De geschiedenis van Kreta

Kreta wordt wel gezien als de bakermat van de Europese beschavingen. Dit komt door de Minoïsche cultuur, die al in 3300 voor Christus opkwam en wordt gezien als een grote beschaving. De periode eindigde in een verovering door de Myceners. Na deze periode kende Kreta echter nog lang geen rust. Het eiland is overheerst geweest door de Romeinen, Arabieren, Byzantijnen, Venetiërs en Turken. Door vele aanvallen, opstanden en diplomatieke acties is Kreta uiteindelijk deel geworden van Griekenland.

Minoïsche periode

Tussen 3300 en 1450 voor Christus was de Minoïsche periode op Kreta. Vanwege de ligging van het eiland kon er veel handel gedreven worden. Dit en de vruchtbare grond zorgden voor een grote welvaart en een vroege beschaving. De Minoïsche beschaving wordt gezien als de eerste grote beschaving in de omgeving van de Egeïsche zee. Uit deze periode zijn nog veel ruïnes te vinden. De muren zijn meestal beschilderd met mensen en dieren, maar ook met planten, optochten en mythische wezens.

Over oorzaak van het einde van de Minoïsche periode is nog veel discussie. Sommigen beweren dat het komt door de uitbarsting van de Thera, vergezeld met een aardbeving. Echter tonen bepaalde bronnen dat deze pas twee eeuwen na het einde van de Minoïsche periode plaatsvonden. Uiteindelijk is Kreta veroverd door de Myceners uit het Griekse vasteland. Dit was het definitieve einde van de Minoïsche cultuur.

Na de Minoïsche periode

De eeuwen na de Minoïsche periode stonden vooral in het teken van verschillende oorlogen. De Romeinen, Arabieren, Byzantijnen, Venetiërs en Turken hebben allemaal op een bepaald moment in de geschiedenis over het eiland geregeerd.

Romeinen

Tussen 67 voor Christus tot 365 na Christus was Kreta een provincie van Rome. In deze periode werden veel tempels gebouwd. De economie van het eiland bloeide door de vele handelsmogelijkheden. In 365 vond er een zware aardbeving plaats in Kreta, gevolgd door een tsunami. Hierbij werden vele gebouwen vernietigt en veranderde het gehele profiel van het eiland. Delen van West-Kreta kwamen in sommige gevallen negen meter hoger te liggen.

Arabieren

In 824 wisten de Arabieren Kreta te veroveren. Ze bouwde de stad Chandakas op de plaats waar nu Heraklion ligt. Deze stad werd tot het einde van de bezetting in 961 een centrum voor slavenhandel en piraterij op andere Griekse eilanden. In 961 werd Kreta door Generaal Nikiforos Fokas bevrijdt.

Byzantijnen

Generaal Nikiforos Fokas vocht negen maanden tegen de Arabiers op Kreta. Volgens de verhalen heeft hij 3000 schepen ingezet in deze operatie. De generaal werd later keizer van Byzantium. In de periode onder de Byzantijnen kende Kreta een economische bloei. De bevolking groeide ook, aangezien veel bewoners uit Constantinopel zich op Kreta vestigden.

Venetiaanse periode

In 1204 kwam Kreta in handen van Bonifatius van Montferrato. Hij had keizer van Venetië kunnen worden, maar Boudewijn de 6e van Henegouwen werd boven hem verkozen. Bonifatius kreeg Kreta toegewezen, maar hij verkocht het eiland aan Venetië. De Venetianen hadden grote stukken grond aan militairen toegewezen, waar de oorspronkelijk Kretenze bevolking niet blij mee was. Er waren tal van opstonden gedurende de Venetiaanse periode.

Toen in 1454 Constantinopel viel kwamen de Venetianen en Kretenzers dichter bij elkaar, waarschijnlijk door angst voor de Ottomanen. Vanaf deze tijd kende Kreta gedurende twee eeuwen een enorme bloei, zowel economisch als cultureel. Achterblijfsels van de Venetiaanse periode zijn onder andere de steden Heraklion, Chania en Rethymnon.

Turkse periode

In 1645 viel het Ottomaanse Rijk Kreta binnen. Het duurde 21 jaar voordat het gehele eiland bezet was. Veel van de bewoners waren in die tijd gevlucht, de rest werd verplicht zich tot de Islam te bekeren en hoge belastingen te betalen. In 1821 was de opstand van de Grieken tegen de Turken. Kreta probeerde met de rest van Griekenland mee te gaan, maar de Turken riepen hulp in van Egypte. De opstand werd de kop in gedrukt. In 1830 werd Kreta een Egypte geschonken, in 1841 kwam het weer in handen van de Turken. De opstanden gingen intussen door.

In 1879 werd onder internationale druk het verdrag van Chalepa afgedwongen. Hierdoor kregen Kretenzers meer vrijheid. Grieks werd als officiële taal erkent. Op 18 juli 1898, na meer hevige opstanden, kreeg Kreta autonomie. Het aanwezige Turkse leger begon te moorden en plunderen. De stad Heraklion werd bijna helemaal vernield. Pas nu reageerde de rest van de wereld echt, de terugtrekking van de Turken werd versneld.

Kretenzische staat

In 1898 was de Kretenzische staat een feit. Prins Georgios, zoon van de koning van Griekenland, werd tot gouverneur benoemd. De bevolking van Kreta was echter nog steeds niet tevreden. Ze wilden aansluiting bij Griekenland. De grote mogendheden (Engeland, Frankrijk, Rusland en Italië) hadden echter hun eigen belangen. Ze wilde niet dat Kreta zich aansloot bij Griekenland. Na een opstand in maart 1905 begon de druk op aansluiting toe te nemen. In 1913, nadat Griekenland de Balkanoorlog had gewonnen, werden Kreta en Griekenland eindelijk herenigt.

En daarna

Na de hereniging met Griekenland hielp Kreta mee om de verloren gebieden van Griekenland te heroveren. Tijdens de wereldoorlogen hebben de Kretenzers ook meegevochten, vooral de ‘Strijd om Kreta’ uit 1941 is erg bekend. Hierin werden 3000 Duitse parachutisten die Kreta wilden bezetten gedood. Echter tegen hoge kosten.

Na de tweede wereldoorlog heerste er armoede op Kreta. Inmiddels kent Kreta weer bloei en is het één van de meest welvarende gebieden van Griekenland. Dit komt door onder ander het toerisme en de landbouw.