Bijbelse geschiedenis 29: de tien plagen van Egypte

Met tien plagen treft God de Farao en Egypte. Na elke plaag belooft Farao het volk Israël te laten gaan, maar telkens verstokt zijn hart. De eerste negen plagen zijn een teken van Gods almacht. Het begint met bloed, dan kikkers, ongedierte, wilde dieren, veepest, zweren, hagel, sprinkhanen en duisternis. De tiende plaag, de dood van de eerstgeborenen mannen en beesten, wordt als een echte straf gezien. Pas dan laat Farao de Israëlieten vertrekken. De Exodus is een feit.

De tien plagen in Egypte

eerste plaag bloed
Wanneer Farao blijft weigeren de kinderen van Israël te laten gaan waarschuwen Mozes en Aäron hem dat God zowel hem als het volk zal straffen. Allereerst verandert het water van Egypte in bloed. Mozes loopt met Aäron naar de oever van de rivier. Daar heft Aäron zijn staf op en slaat op het water dat verandert in bloed. Alle mensen van Egypte en de Farao zien dit wonder; zij zien de vissen sterven als het bloed over het land stroomt en ze draaien zich met afschuw om vanwege de enorme stank van het heilige water. Het is voor hen onmogelijk om uit de rivier de Nijl te drinken dat beroemd is om zijn heerlijke smaak; en zij trachten diep in de grond te graven op zoek naar water. Helaas voor de Egyptenaren is al het water van Egypte in bloed veranderd. De vissen sterven in de rivier en de meren en een week lang lijden mens en dier aan een verschrikkelijke dorst. Toch geeft Farao niet toe.

tweede plaag kikkers
Na een nieuwe waarschuwing komt de tweede plaag over Egypte. Aäron strekt zijn hand over de wateren van Egypte en er komen overal kikkers tevoorschijn. Zij bedekken het gehele land en ze komen de huizen en slaapkamers binnen; overal vindt de Egyptenaar kikkers. Het gekwaak vult de lucht. Nu wordt Farao bang en hij vraagt Mozes en Aäron tot God te bidden om de plaag te laten stoppen met de belofte dat hij het Joodse volk onmiddellijk laat gaan. Maar nadat de kikkers verdwenen zijn, verbreekt hij zijn belofte en weigert de kinderen van Israël te laten vertrekken.

derde plaag ongedierte
Dan beveelt God Aäron het stof van de aarde met zijn staf te slaan en binnen korte tijd lopen er ongedierte rond. Mensen en beesten lijden enorm van de plaag. Hoewel de hulpen van Farao er zeker van zijn dat dit Gods straf is, verstokt het hart van Farao en blijft hij bij zijn standpunt de Joden in slavernij te houden.

vierde plaag: wilde dieren
De vierde plaag betreft hordes wilde dieren die alles op hun pad vernielen. Alleen in de provincie Goshen waar de kinderen van Israël wonen is men gevrijwaard van deze plaag. Opnieuw belooft Farao het volk Israël te laten gaan op voorwaarde dat ze niet te ver weggaan. Mozes bidt tot God en de wilde dieren verdwijnen. Maar spoedig nadat ze verdwenen zijn, trekt Farao zijn belofte in.

vijfde plaag: veepest
God zendt vervolgens een fatale veepest dat de meeste huisdieren van Egypte doodt. De mensen hebben groot verdriet dat hun mooie paarden, de trots van Egypte, doodgaan; dat alle het vee verloren gaat; en dat alle dieren die ze als goden aanbidden worden getroffen door de plaag. Ze zien bovendien dat het vee van de Israëlieten in leven blijft. Toch blijft het hart van de Farao verstokt en laat hij de Israëlieten niet vertrekken.

zesde plaag: zweren
De zesde plaag is zo pijnlijk en verschrikkelijk dat het de Egyptenaren met afschuw treft. God beveelt Mozes roet uit de smeltovens te halen en in de lucht te gooien. Mozes doet dit en het roet daalt neer op mens en dier die zweren krijgen.

zevende plaag; hagel
Bij de zevende plaag wordt Egypte getroffen door hagel. Mensen moeten schuilen in hun huizen; het vee staat in de schuren. De hagel richt dood en verderf aan. Opnieuw wordt Goshen niet getroffen en het gebied bloeit volop. Dan geeft Farao aan Mozes toe dat hij heeft gezondigd. Hij vraagt Mozes tot God te bidden om de hagel te doen stoppen. Hij zal dan het volk laten gaan. Mozes vraagt God om de hagel te stoppen, maar Farao's hart blijft verstokt.

