Modern Israël 5: De Joodse connectie met Palestina

In Peki'in (Galilea) woont de familie Zianati die daar onafgebroken heeft gewoond sinds de Joden in het jaar 70 uit Palestina zijn verdreven. En er nog meer Joden in voornamelijk Galilea gebleven. De Palestijnse Talmoed ontstond er. En in het jaar 1000 woonden zelfs 300.000 Joden in Palestina. Pas met de komst van de Kruisvaarders bleven slechts 1000 Joodse families in het land over. Sindsdien zijn er altijd wel Joden in Palestina geweest.

Joodse immigratie naar Palestina

Heilige Joodse stad Safed
Nadat de Kruisvaarders door de moslims in Palestina waren verdreven konden Joden weer naar het land emigreren. Ze kwamen uit Noord-Afrika en Europa (voornamelijk Spanje). Zo'n 5000 Sefardische Joden vestigden zich in het Heilige Land. De Spaanse Inquisitie leidde ertoe dat nog eens 8000 Joden Palestina binnenkwamen. Ondertussen had het Ottomaanse Rijk bezit genomen van Palestina en dat kwam de Joden aanvankelijk ten goede. Er kwamen veel Kabbalisten het land binnen in afwachting van de Eindtijd. Velen vestigden zich in Safed. In de 17de en 18de eeuw werden ze vergezeld door Asjkenazische Joden, de meesten waren chassidiem waarvan er velen de Kabbala bestudeerden. Aan het begin van de 18de eeuw woonden al 16.000 Joden in Safed. Velen bleven nog afhankelijk van liefdadigheid uit het buitenland, maar er waren ook die zelf werkten: schoenmakers, kooplui en zelfs boeren.

Heilige Joodse steden: Tiberias, Hebron en Jeruzalem
In de rest van Palestina woonden minder Joden. Een poging zich in Tiberias te vestigen mislukte grotendeels. Latere pogingen mislukten ook vanwege Arabische weerstand. Toch woonden er een aantal Arabisch sprekende Joden in de stad. Een andere plaats waar Joden zich vestigden was Hebron. Op het hoogtepunt in 1890 woonden daar nauwelijks 1500 Joden rond drie of vier Talmoed academies. Na de Romeinse vernietiging van Jeruzalem zetten Joden 3,5 eeuw lang geen stap meer in de stad. Onder Arabische overheersing keerden een handvol Joden terug. En zelfs ten tijde van de Kruisvaarders wisten enkele Joden zich te handhaven. Tijdens de Ottomaanse overheersing was het moeilijk voor Joden om in Jeruzalem te wonen. Zo'n 1500 Joden o.l.v. Rabbijn Juda de Chassied trachten zich in de stad te vestigen. Maar 500 van hen sneuvelden al voor ooit de stad te hebben bereikt. Van de rest wisten slechts 30 families zich voor 2,5 decennia te handhaven.

In 1837 werd Safed door een aardbeving getroffen. De meeste overlevende Joden vluchtten naar Jeruzalem en Hebron. De rest die bleef waren voornamelijk vrome Joden. In totaal leefden er rond 1837 zo'n 6000 Joden in de vier heilige steden.

Palestina in het Europese bewustzijn

Europese aandacht
Palestina kwam onder de aandacht van Europa toen Napoleon Egypte binnenviel in 1798. Ook waren er later de Russische dreiging van het Ottomaanse rijk ende Britse bezetting van Cyprus in 1878 en van Egypte in 1882. Palestina kreeg de aandacht van Europa door verbeterde communicatie, groeiend toerisme en archeologische opgravingen.

Protestantse belangstelling voor het Heilige Land
Deze ontwikkelingen gingen gepaard met de opkomst van Brits Protestants Evangelisme die een hernieuwde belangstelling had voor het Heilige Land. De Joden werden gezien als een levend bewijs van Gods waarheid. Belangrijke personen van deze evangelische stroming waren Edward Ashley en Laurence Oliphant. Zij zetten zich in voor het herstel van het Joodse Tehuis in Palestina. Er waren ook schrijvers uit de Romantische Periode die zich inzette voor de Joodse zaak: Benjamin Disraeli, Lord Byron, Sir Walter Scott en George Eliot. De Joden zelf bekeken dit overigens met enige argwaan. Toch had dit proto-Zionisme als gevolg dat Europa zich ging bemoeien met Palestina. Napoleon riep de Joden van Azië en Afrika op zich in Jeruzalem te vestigen. Later zagen de Britten de mogelijkheid in om de Joden de Britse belangen te laten dienen in het Heilige Land. Maar met de Krim Oorlog en de Libanese crisis van 1860 zagen juist christelijke proto-Zionisten in Frankrijk om een Joodse buffer staat in Palestina op te richten.

Meer informatie: Modern Israël I:Joods nationalisme en terugkeer naar Palestina.