Spanje en Joden

Religieuze geschiedenis Joden 43: De Joden van Spanje

Infoteur: Etsel

Wanneer de moslims legers grote gebieden veroveren zien de Joden uit het Midden-Oosten kans om zich in Europa te vestigen. Eén van de beste plekken is Spanje. De Joden worden Spaanse (Sefardische) Joden genoemd. De moslims hebben een grote invloed op de Joden. Een aantal grote Joodse geleerden schrijft in het Arabisch. De positieve impact van de Joden in het Islamitische Spanje wordt voorspeld in Genesis (12:2-3).


Genesis 12:2-3

In Genesis 12:2-3 staat: "Ik zal u tot een groot volk maken, en u zegenen, en uw naam groot maken, en gij zult tot een zegen zijn. Ik zal zegenen wie u zegenen, en wie u vervloekt zal Ik vervloeken, en met u zullen alle geslachten des aardbodems gezegend worden."

De bijdrage van de Joden aan het culturele leven van de middeleeuwse wereld en van middeleeuws Europa kan globaal veroorzaakt zijn door twee factoren:
  • De Joden zijn geletterd;
  • De Joden zijn internationaal (ze vormen een brug tussen de christelijke en islamitische wereld).

Joodse bijdragen

De Joodse bijdragen komen in elke sfeer voor, economisch of intellectueel. Voorbeelden zijn:
  • Joden excelleren in geschoolde ambachten.
  • Joden blinken uit in metaalbewerking, goudsmederij, zilversmederij en juwelierszaken.
  • Joden zijn sterk vertegenwoordigt in wetenschappen, in het bijzonder medicijnen. Beroemde dokters zijn Maimonides en Hasdai ibn Shaprut.
  • Joden zijn sterk vertegenwoordig in de handel (Verre Oosten, Midden-Oosten en Europa).
  • Joden vertalen veel werk vanuit het Arabisch in het Latijn.

Schrijvers en filosofen

Een aantal Joodse schrijvers en filosofen uit deze periode zijn beroemd, zoals:
  • Abraham ibn Ezra: een beroemd wetenschapper, filosoof, astronoom en bijbel commentator.
  • Bachaya ibn Pakuda: een beroemd moralist. Hij schrijft het boek Plichten van het Hart (een boek dat nog steeds populair is in Joodse ethische studie).
  • Judah HaLevi: auteur van De Kazuri (is een waar verhaal over de koning van Khazaria die kiest voor het Jodendom en een groot deel van de bevolking bekeert zich tot het Jodendom)

Het Joodse paradijs in Spanje komt aan een abrupt eind wanneer de Moslim Berber Almohades in de 12de eeuw aan de macht komt. Joden krijgen drie keuzen: bekeren tot de islam, vertrekken of sterven. Onder degenen die vertrekken is Maimonides (de Rambam -Rabbi Mozes ben Maimon)

Maimonides

Maimonides stamt uit een prominent rabbijnen familie. Zijn vader, een rechter, onderwijst hem niet alleen in de Talmoed, maar ook wiskunde, astronomie en filosofie. Op 13 jarige leeftijd ontvlucht hij Spanje hij gaat in Fustat, nabij Cairo (Egypte) wonen. Hij verdient zijn geld als arts. Hij wordt aangesteld als arts aan het Hof van Sultan Saladin. Naast zijn werk als arts schrijft hij veel. Vier belangrijke werken zijn:
  • Commentaar op de Misjna (zijn uitleg op de misjna).
  • Mishne Tora (een systematisch overzicht van alle wetten uit de Talmoed en van de commentaren die hierop geschreven zijn).
  • Wegwijzer voor de Verdwaalden (in dit boek verklaart hij de grondbeginselen en denkbeelden van het Jodendom en slaat hij een brug te slaan tussen joodse traditie en wetenschap).
  • Verhandeling over de Komende Wereld (uitleg van de Messiaanse periode).

Eerst wordt het werk van Maimonides kritisch ontvangen door zijn mede-Joden. Maar later wordt hij alom gerespecteerd. Hij is een belangrijke Rishoniem (1038 tot 1440).

Rashi

Rashi, een Franse rabbijn, staat bekend om zijn encyclopedische kennis van de Mondelinge en Schriftelijke Tora. Hij beantwoordt de meest duidelijke vragen die opkomen wanneer de Tenach wordt bestudeerd. Dit is waarom tegenwoordig in zoveel Tora edities zijn uitleg naast de tekst staat. Ook schrijft hij commentaar op de hele Babylonische Talmoed. Rashi's schoonzoons worden een groep die bekend staat onder de naam Ba'alei HaTosefot.

Rashi leeft tot 1105 en overleeft de Eerste Kruistocht waarbij 30 procent van de Joden in Europa wordt afgeslacht.

Meer is te lezen in mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (III): Rome tot kruisvaarders.
© 2008 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 16-07-2008, laatst gewijzigd op 22-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 43: De Joden van Spanje"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.