achtste plaag: sprinkhanen
Farao stelt voor dat alleen de mannen naar de woestijn gaan en dat de vrouwen en kinderen achterblijven. Mozes en Aäron accepteren dit aanbod niet. Farao wordt kwaad en beveelt hen het paleis te verlaten. Mozes waarschuwt dat er een nieuwe plaag zal komen. Maar het hart van Farao blijft verstokt, ondanks dat zijn adviseurs hem adviseren toe te geven.
Nadat Mozes het paleis heeft verlaten reikt hij zijn hand naar de hemel en een oostenwind brengt een enorme hoeveelheid sprinkhanen het land binnen. Egypte wordt helemaal kaal gevreten. Farao roept opnieuw Mozes en Aäron bij zich. Hij vraagt hen tot God te bidden de plaag te stoppen. Dat gebeurt ook. Maar het hart van Farao blijft verstokt en hij laat de kinderen van Israël niet vertrekken.

negende plaag: duisternis
De negende plaag volgt. Het land wordt overvallen door duisternis. De Egyptenaren kunnen geen hand voor ogen zien. Hun angst is groot en ze blijven vastgelijmd aan hun plaatsen waar ze zitten of staan. Alleen in Goshen is licht. Maar niet alle Joden worden van deze plaag gered. Er zijn een aantal die liever Egyptenaar willen blijven en assimileren. Deze mensen sterven tijdens de duisternis. Farao tracht opnieuw te onderhandelen. Maar dit draait op een mislukking uit. Hij dreigt Mozes en Aäron te doden als ze nog eens langskomen. Mozes zegt dat het niet nodig is om Farao nog een keer te zien. God heeft besloten Egypte met nog één plaag te treffen waarna Farao onvoorwaardelijk toestemming zal geven de kinderen van Israël te laten vertrekken. Precies om middernacht zal God over Egypte gaan en alle eerstgeboren mannen en beesten doden. De kinderen van Israël zullen gespaard blijven. Farao zal uiteindelijk smeken dat de Joden het land verlaten. Met deze woorden verlaten Mozes en Aäron de woedende Farao.

Het Pesach offer
Op de eerste dag van de maand Nissan, twee weken voor de Exodus zegt God tegen Mozes en Aäron dat de kinderen van Israël op de tiende van de maand een lam moeten nemen en op de veertiende moeten slachten. Het bloed van het lam moet op de deurposten worden gesmeerd zodat God de huizen niet zal treffen. Het vlees van het lam zal worden gegeten. Voor zeven dagen zullen de Joden ongezuurd brood eten. Alle generaties die hierna komen zullen dit feest vieren. Hoewel het lam een heilig dier is voor de Egyptenaren, durven de Joden het dier toch te offeren.

tiende plaag: dood van de eerstgeborenen
Op de nacht van veertien op vijftien Nissan doodt God alle eerstgeborenen van het land Egypte. Farao roept Mozes en Aäron bij zich en smeekt hen hun volk mee te nemen. Ondertussen bereiden de Israëlieten hun haastige vertrek voor. Met kloppend hart eten zij in groepen het Pesach lam voor middernacht, zoals hen bevolen is. De vrouwen nemen uit de ovens de ongezuurde broden die met het vlees van het geroosterde lam wordt gegeten. Wanneer ze uiteindelijk uit Egypte trekken vergeten ze de beenderen van Jozef niet mee te nemen.

Exodus

Dus de kinderen van Israël worden bevrijd van het juk van hun onderdrukkers op de 15de dag van Nissan in het jaar 2448 van de schepping van de wereld. Er zijn 600.000 mannen vanaf 20 jaar oud, die samen met hun vrouwen en kinderen en vee de grens van Egypte overschrijden. Veel Egyptenaren en niet-Joden vergezellen hen. De Egyptenaren die achterblijven hebben hen nog veel goud en zilver en kleding meegegeven zodat de belofte van God aan Abraham uitkomt dat de kinderen van Israël rijk zullen zijn. Met hen mee reist een wolkenzuil gedurende de dag en 's nachts is er een vuurzuil die hen licht geeft. Deze goddelijke boodschappers leiden niet alleen de kinderen van Israël op hun weg, maar maken ook de weg voor hen vrij.

Meer over de Bijbelse geschiedenis is te lezen in mijn special Bijbelse geschiedenis II: van Jakob tot Mozes.