Wie waren de patriotten?

Wie waren de patriotten? Waren dat piraten, maar dan anders? Nee, weinig vergelijking. Om daar achter te komen moeten we een paar eeuwen terug.

De opkomst van de patriotten ligt in het einde van de 18e eeuw. Europa verkeerde in een barre toestand, en Nederland had het zwaar te verduren, na haar inzakking ten opzichte van de ‘Gouden Eeuw’. De macht, evenals het geld, was dan ook in handen van een klein groepje, de welstand, die dit ook binnen eigen kring hield. Het volk leed onder de, voor velen erbarmelijke, omstandigheden, maar keek uitzichtloos toe.

In Frankrijk speelde dit ook. De frustraties daar liepen echter dermate op, dat het volk in opstand kwam met haar ‘verlichting’. Zij bestempelden hun zege met het bestormen van de Bastille, alsmede het onttronen en onthoofden van koning Lodewijk XVI. ‘Liberté, Egalité, Fraternité’, was hun kreet. Een kreet die zich over heel Europa verspreidde, ook in Nederland.

De Nederlanders waren het logischerwijs ook beu, maar een georganiseerde overname zoals de revolutionaire in Frankrijk dat deden, was in hun ogen niet realistisch. Zodoende probeerden zij zich discreter te organiseren, totdat ze omvangrijk genoeg waren. Velen sloten zich bij de patriotten aan, en de patriotten werden dan ook steeds invloedrijker. Ook werden patriottische organisaties opgericht als ‘De Maatschappij tot het Nut van het Algemeen’, beter bekend als ‘Het Nut’. Zij zetten zich in voor onderwijs en welzijn voor iedereen.

De opstand werd dus steeds groter, en dat zat de voorname machthebbers niet lekker. Zij wisten dat ze actie moesten ondernemen. De patriotten waren dan ook steeds vaker actief, en ook steeds gevaarlijker. Het kon dan ook niet lang uitblijven; de koning van Pruisen had nog eenmaal bijgestaan om de patriotten terug in hun huizen te dringen, maar toen de Nederlandse Verlichting gesteund werd door het Franse leger, moesten de machthebbers op hun knieën. Nederland was nu van het volk. In 1795 werd dan ook de opvolger van ‘De Zeven Verenigde Nederlanden’ opgericht: ‘De Bataafse Republiek’. Hierin was Nederland geen gedecentraliseerd verbond tussen een paar kleine staatjes, maar een gecentraliseerde eenheidsstaat met uiteraard ook één bestuur.

Na het bereiken van deze doelstelling waren de patriotten natuurlijk nog niet uitgespeeld. Zij hebben nog over een aanzienlijk tijdsbestek inspeel gehad op de Nederlandse Republiek, zoals het samenstellen van een onderwijswet. Bij het bereiken van de uiteindelijke doelstelling; onderwijs en welzijn voor iedereen, waren de patriotten geen feit meer; dit gebeurde honderden jaren later. © 2007 - 2008 Wez_, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 27-03-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Wez_ is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Vaderlandse Geschiedenis - de 18de eeuw: In deze reeks over de Vaderlandse Geschiedenis zal de 18de eeuw worden besproken, deze liep van 1700 tot 1800. Dit artikel gaat over de belangrijkste personen, gebeur…
• Samenvatting Geschiedenis examenkatern VWO hoofdstuk 1: Een samenvatting geschiedenis van het examenkatern "de koloniale relatie tussen Nederland en Nederlands-Indië" voor VWO. Deze samenvatting gaat over ho…
• Canon - Vaderlandse Geschiedenis: 'De canon is een geheel van belangrijke personen, teksten, kunstwerken, voorwerpen, verschijnselen en processen die samen laten zien hoe Nederland zich ontwikkeld heeft tot…
• Corneliszoon: Uitvinder van de Zaagmolen: Er had geen gouden eeuw geweest zonder zaagmolen. Boven Amsterdam lag het eerste industriegebied in de wereld. Krelis Lootjes uit Uitgeest heeft een belangrijke rol…
• LED, mooie verlichting voor binnen en buiten: LED verlichting is er al weer even en is steeds meer “gewoon” in het assortiment van verlichting voor binnen en buiten. Wat is LED en wat maakt LED anders.