de dag van de ontmoeting, de 25ste Tevet, een klein feestdag. De Joden krijgen ook toestemming de Samaritanen neer te slaan, wat ze ook doen.

Aanvankelijk bemoeien de Grieken zich niet met de Joodse religieuze praktijken. De Joden blijven voor 165 jaar een gescheiden entiteit. Een zeldzaam fenomeen in de Hellenistische wereld. Toch zal op den duur een conflict ontstaan.

© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 08-06-2008, laatst gewijzigd op 06-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 28: het Griekse Rijk"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.