Het laatste tsarenpaar

In het Romanov-Rusland was de tsaar het hoofd van de Russisch-orthodoxe kerk. Nicolaas en Alexandra waren beiden diepgelovig en omringden zich in hun dagelijks leven met vele religieuze voorwerpen. Zelden is een persoonlijk verhaal zo verweven geweest met de loop van de geschiedenis als dat van de laatste tsarenfamilie van Rusland.

Tsaar Nicolaas

Nicolaas werd op 6 mei 1868 geboren en na de moord op zijn grootvader Alexander II werd hij op 13-jarige leeftijd de troonopvolger. Zijn ouders gaven hem een ongecompliceerde jeugd, een uitzondering voor een tsarenkind. Op zoek naar een bruid valt zijn keuze op het verre familielid Alix van Hessen, een kleindochter van de Britse koningin Victoria.

Op 26 november 1894 zijn zij getrouwd vanaf die tijd heette zij Alexandra Fjodorovna. Nicolaas en Alexandra hebben een hecht gezinsleven met hun vier dochters, maar volgens de wet kan de titel alleen overgaan op mannelijke nakomelingen en de noodzaak van een zoon werd steeds groter. Hier heeft Alexandra erg onder geleden, maar uiteindelijk werd er toch een troonopvolger geboren. Helaas bleek al snel dat Aleksej leed aan hemofilie, een bloedziekte waarbij iedere val of wond fataal kon zijn. In 1905 ontmoet het tsarenpaar Raspoetin, een priester uit Siberië en doordat hij hen hoop gaf op genezing van hun zoon kreeg hij grote invloed op hun beider leven, het hof en de Russische politie. Zijn invloed werd zelfs zo groot dat hij in 1916 werd vermoord door de Russische adel.

Nicolaas II een zwak leider

In tegenstelling tot zijn voorgangers is Nicolaas II een zwak leider. Hoewel hij aan het hoofd van de regering staat, bemoeit hij zich weinig met nationale politiek. In 1904 verliest Rusland op het slagveld van Japan en is er de Bloedige Zondag waarop duizenden Russen worden doodgeschoten als zij de tsaar een petitie willen aanbieden met aanbevelingen voor hervormingen.

Aanvankelijk wil de tsaar zijn absolute macht niet opgeven, maar in 1905 komt er toch een grondwet, een kabinet en een parlement. Te midden van deze strubbelingen vierde de Romanov-dynastie in 1913 zijn 300-jarig bestaan. Kort daarop breekt de Eerste Wereldoorlog uit. Ondanks de onwil van Nicolaas deel te nemen aan een Europese oorlog, verklaarde Rusland in juli 1914 de oorlog aan Duitsland.

Russische politiek

Eind 1916 raakte de Russische politiek in een stroomversnelling en werd het lot van Nicolaas bezegeld. De moord op Raspoetin, de talloze oorlogsslachtoffers, de starheid van de adel en de moeizame verhouding tussen tsaar, het kabinet en
de Doema (het Russische parlement) maakten zijn positie onhoudbaar. Uiteindelijk trad hij af op 2 maart 1917 en vestigde zich, ver van de politiek, in Tsarkoje Selo. Vanwege de oprukkende bolsjewieken, de communisten, besloot de regering hem en zijn gezin in augustus 1917 te verplaatsen naar Tobolsk, in Siberië.

Na de machtsovername door de bolsjewieken in oktober 1917 werd de tsarenfamilie beschouwd als een blijvend gevaar voor het communisme. In april 1918 vertrok het gezin naar Jekaterinenburg in de Oeral. En het was daar dat de gehele familie op 17 juli werd doodgeschoten in de kelder van het Ipatievhuis, waarna hun lijken werden verbrand en verstopt in de bossen. Pas einde 20ste eeuw werden de overblijfselen ontdekt en in 1998 volgde dan ook de bijzetting in de Peter en Paul-vesting van Sint-Petersburg. © 2007 - 2010 Zondagskrant, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 09-04-2007, laatst gewijzigd op 16-11-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zondagskrant is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De laatste zes Russische tsaren: Om te onthouden wie de laatste zes russiche tsaren waren is een handig ezelsbruggetje bedacht: panaan. Dit staat voor Paul I, Alexander I, Nicolaas I, Alexander II, Alexander…
• Tsaar Nicolaas II: Hij heeft een warme, ongecompliceerde jeugd gehad, wat eigenlijk wel iets bijzonders was voor een troonopvolger. Hij was nog vrij jong toen zijn vader hem de wereld in stuurde, hij reisde…
• Religieuze geschiedenis Joden 56: De Tsaren en de Joden: In Tsaristisch Rusland worden pogroms georganiseerd tegen de Joden om de massa af te leiden van het corrupte regime. Joden worden gezien als zondebok…
• Expositie Aan het Russische Hof, 20 jun '09 - 31 jan '10: Het rijke hofleven van de tsaar staat centraal in de openingsexpositie van de Hermitage. Maar liefst 1800 objecten nemen de kijker mee naar het Russi…
• Biografie Raspoetin: Wie de film Anastacia heeft gezien heeft zeker gehoord van Raspoetin, maar wie was deze man nu echt?