Modern Israël 17: de Jisjoev-arbeid-collectieve nederzetting

Het Arbeid Zionisme legde de nadruk op klassenstrijd. De nadruk van de Tweede Alija lag op fysieke arbeid op de bodem van Palestina. De Joodse jongeren wilden Rusland ontvluchten omdat door de opkomst van de Industriële Revolutie het antisemitisme toenam in de stedelijke lagere-midden klasse. Alleen landbouw zou de Joden onafhankelijk kunnen maken. In Palestina richtten ze collectieve nederzettingen op.

Fysieke arbeid

Zionistische schrijvers zoals Chaim Nachman Bialik en Mica Jozef Berditchew, bewierookten fysieke arbeid. Zij zetten zich af tegen het Jodendom. Jozua werd afgezet tegen Mozes. Een andere schrijver was Jozef Chaim Brenner die Joden in de Jisjoev onderwees. Hij ontbeerde zelf de vaardigheden van de arbeid, maar hij zeg de arbeid wel als een handeling van overleven voor de Joden. Aaron David Gordon werd zelfs gezien als belangrijkste profeet van de 'arbeid religie'. Hij was opgegroeid als orthodox Jood, maar volgde het pad van de Haskala. Hij ontwikkelde zijn eigen unieke filosofie van het Zionisme als een handeling van persoonlijke verlossing. In 1903, op 48-jarige leeftijd, vertrok hij als werkloze naar Palestina. Hij kon op kantoor werken in Petach Tikva maar verkoos voor handenarbeid in sinaasappelboomgaarden. Daarna heeft hij nog in diverse nederzettingen gewerkt.

Zowel Gordon als Berditchewski zagen de vorming van een eigen staat als de Joodse toekomst. Gordon zag creativiteit als vitaal element voor staatsvorming. De creativiteit werd gevormd door arbeid. Zonder arbeid zouden de Joden een eiland blijven in de Arabische zee. Zijn ideologie oversteeg de klassen dogma's van de Poalei Zion. Zijn volgelingen richtten de HaPoel HaZair (de Jonge Arbeider) op. De nadruk werd gelegd op het verdienen van het eigen brood. Ze verafschuwden het 'materialisme' van de veteranen kapitalistische boeren.

De collectieve nederzetting

Met de Tweede Alija nam de nederzettingenactiviteit in Palestina toe. Ze werd geholpen door PICA van Baron Rothschild. Nieuwe nederzettingen waren o.a. Sejera, Mescha, Menachemia, Javne'el, Beit Gan, Mitspa, Kinneret. Met financiële steun van PICA konden de boeren zelfs een bescheiden winst maken. Ook de oudere plantage dorpen in de kuststrook werden voor het eerst economisch leefbaar. Petach Tikva en andere nederzettingen op de Sharon Vlakte konden winst maken met de citrusteelt. Toch koos PICA liever voor goedkope Arabische arbeid dan werk aan te bieden an Joodse nieuwkomers. Maar daar kwam verandering in.

In 1903 werd de Anglo-Palestine Company (later Bank) opgericht. Deze gaf leningen aan de boeren voor een lage rente. Een andere ontwikkeling was de liberalisering van de Ottomaanse overheersing (a.g.v. De Jonge Turkse revolutie) waardoor de Zionistische Organisatie haar eerste Palestina Kantoor in Jaffo kon openen. Dit kantoor werd geleid door de. Arthur Ruppin. Zijn eerste taak was om werkgelegenheid te creëren voor duizenden nieuwe immigranten. Ruppin stelde voor om 2 miljoen dunams land in Judea en Galilea te kopen en deze dan te verkopen aan Joodse immigranten die eerst getraind werden als boer. Zijn voorstel werd aangenomen. Er werd in steden en landbouw geïnvesteerd. Training aan de nieuwe boeren werd gegeven in Kinneret, Ben Shemen en Hulda.

De kvoetsa

Eén van de nieuwe sociale innovaties was de oprichting van de kvoetsa – een collectieve nederzetting. Men zag in dat samenwerking de enige manier van overleven was. Zelfs bij de oprichting van Tel Aviv in 1909 werd in groepen samengewerkt. Op landbouw gebied werd geëxperimenteerd op de trainingsboerderij in Sejera: eigen arbeid, gemeenschappelijke keuken, geen Arabische arbeid. In Um Juni gingen 36 leden van HaPoel HaZair aan de slag. Het werd een redelijk succes. Ze noemden de kvoetsa Degania. Al snel kwamen er meer kvoetsot (Merchavia en Gan Shmuel). Ook werd de nederzetting Beer Tuvia op deze wijze nieuw leven in geblazen. In 1914 waren 14 kvoetsot in Palestina. Ze hadden een hoger inkomen per hoofd dan de bestaande kapitalistische kleine boerderijen.

Meer informatie: Modern Israël III: De Jisjoev en de Balfour Verklaring.