Modern Israël 13: Theodor Herzl en Achad Ha'am

De intellectuele opponent van Theodor Herzl was Asher Ginzberg die bekend stond als Achad Ha'am. Hij groeide op in een Chassidische familie in de Pale Settlement. Hij specialiseerde zich in alle talen van Europa. Op 17-jarige leeftijd trouwde hij met een meisje dat hij tijdens het huwelijk voor het eerst zag. Later ging hij in Odessa wonen dat het Joods intellectueel centrum was. Vervolgens kwam hij in Londen terecht en werkte als accountant voor Wissotzky Tea Company.

Cultureel Zionisme

Hoewel antisemitisme zijn drijfveer was om Zionist te worden legde hij nadruk op cultureel Zionisme en niet het Politiek Zionisme zoals Theodor Herzl dit deed.

Chovevei Zion

Toen Achad Ha'am in Odessa aankwam werd hij actief lid van Chovevei Zion. Hier gaf hij zijn kritiek op de vroegste infiltratie methoden van het Zionisme. In het artikel 'Lo zeh haderech' (Dit is niet de weg) benadrukte hij dat de basis van Joods nationale opleving in Europa zelf niet in staat was om nederzettingen in Palestina te steunen. Hij streefde naar het versterken van het ideaal van spirituele eenheid totdat de dag komt dat het realiteit wordt. Zijn lezers vroegen zich af hoe het mogelijk was om een Joodse culturele heropleving te beginnen allen op basis van een gezonde sociale en economische infrastructuur in de Jisjoev (Joodse gemeenschap in Palestina). Achad Ha'am wijzigde zijn standpunt iets. Hij gaf toe dat agrarische nederzetting inderdaad een waardevol idee was. Toch zag hij het land Israël als een noodzakelijk 'nationaal spiritueel centrum' voor het opleven van het Jodendom in de wereld. Zijn obsessie met spirituele en culturele bewustzijn begon aan te slaan zelfs bij de Praktisch Zionisten. Chaim Weizmann zag Achad Ha'am als de Ghandi van Israël.

B'nai Mosje

In 1899 richtte Achad Ha'am binnen Chovevei Zion de elite groep B'nai Mosje op. Deze ging zich bezighouden met landaankopen die later door het Joods Nationaal Fonds zou worden voortgezet. Ook publiceerde de groep nieuwsbrieven met accurate informatie over de Jisjoev (Joodse gemeenschap in Palestina). Daarnaast richtte ze de eerst Hebreeuws talige school op in Jaffa en later Hebreeuwse bibliotheken door heel Palestina. Tevens werden in Rusland een aantal seculiere Hebreeuwse scholen opgericht en de invloedrijke Achiasaf Uitgeverij Maatschappij. Na de eerste Zionistische Congressen werd B'nai Mosje ontbonden. De invloed van Herzls actieve Zionisme bleek groter te zijn.

Kritiek op het Politiek Zionisme van Herzl – de Fractie

Achad Ha'am ging zich steeds kritischer opstellen tegen op zichte van het Politiek Zionisme van Theodor Herzl. Hij had grote kritiek op het boek Altneuland van Herzl.
Veel Oost-Europese Joden steunden Achad Ha'am. 37 leden van het Zionistische Congres organiseerden de 'Fractie' die een partij werd binnen het Zionistisch Congres. De Fractie had zeker enige invloed. Tijdens het Vijfde Congres werd een resolutie aangenomen waarbij gesteld werd dat 'educatie van het Joodse volk in een nationale geest een essentieel onderdeel is van het Zionistische Programma.' Er werd een culturele commissie gekozen waarin Weizmann en Acha Ha'am zaten. In Oost-Europa kwam een Zionistisch schoolsysteem. Een Joods Universiteit bleek echter prematuur. Toch waren de doeleinden van 'spiritueel, cultureel' Zionisme van tamelijk grote invloed. Hiermee werd de centralisatie van Palestina in de geesten en harten van het Russisch Jodendom verzekerd. Omdat in 1903 duidelijk werd dat het al-Arish project was mislukt, bevestigde dit het standpunt van de Fractie dat nadruk moest worden gelegd op consolidatie van de Jisjoev (Joodse gemeenschap in Palestina).

Meer informatie: Modern Israël II: Herzl en het Politiek Zionisme.