Geschiedenis en Herzl

Religieuze geschiedenis Joden 62: het Zionisme

Infoteur: Etsel

Het Eerste Zionistische Congres in 1897 is een belangrijke gebeurtenis in de vestiging van de moderne staat Israël. Theodor Herzl is de grondlegger van het Politiek Zionisme. Hij schrijft het boekje Der Judenstaat waarin hij pleit voor een Joods thuisland. Het Zionisme is voor een groot gedeelte a-religieus wat de woede opwekt van de religieuze Joden. Toch zijn er ook religieus-zionisten. Ondertussen komen steeds meer Joden naar Palestina tijdens de Tweede en Derde Alija.


Theodor Benjamin Ze'ev Herzl (1860-1904)

Tijdens de Dreyfus Affaire komt Theodor Herzl tot de conclusie dat de enige oplossing voor het antisemitisme een eigen Joodse Staat is. Hij schrijft in 1896 het boek Der Judenstaat waarin hij pleit voor een Joods nationaal thuisland.

Hoewel Herzl niet de uitvinder is van het Zionisme is hij wel de drijvende kracht. Hij is een ideale leider; hij is goed geschoold (doctor in de rechten); een goede journalist die goed kan schrijven en praten; hij heeft goede politieke connecties; en hij is een charismatische persoonlijkheid.

In 1897 organiseert hij het Eerste Zionistische Congres in Bazel. Er zijn 197 gedelegeerden aanwezig uit 16 landen. In zijn dagboek schrijft Herzl dat er binnen 50 jaar een Joodse Staat zal zijn. Hij krijgt gelijk: 50 jaar en 9 maanden later op 14 mei 1948 wordt de Joodse Staat gesticht. Herzl maakt dit zelf niet mee. Hij sterft op 44 jarige leeftijd aan een hartaanval na een stormachtig congres waarin het voorstel werd gedaan om van Oeganda een Joodse Staat te maken.

Sleutelpersonen: Chaim Weizmann, David Ben Goerion en Asher Hersh Ginsberg

Belangrijke personen binnen de Zionistische beweging zijn:

Chaim Weizmann (1874-1952)
Weizman is een Russische scheikundige die in zijn jeugd in contact treedt met de Chovevei Zion beweging. Na Herzls dood wordt hij de leider van de Zionistische beweging. Hij vindt trouwens kunstmatige aceton uit, het belangrijkste ingrediënt in kruit dat later door de Britten in oorlog wordt gebruikt. Weizmann heeft goede contacten met Balfour die hem later een eigen Joods Nationaal Tehuis belooft.

David Ben Goerion (1886-1973)
David Ben Goerion is een heel charismatische leider. Hij arriveert in Israël in 1906 waar hij in de landbouw werkt. Hij wordt actief bij de Po'alei Zion beweging. Later wordt Ben Goerion de eerste premier van Israël.

Asher Hersh Ginsberg - Ahad HaAm (1856-1927)
Ginsberg is de grote intellectuele leider van de Zionistische beweging. Hij pleit voor een verlichte Joodse Staat dat het centrum wordt van moderne Joodse cultuur. Ginsberg staat ook model voor de vele Joden die het Jodendom hebben verlaten en hun heil zoeken in het Zionisme. Het Zionisme moet de Joods zijn trots weer teruggeven; een Jood die zelfstandig boer kan zijn, zichzelf kan verdedigen en het land kan opbouwen. De Zionisten noemen zichzelf Hebreeën in plaats van Joden. Ze veranderen hun oorspronkelijke Duitse, Russische of Jiddische naam in een Hebreeuwse naam. Ze willen een totaal nieuwe identiteit aanmeten die een einde maakt aan antisemitisme. Het zal echter blijken dat dit niet lukt. Antizionisme is tegenwoordig het grootste excuus voor antisemitisme. Ook denken deze Zionisten tevergeefs dat religie, die de Joodse identiteit bewaarde in de getto's en sjetls, niet meer nodig is in de eigen staat.

Joods religieuze reactie op het Zionisme

Van religieuze kant is er veel verzet tegen het Zionisme. Dit komt omdat de Zionisten erg anti-religieus zijn. De Tora en de mitswot (geboden) zijn de essentie van het Jodendom. Zonder deze ingrediënten is de Joodse natie als een lichaam zonder ziel. In de Tora staat heel duidelijk dat het alleen mogelijk is om in het land te wonen in welvaart door de Tora na te leven (zie Deuteronomium 7:6-11; 8:11-19; 10:12-13; 11:8-25). Zonder Tora is het niet mogelijk om een Joodse Staat op te richten. Zionisten doen er alles aan om Joden van het Jodendom weg te trekken. Zo worden Sefardische Joden geplaatst in anti-religieuze kibboetsiem.

Dit probleem tussen het seculiere Zionistische leiderschap en het rabbijnse leiderschap ligt aan de basis van het seculiere-religieuze debat in het huidige Israël. Dit is de reden dat de meerderheid van de charediem (ultra-orthodoxen Joden) niet deelnemen aan veel instituties in het land, zoals het leger en religieuze staatsscholen.

Niet alle religieuzen zijn anti-Zionisten. Er zijn joden die Religieus-Zionist zijn. De grondlegger van het religieus-zionisme is Rabbijn Abraham Izaäk Kook (1865-1935). Hij ziet Gods hand in de terugkeer naar Israël. Hij schrijft er een boek over: Orot (Lichten). In 1921 wordt hij de eerste Opperrabbijn in Palestina.

In 1902 wordt de Mizrachi (merkaz roechani = spiritueel centrum) Beweging opgericht die trouw houdt aan de richtlijnen van de Tora. Tegenwoordig vormen de Mizrachi de nationaal religieuzen die sterk verwant zijn met de 'kolonisten' beweging. Meer is te lezen in het artikel modern-orthodox Jodendom en religieus-zionisme.

De Reform Joden zijn tegen het Zionisme (voor meer informatie zie het artikel Reform (Liberale) Joden.

Tweede en Derde Alija

Hoe de reacties in de Joodse wereld ook zijn er blijven Joden naar Palestina komen. Tijdens de Eerste Alija (1882-1891) komen 30.000 Joden naar Israël. Tijdens de Tweede Alija (1904-1914) vinden 40.000 Joden hun weg naar Israël. Tijden de Derde Alija (1919-1923) komen 35.000 Joden naar het land. De droom wordt langzaam realiteit.

Meer over de Joodse geschiedenis is te lezen in mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (V): modern Israël tot heden.
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 16-11-2008, laatst gewijzigd op 25-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 62: het Zionisme"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.