Paarden: man en paard

Het paard is één van de oudste gedomesticeerde dieren ter wereld. Daar vooraf ging heel wat ellende, welke er onder andere voor gezorgd had dat het paard enkele malen bijna uitgestorven raakte. In dit artikel wordt beschreven hoe de mens in de loop der eeuwen de omgang met het paard veranderde.

Oude Wereld

Toen de paarden zich eenmaal in de Oude Wereld hadden gevestigd, bleven ze nog lange tijd onbereikbaar voor de primitieve mens. Hun snelheid, de oplettendheid van de hengsten die de kudden bewaakten, hun scherpe zintuigen en hun sterke instinct tot zelfbehoud voorkwamen dat ze ten prooi vielen aan krijgslisten of onverhoedse aanvallen.

Oude Steentijd

Pas in de Oude Steentijd, ruim twintigduizend jaar geleden, slaagde de mens erin, de begeerde wilde dieren te overmeesteren door na te gaan waar en wanneer de jaarlijkse grote trek plaatsvond en vervolgens een massale slachtpartij aan te richten. De mensen uit de Oude Steentijd maakten jacht op allerlei soorten paarden voor het vlees.

Grootste slachting
De grootste slachting aller tijden heeft waarschijnlijk plaatsgevonden bij Solutré, een gehucht in het gebied tussen de Saône en de Loire. De botten die bij Solutré zijn aangetroffen, lagen verpreid over een gebied dat ongeveer vijf vierkante kilometer bestrijkt. Aan de hand van de vondsten in dit knekelveld heeft men kunnen vaststellen dat de primitieve mens zijn slachtoffers eerst van het vlees ontdeed en vervolgens inkervingen maakte in de schoongemaakte botten, om het merg eruit te zuigen.

Het paard waarop in Solutré jacht werd gemaakt was 1,30 à 1.40 meter hoog en verschilde uiterlijk niet veel van het Przewalski paard.

Huisdier

In Egypte en sommige andere landen bleef men tot ongeveer 1000 v. Chr. jacht maken op paarden. Maar elders was men begonnen de wilde paarden die werden gevangen te gebruiken in plaats van ze te doden. Al omstreeks 3500 v. Chr. werd het paard als huisdier gehouden, waarschijnlijk het eerste in Midden-Azië, al bestaat daarover nog geen zekerheid. Het is niet aan te nemen, dat de kleine paarden van de nomaden als trekdier werden gebruikt. Veel waarschijnlijker is, dat ze als rundvee in kudden werden gehouden en gehoed, als leveranciers van melk, vlees en leer.

De theorie dat het paard het eerst door Aziatische volkeren als huisdier werd gebruikt, wordt gesteund door de gegevens over de Arische verovering van Noord-Europa, India en Perzië. De Ariërs bezetten het uitgestrekte gebied dat tegenwoordig Aziatisch Rusland wordt genoemd. Het is onwaarschijnlijk dat dit volk deze gebieden heeft kunnen veroveren en bezetten zonder de hulp van paarden.

De eerste bezitters

De eerste paardenbezitters ontdekten al spoedig de mogelijkheden van het paard. De uitvinding van de eerste beginselen van de rijkunst wordt toegeschreven aan de volkeren van Noord-Azië en sindsdien heeft het paard zich snel aan de eisen van de mens aangepast. Tegen het eind van de Bronstijd, ongeveer drieduizend jaar geleden, speelde het paard al de hoofdrol in een van de activiteiten die van levensbelang waren voor de mens, de oorlogvoering. een ding was duidelijk geworden, een onderscheid waarvan voor het eerst gewag zou worden gemaakt in de teksten van het Oude Testament: het paard was "het dier van de oorlog", zoals de ezel "het dier van de vrede" was. En zo zou het nog duizenden jaren blijven...

paardenrassen

Bent u geïnteresseerd in informatie over paardenrassen? Klik dan hier. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 10-06-2007, laatst gewijzigd op 23-03-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Pony, kenmerken van de pony en ponyrassen: Als we een klein paard in de wei zien staan dan zeggen we meteen, dat het een pony is. Maar wat het woord pony nu echt betekent is niet algemeen bekend. Dat is op z…
• De Welsh Mountain Pony - sectie A: Toch bijna iedere paardenliefhebber kent wel het ras Welsh Pony, maar als je het eens van dichterbij bekijkt zit het stamboek toch wel heel ingewikkeld in elkaar. Dit artik…
• Euthanasie en destructie bij paarden: Euthanasie wordt in de meeste gevallen in de dierenartsenpraktijk gedaan tenzij het dier zo’n ernstige botbreuk heeft dat het paard niet meer vervoerd kan worden. U kunt…
• Veilig paardrijden: Als je bij een paard bent moet je alles rustig en gecontroleerd doen. Je moet bijvoorbeeld niet gaan schreeuwen of rare sprongen maken.
• Paarden en Pony's: verwaarlozing en mishandeling: Nederland telt ongeveer 400.000 paarden en pony's. In de afgelopen jaren is verwaarlozing van deze dieren behoorlijk toegenomen. In 2006 werden er nog 1730 k…