Modern Israël 21: Balfour Verklaring-Joods Nationaal Tehuis

Een Britse verklaring voor een Joods Nationaal Tehuis in Palestina kon niet langer uitblijven. Minister van BuZa van Groot Brittannië, Balfour, zag dat het Joodse patriottisme uniek was door zelfs Oeganda af te wijzen. Balfour werd sterk beïnvloed door de Hebreeuwse Bijbel. Ook had hij de Joodse geschiedenis intensief bestudeerd en had wroeging over het feit wat het christendom de Joden had aangedaan. Hij vond dat de Joden een veilig tehuis moesten hebben.

Zionisten schrijven een verklaring

Balfour drong er bij de Zionisten op aan zelf een geschikte verklaring te formuleren dat hij aan het Oorlogskabinet zou voorleggen. Sacher en Sokolow, twee partners van Chaim Weizmann, gingen een tekst voorbereiden. Sacher wilde heel Palestina als Joodse Staat. Sokolov was voorzichtiger en sprak over een Nationaal Tehuis voor het Joodse Volk. Uiteindelijk won het voorstel van Sokolov en werd 18 juli 1916 ingediend. Het Britse kabinet onthaalde de brief met enthousiasme. Er was echter krachtige oppositie van een Jood in de regering, Edwin Montagu. Hij vond dat een pro-Zionistische verklaring de moslims van India (hij was daar secretary of state) zou alarmeren en de Joden in Engeland in verlegenheid zou brengen. Daarom bleef de kwestie voorlopig onopgelost.

Rol van de VS

De VS zou een grote invloed gaan uitoefenen op de toekomst van het Heilig Land. De Amerikaanse Joden gingen het Zionisme steeds meer omarmen en de hoofdkantoren van de Zionisten kwamen in de VS terecht. Shmaryahu Levin vestigde in New York de 'Provisional Executive Committee for Genral Zionist Affairs' op. Deze organisatie zou uiteindelijke de Jisjoev redden. Ook Louis D. Brandeis, Joods lid van het Amerikaanse Gerechtshof, zou een rol spelen om Londen een pro-Zionistische verklaring te doen laten uitvaardigen. Op 2 november 1917 kwam het Britse kabinet met een brief gericht aan Lord Rothshild. De Joden zouden een Nationaal Tehuis krijgen, een kleine enclave in Palestina. Vijf jaar later zou Trans Jordanië eraf gaan en vijftien jaar daarna nog meer land. Ook zouden de burgerlijke en religieuze rechten van de bestaande niet-Joodse gemeenschappen beschermd worden. Hiermee zou Joodse immigratie beperkt worden. Toch werd overal in de Joodse wereld de Balfour Verklaring met gejuich ontvangen.

Het Joods Legioen en de bevrijding van de Jisjoev

Door de Balfour Verklaring slaagde Jabotinsky een Joods Legioen te vormen. Met de val van de Tsaar in maart 1917 verdween de Joodse oppositie tegen het plan van het Joodse Legioen. Daarnaast nam de kans op een Brits offensief in Palestina toe wat de angst voor Turkse represailles afnam. Jabotinsky overtuigde Lord Derby dat de Zionistische en Britse belangen gediend werden met een Joodse militaire eenheid. De Britten stemden in met een Joodse infanterie regiment die alleen zou vechten op het Palestijnse front. Het regiment werd georganiseerd door Kolonel John Patterson. In februari 1918 marcheerde het 38ste bataljon van de Royal Fusiliers door Londen. Er werden niet alleen Joodse soldaten gerecruteerd in Engeland maar ook onder Joden in Noord- en Zuid-Amerika. De Arbeiders Zionisten waren niet langer tegen het Joodse Legioen. Onder de gerecruteerden waren ook Ben Goerion en Ben-Zvi. Na voorbereiding in Engeland ging het Bataljon naar Egypte om buiten Caïro training te ontvangen. Ze kwamen zeker niet te vroeg. De omstandigheden in de Jisjoev verslechterden. Djemal Pasha beval de evacuatie van alle resterende Joodse inwoners van Jaffa en Tel Aviv. Deze gingen naar Joodse nederzettingen in Judea om bescherming te vinden. Later moesten ze zelfs naar Galilea vluchten.

In oktober 1917 lanceerde Allenby de aanval op Palestina. Het ging boven verwachting goed. Tienduizenden soldaten trokken het land binnen en veroverde Beer Sheva en Jaffo en een paar weken later Jeruzalem. Maar met de komst van de winter lukte het niet om het noorden van Palestina te veroveren. De Joden werden geterroriseerd door de Turken. Het aantal Joden in Palestina slonk van 85.000 vóór WOI tot minder dan 55.000. Velen waren van de honger omgekomen.

Het Joodse Legioen deed mee met de campagne van 1918. Ze patrouilleerde in de Jordaan Vallei om een Turkse tegenaanval af te slaan. Later mocht het Legioen meedoen met het Allenby herfst offensief. Het aantal Joden dat deel uitmaakte was 5000 man, een zesde van het Britse bezettingsleger en de helft van Feisals Arabische ongeregelde troepen. De rol van het Legioen in de verovering van Palestina was groot.

Meer informatie: Modern Israël III: De Jisjoev en de Balfour Verklaring.

Lees verder

• Modern Israël 20: Balfour Verklaring – Brits oorlogsbeleid
• Modern Israël 19: Balfour Verklaring – Eerste Wereldoorlog
• Modern Israël 18: de Jisjoev-Hebreeuws-politieke identiteit
• Modern Israël 17: de Jisjoev-arbeid-collectieve nederzetting
• Modern Israël 16: de Jisjoev – Arbeid Zionisme – 2de Alija