De piramide en de rol van de sterren

In het Oude Egypte speelde de sterren een belangrijke rol in de dodencultus. Veel teksten die in de koningspiramiden werden aangetroffen bevatten verhalen en verwijzingen naar de nachtelijke sterrenhemel. Er bestaat dan ook geen enkele twijfel over het verband tussen de sterren en de piramiden. Sommige namen verwezen naar de sterren zoals die van Chasemoei, die leefde in de Vroegdynastie periode, zijn naam betekende 'Horus, de ster des zielen'.

Daarmee is een duidelijke aanwijzing gevonden dat de sterren erg belangrijk waren voor de Egyptenaren en hun dodencultus. In ieder geval kon tot het eind van het Middenrijk konden deze aanwijzingen duidelijk aangetoond worden. Alleen in de kleinere piramiden die in het Nieuwe Rijk werden gebouwd kunnen niet onomstotelijk gelinkt worden aan de sterren.

De bestaande theoriën en de mening van meerdere egyptologen over de sterren versus de piramide gaan meestal over de piramiden uit de vierde dynastie. Al was het alleen maar omdat deze als best bewaard zijn overgebleven. Daarmee zijn ze ook het beroemdst en een toeristische trekpleister. Deze piramiden werden over het algemeen zeer uitgebreid onderzocht, meer dan de kleinere en minder bekende. Er zijn echter wel degelijk meer piramiden en daarom werd afgesproken dat de theoriën aantoonbaar moesten zijn op meerdere piramiden binnen deze periode. Het blijft moeilijk om bewijzen te vinden omdat er weinig geschreven lijkt te zijn over de Egyptische astronomie. Of het werd niet als waardevol genoeg gezien en daarmee niet vastgelegd. Er moest gezocht worden naar hoe goed een bepaalde theorie toegepast kon worden en dan als een waarheid zou kunnen worden vastgelegd. Men is in staat gebleken om drie theoriën vast te stellen:

• de zijden van de piramiden werden met behulp van de sterren in één lijn met de vier windrichtingen gezet

• in de piramide van Cheops werden de schachten gericht op de hoogste sterren

• aan de hand van drie sterren in de gordel van Orion werd de positie van de piramiden van Gizeh bepaald

Plaatsing op de windrichtingen

Vrijwel de meeste piramiden werden met één lijn op de windrichtingen geplaatst. Dit gebeurde uiterst nauwkeurig tot ongeveer de vierde dynastie. Daarna werden de plaatsingen minder precies. Zij plaatsten ze met behulp van de zon en dit was overduidelijk minder precies dan met behulp van de sterren.

Sterrenschachten van Cheops

Vier kleine schachten in de piramide van Cheops van ongeveer 20 bij 20 centimeter lopen schuin naar boven vanaf de wanden van de 'Koningskamer' en de 'Koninginnekamer' naar de noordelijke en zuidelijke richting. Men ging er ooit vanuit dat het een soort ventilatieschachten waren maar na ontdekking van een deur in één van deze schachten was deze theorie snel over gewaaid. Ook bleek dat niet alle piramiden over soortgelijke schachten beschikte. Sinds de negentiende eeuw veronderstelden onderzoekers dat de deuren in deze schachten zogenaamde openingen moesten zijn naar de hemellichamen. Echter, het is tot op heden nog niet gelukt om één van de deuren te openen. Ook is men nog niet in staat gebeleken de juiste grote sterren te kunnen traceren vanuit de juiste positie zodat deze theorie als bewezen kan worden verklaard.

De Orion-theorie

Bauval en Gilbert beschrijven in hun boek 'Het Orion mysterie' (1994) dat de piramiden in Gizeh (die van Cheops, Chefren en Mykerinos) stonden voor de sterren van de gordel van de Orion. Een zeer groot publiek kon zich vinden in deze theorie. Vele discussies en debatten volgde. De egyptologen wezen deze theorie al snel van de hand. Hiervoor zouden meerdere redenen te geven zijn. Mogelijk zijn de piramiden op een richel in het plateau geplaatst die van het noordoosten naar het zuidwesten liep, dat alleen al veroorzaakte diagonale ligging van de piramiden.
Daarnaast moesten de piramiden wel op het noorden gericht worden. Zo konden ze naar de sterrenhemel kijken, dit zou niet mogelijk zijn wanneer de piramiden op één rij hadden gelegen.

Er is eigenlijk een voor de hand liggende verklaring waarom de piramiden van Gizeh in diagonale ligging zijn geplaatst. En de andere piramidena niet. De piramidenscomplexen stonden op zichzelf en wilden geen anderen namaken. Een heerser die er begraven lag zou later nooit als onderdeel van een groter geheel gezien willen worden.

Is er dan toch een rol voor de sterren?

De egyptenaren bouwden de zijden van de voet van de piramide op één lijn met de noordelijke sterren. Zo wist men zeker dat de piramide was gericht op de hemelpoort. De schachten in de piramide van Cheops waren waarschijnlijk symbolisch bedoeld. Een zogenaamde route voor de overleden koning om de sterren en/of sterrenbeelden te vinden waar hij graag onderdeel van was geworden. Door de piramiden met de sterren te verbinden ontstond er een band tussen de aardse laatste rustplaats en het hemelrijk waar hij te middden van de sterren, zon en goden eeuwig zou leven. © 2008 - 2010 Hoptunaa, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 08-06-2008, laatst gewijzigd op 08-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hoptunaa is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wereldwonder 1: De Egyptische piramiden van Gizeh: Het vermoeden bestaat dat de piramiden gebouwd zijn tussen 2551 en 2472 voor Christus, dus zijn ze al meer dan 4000 jaar oud. De piramiden zijn bedoeld als…
• Sterrenbeelden aan de hemel: Orion, Stier, Tweelingen: Orion is zonder twijfel een van de meest mooie en opvallende sterrenbeelden aan de hemel. Het sterrenbeeld, dat omgeven wordt door sterrenbeelden als St…
• Egyptische kunst 4: Bouw van de piramiden: De bouw van de piramiden stelt de mensheid voor veel vragen. Is het door slaven verricht of door opgeroepen arbeiders, in het kader van de dienstbaarheid ? Zijn de…
• De schatten van Egypte: Egypte is vooral bekend om haar rijke geschiedenis. De koningsgraven in de vorm van piramide’s, de dodenmaskers en de verhalen over mummies en farao’s doen het ook vandaag de dag nog…
• Stelling van Thales: De stelling van Thales is geformuleerd door Thales van Milete. De wiskundige en filosoof gebruikte deze meetkundige stelling om de hoogte van piramides te berekenen.

Bronnen en/of referenties

• De zeventig beroemsdste mysteries van het Oude Egypte, samengesteld door Bill Manly